Μιχάλης Τσιλιβάκος Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση μπήκε ήδη σε φάση Πρυτανικών Εκλογών. Με την 31η Αυγούστου 2026 να αποτελεί το θεσμικό ορόσημο λήξης της θητείας των διοικήσεων σε δέκα Πανεπιστήμια, η ακαδημαϊκή κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν εκλογικό μαραθώνιο υψηλών απαιτήσεων.
Δεν πρόκειται απλώς για μια τυπική εναλλαγή προσώπων, αλλά για την πλήρη εφαρμογή της «αρχιτεκτονικής» του Ν. 4957/2022, ο οποίος μετατόπισε το κέντρο βάρους από την άμεση εκλογή Πρύτανη στη σύνθετη διαδικασία ανάδειξης Συμβουλίων Διοίκησης (Σ.Δ.).
Πρυτανικές Εκλογές 2026: Το θεσμικό πλαίσιο και η δομή του συστήματος «ΖΕΥΣ»
Όλες οι εκλογές που έχουν προκηρυχθεί μέχρι στιγμής (ΕΛΜΕΠΑ, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Πολυτεχνείο Κρήτης, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Δημοκρίτειο και Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) διέπονται από την αρχή της αμιγώς ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Η χρήση του πληροφοριακού συστήματος «Ψηφιακή Κάλπη ΖΕΥΣ», το οποίο διαχειρίζεται η Ε.Δ.Υ.Τ.Ε. Α.Ε., διασφαλίζει το αδιάβλητο, την ταυτοποίηση των εκλεκτόρων και την άμεση έκδοση των αποτελεσμάτων.
Το σύστημα βασίζεται στην αρχή της ταξινομικής ψήφου, όπου ο εκλέκτορας κατατάσσει τους υποψηφίους κατά σειρά προτίμησης. Η πολυπλοκότητα της διαδικασίας έγκειται στην ανάγκη επίτευξης απόλυτης πλειοψηφίας και στην κατανομή των εδρών των εσωτερικών μελών (6 θέσεις) προκειμένου στη συνέχεια να επιλεγούν τα 5 εξωτερικά μέλη.
Ποια ΑΕΙ και πότε πηγαίνουν σε Πρυτανικές Εκλογές
Η αυλαία των διαδικασιών άνοιξε ήδη, καθώς οι Πρυτάνεις των πρώτων ΑΕΙ έσπευσαν να ορίσουν το πλαίσιο των εκλογών. Η διαδικασία, αν και κοινή ως προς τη φιλοσοφία της «Ψηφιακής Κάλπης ΖΕΥΣ», παρουσιάζει ενδιαφέρουσες διαφοροποιήσεις ως προς τον χρόνο διεξαγωγής και τις καταληκτικές ημερομηνίες.
Δείτε τις προκηρύξεις που έχουν εκδοθεί μέχρι στιγμής:
1. Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
Στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, ο Πρύτανης Καθηγητής Αθανάσιος Κατσής έδωσε το σύνθημα της εκκίνησης. Ως ημερομηνία διεξαγωγής της εκλογικής διαδικασίας ορίστηκε η Τετάρτη 22 Απριλίου 2026.
Οι ενδιαφερόμενοι Καθηγητές για τις θέσεις Εσωτερικών Μελών πρέπει να υποβάλουν τις υποψηφιότητές τους έως τη Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026 στις 14:00.
Για τις θέσεις των Εξωτερικών Μελών, η προθεσμία λήγει στις 15 Απριλίου 2026. Σε περίπτωση που η διαδικασία δεν τελεσφορήσει στην πρώτη φάση, η επαναληπτική ψηφοφορία έχει ήδη προγραμματιστεί για τις 29 Απριλίου 2026.
2. Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο (ΕΛΜΕΠΑ)
Στο Ηράκλειο και τις υπόλοιπες πόλεις της Κρήτης όπου εκτείνεται το ΕΛΜΕΠΑ, ο νυν Πρύτανης Καθηγητής Νικόλαος Κατσαράκης υπέγραψε την προκήρυξη για τις 28 Απριλίου 2026. Το ΕΛΜΕΠΑ, ένα ίδρυμα που έχει κάνει άλματα εξωστρέφειας τα τελευταία χρόνια, αναζητά τη διοίκηση που θα το οδηγήσει στη νέα εποχή έως τον Αύγουστο του 2030.
Η καταληκτική ημερομηνία για τις αιτήσεις των εσωτερικών μελών είναι η 27η Μαρτίου 2026, ενώ οι ενδιαφερόμενοι για τις θέσεις των εξωτερικών μελών έχουν περιθώριο έως τις 20 Απριλίου 2026. Εδώ, η επαναληπτική διαδικασία, αν χρειαστεί, θα λάβει χώρα την Τρίτη 5 Μαΐου 2026.
3. Πανεπιστήμιο Αιγαίου: Εκλογές τον Μάιο
Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ορίζει τις εκλογές του για την Πέμπτη 21 Μαΐου 2026. Ο Πρύτανης Καθηγητής Δημήτρης Παπαγεωργίου εξέδωσε τις προκηρύξεις στις 27 Φεβρουαρίου, δίνοντας ένα σαφές χρονοδιάγραμμα.
Η προθεσμία Εσωτερικών Μελών ολοκληρώνεται στις 30η Απριλίου 2026.
Η προκήρυξη για τα Εξωτερικά Μέλη κλείνει στις 14 Μαΐου 2026. Η ιδιαιτερότητα εδώ είναι η δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας για τα εξωτερικά μέλη κατά 20 ημέρες, αν δεν υπάρξει επαρκής αριθμός αιτήσεων, χωρίς όμως να ξεπεραστεί η ημερομηνία της ίδιας της ψηφοφορίας.
4. Πολυτεχνείο Κρήτης
Αναρτήθηκαν στην ιστοσελίδα του Πολυτεχνείου Κρήτης, καθώς και στο πρόγραμμα ΔΙΑΥΓΕΙΑ, η προκήρυξη και η διεθνής δημόσια πρόσκληση για την ανάδειξη των εσωτερικών και εξωτερικών μελών αντίστοιχα του Συμβουλίου Διοίκησης (ΣΔ) του Πολυτεχνείου Κρήτης, σύμφωνα με τον Νόμο 4957/2022.
Η υποβολή αιτήσεων γίνεται μόνο ηλεκτρονικά. Στους παραπάνω συνδέσμους, στην κάθε περίπτωση, δίνονται αναλυτικές πληροφορίες και οδηγίες και περιλαμβάνεται υπόδειγμα αίτησης σε επεξεργάσιμη μορφή για συμπλήρωση από τους ενδιαφερόμενους.Στη Διεθνή Δημόσια Πρόσκληση, το κείμενο της πρόσκλησης περιλαμβάνεται και στην Αγγλική γλώσσα, όπως επίσης και το υπόδειγμα αίτησης.
5. Πρυτανικές εκλογές στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Σε πρυτανικές εκλογές εισέρχεται το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, καθώς ο Πρύτανης του Ιδρύματος, Καθηγητής Χαράλαμπος Μπιλλίνης, εξέδωσε σήμερα τις δύο Προκηρύξεις για την ανάδειξη των εσωτερικών και εξωτερικών μελών του Συμβουλίου Διοίκησης.
Η θητεία της παρούσας διοίκησης ολοκληρώνεται στις 31 Αυγούστου 2026, με τη νέα τετραετία να εκτείνεται από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 έως τις 31 Αυγούστου 2030.
6. Πρυτανικές εκλογές στο ΔΠΘ
Η θητεία της παρούσας διοίκησης εκπνέει στις 31 Αυγούστου 2026, με το νέο σχήμα να αναλαμβάνει καθήκοντα για την τετραετία από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 έως τις 31 Αυγούστου 2030.
Οι αιτήσεις υποβάλλονται στο [email protected] και πρέπει να συνοδεύονται από πλήρες βιογραφικό και προαιρετικά από επιστολή εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί το ανώτερο έως την ημέρα των εκλογών (24 Απριλίου), εφόσον κριθεί απαραίτητο για τη συγκέντρωση επαρκούς αριθμού υποψηφιοτήτων.
Τα 10 ΑΕΙ που «αλλάζουν σελίδα» με τις Πρυτανικές Εκλογές
Πέρα από τα τρία προαναφερθέντα ιδρύματα που έχουν ήδη βγάλει τις προκηρύξεις τους, η λίστα των πανεπιστημίων που οδεύουν σε εκλογές περιλαμβάνει μερικά από τα πιο ιστορικά και σημαντικά εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας. Συνολικά, δέκα πανεπιστήμια βρίσκονται στην ίδια αφετηρία:
Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Πανεπιστήμιο Πειραιώς
Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Πολυτεχνείο Κρήτης
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο
Ο Νόμος 4957/2022
Η σημασία αυτών των εκλογών πηγάζει από το γεγονός ότι διεξάγονται υπό το πρίσμα του Ν. 4957/2022. Το μοντέλο αυτό έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο εκλέγεται ο Πρύτανης. Πλέον, το Σώμα των Εκλεκτόρων (τα μέλη ΔΕΠ) δεν ψηφίζει απευθείας για Πρύτανη, αλλά για την ανάδειξη των έξι (6) εσωτερικών μελών του Συμβουλίου Διοίκησης.
Αυτά τα έξι μέλη, στη συνέχεια, έχουν την ευθύνη να επιλέξουν τα πέντε (5) εξωτερικά μέλη, προσωπικότητες εγνωσμένου κύρους από την Ελλάδα ή το εξωτερικό. Όταν το 11μελές Συμβούλιο Διοίκησης συγκροτηθεί σε σώμα, τότε μόνο εκλέγεται ο Πρύτανης, ο οποίος πρέπει να είναι ένα από τα έξι εσωτερικά μέλη.
Οι προκλήσεις που καλούνται να διαχειριστούν τη νέα τετραετία (2026-2030)οι διοικήσεις στα 10 ΑΕΙ είναι δομικές, πολυεπίπεδες και απαιτούν υψηλή επάρκεια.
Οι νέες πρυτανικές αρχές θα κληθούν να διαχειριστούν την «ουρά» των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η ικανότητα των τεχνικών υπηρεσιών και των ΕΛΚΕ (Ειδικοί Λογαριασμοί Κονδυλίων Έρευνας) να απορροφήσουν τα κονδύλια χωρίς αστοχίες και καθυστερήσεις θα κρίνει τον εκσυγχρονισμό των εργαστηρίων και των υποδομών.
Η στρατηγική στρέφεται πλέον στην παροχή υπηρεσιών (π.χ. πιστοποιημένες αναλύσεις, συμβουλευτική), στην αξιοποίηση της πανεπιστημιακής περιουσίας και στην προσέλκυση δωρεών μέσω των University Foundations.
Το πανεπιστήμιο-μάνατζερ πρέπει να διεκδικεί ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά προγράμματα (Horizon Europe, ERC), μετατρέποντας την έρευνα σε έσοδο και μοχλό ανάπτυξης για το ίδιο το ίδρυμα.
Η ίδρυση προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων στην αγγλική γλώσσα με δίδακτρα για φοιτητές εκτός Ε.Ε. αποτελεί τη νέα «δεξαμενή» εσόδων και κύρους. Η διοίκηση που θα καταφέρει να στήσει γρήγορα και ποιοτικά τέτοια προγράμματα, θα αλλάξει το status του ιδρύματός της.
Οι νέες διοικήσεις θα κληθούν να εμβαθύνουν τις συνεργασίες με ξένα πανεπιστήμια για τη δημιουργία κοινών πτυχίων όπως με συμμετοχή στις συμμαχίες των «Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων» (European Universities Initiative) αποτελεί πλέον το «Champions League» της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
