Σε μια περίοδο όπου η δημόσια εκπαίδευση δοκιμάζεται από εντεινόμενες πιέσεις και αμφισβητήσεις, η πειθαρχική δίωξη του διευθυντή του 1ου Γενικού Λυκείου Παπάγου έχει πυροδοτήσει ευρύτερη συζήτηση για το περιεχόμενο και τα όρια της παιδαγωγικής ελευθερίας στη σχολική καθημερινότητα. Το θέμα, που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από εκπαιδευτικούς οργανώσεις όπως η ΟΛΜΕ και η ΕΛΜΕ Α΄–Γ΄ Ανατολικής Αττικής καθώς και από την Ένωση Γονέων Παπάγου–Χολαργού, εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο διοικητικές αποφάσεις επηρεάζουν τη λειτουργία, την κουλτούρα και την εκπαιδευτική διαδικασία μέσα στα σχολεία.
Η εκπαιδευτικός Μάνια Μαρκάκη με ανάρτησή της στο Facebook αναφέρεπι πώς η υπόθεση αφορά την παραπομπή του εν λόγω διευθυντή σε πειθαρχικό συμβούλιο, η οποία, σύμφωνα με την ανακοίνωση των γονέων, βασίζεται σε αιτιάσεις που χαρακτηρίζονται «έωλες και προσχηματικές». Το κύριο επιχείρημα της κοινότητας είναι πως οι εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες που υποστήριξε –ειδικά αυτές που ενθαρρύνουν την κριτική σκέψη, την κοινωνική ευθύνη, την ενεργό συμμετοχή και την ανάπτυξη αξιών– ενόχλησαν και όχι τυπικά υπηρεσιακά θέματα.
Η αντίδραση έχει αποκτήσει και συλλογικό χαρακτήρα: εκπαιδευτικά σωματεία ζητούν την άμεση ανάκληση της δίωξης, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση όχι μόνο επιβαρύνει το εκπαιδευτικό κλίμα αλλά δημιουργεί προβλήματα στην εύρυθμη λειτουργία της σχολικής μονάδας, με επιπτώσεις στην προετοιμασία των μαθητών ενόψει των εξετάσεων και στη συνοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας
Η ανάρτηση:
Ο ξάδερφός μου, ο Ηλίας Λούμος, διευθυντής του 1ου ΓΕΛ Παπάγου, διώκεται πειθαρχικά επειδή στο σχολείο που διευθύνει έκανε αυτό που θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο: ενθάρρυνε τους μαθητές να συμμετέχουν, να σκέφτονται κριτικά, να μιλούν, να λειτουργούν συλλογικά, να μαθαίνουν τι σημαίνει αλληλεγγύη και κοινωνική ευθύνη. Για τη δίωξη χρησιμοποιείται ως πρόσχημα η διαδικασία που ακολουθήθηκε σε μία προσομοίωση πανελλαδικών εξετάσεων, κάτι που μόνο τα ακριβά ιδιωτικά προσφέρουν. Η Ένωση Γονέων Παπάγου – Χολαργού αναφέρει σε απόφασή της:
«Οι πρωτοβουλίες του σχολείου για ζητήματα ειρήνης, κοινωνικής δικαιοσύνης, ανθρώπινων αξιών, είναι αυτές που ενόχλησαν. Είναι αυτές που κάνουν τα παιδιά να μεγαλώνουν με αξίες, να σκέφτονται, να αμφισβητούν. Αυτός είναι και ο πραγματικός λόγος της δίωξης: Επειδή το σχολείο δεν έμεινε σιωπηλό, επειδή οι μαθητές δεν έμαθαν να φοβούνται, επειδή ο διευθυντής στάθηκε δίπλα τους ως παιδαγωγός και όχι ως τυποποιημένος διαχειριστής»
Και συνεχίζει:
«Πρόκειται για έναν διευθυντή που, κατά κοινή ομολογία μαθητών, γονιών και εκπαιδευτικών, έχει συμβάλει καθοριστικά στη λειτουργία του σχολείου, στη στήριξη των μαθητών και στην ανάπτυξη πλούσιας εκπαιδευτικής και κοινωνικής δράσης. Έναν διευθυντή που δεν περιορίστηκε στη στενή διαχείριση γραφειοκρατικών υποχρεώσεων, αλλά υπερασπίστηκε έμπρακτα το σχολείο ως ζωντανό μορφωτικό και κοινωνικό κύτταρο»
Η δίωξη του Ηλία δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Είναι μια πολιτική δίωξη. Και είναι και μια προειδοποίηση με πολλαπλούς αποδέκτες.
Σε λίγες ημέρες στο συνέδριο της ΠΟΣΔΕΠ, όπου θα συμμετάσχω ως εκπρόσωπος του ΕΛΜΕΠΑ μαζί με συναδέλφισσες και συναδέλφους, θα συζητηθεί και το νέο θεσμικό πλαίσιο του νόμου 5224 για την «ενίσχυση της ασφάλειας στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα». Το νέο θεσμικό πλαίσιο, από τη μία επιβάλει κάμερες, drones, απαγόρευση εισόδου σε χώρους των πανεπιστημίων και από την άλλη εισάγει ιδιώνυμα αδικήματα, δυσανάλογες ποινές που παραβιάζουν την αρχή της αναλογικότητας, υποχρεωτική αναστολή φοίτησης που καταρρίπτει το τεκμήριο της αθωότητας, νέες πειθαρχικές ποινές για τα μέλη ΔΕΠ , υποχρεωτική αναφορά υποθετικών αδικημάτων. Όλα αυτά πλαισιώνονται από νομικά αόριστες έννοιες, όπως «παρεμπόδιση» και «εύρυθμη λειτουργία», που μπορούν να ερμηνευτούν κατά το δοκούν. Στην πράξη, οποιαδήποτε κινητοποίηση, δημόσια παρέμβαση, εκδήλωση ή ακόμη και ανακοίνωση συλλογικών οργάνων μπορεί να ποινικοποιηθεί.
Η σύνδεση με την περίπτωση του Ηλία Λούμου είναι ευθεία. Ένας διευθυντής διώκεται επειδή ενθαρρύνει μαθητές να σκέφτονται, να συμμετέχουν και να τοποθετούνται δημόσια, και στα πανεπιστήμια, με το νέο πειθαρχικό πλαίσιο, η ακαδημαϊκή ελευθερία δεν απειλείται στα λόγια αλλά περιορίζεται στην πράξη. Δημιουργείται έτσι ένα περιβάλλον όπου ο καθηγητής σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, αντί να σκέφτεται τι πρέπει να διδάξει, θα σκέφτεται τι να αποφύγει, και ο μαθητής και μετέπειτα φοιτητής, αντί να προσπαθεί να γίνει ένας ελεύθερα σκεπτόμενος και κοινωνικά ενεργός άνθρωπος, θα σκέφτεται πώς να μη στοχοποιηθεί.
Είμαι περήφανη για τον ξάδερφό μου.
Και ξέρω ότι οι δάσκαλοι παππούς και γιαγιά μας, η Μαρία Μαρκάκη και ο Αντώνης Μαρκάκης, αν ζούσαν θα ήταν κι αυτοί υπερήφανοι. Θυμάμαι στο σπίτι της γιαγιάς μου ευχαριστήρια γράμματα από μαθητές και μαθήτριές της, που έγραφαν ότι αν δεν είχαν τέτοιους δασκάλους δεν θα είχαν καταφέρει να σπουδάσουν. Μια περιέγραφε μαθήτρια μάλιστα περιέγραφε πως η γιαγιά μου μάζευε τα παιδιά το καλοκαίρι στο σπίτι της, κάτω από μια ελιά, και τους έκανε μαθήματα για να περάσουν στο γυμνάσιο. Αυτά γίνονταν στο χωριό μας, στο Πετροκεφάλι της Κρήτης, τη δεκαετία του ’50. Αυτό για μένα είναι εκπαίδευση.
Και αυτή η συνέχεια είναι που με κάνει πραγματικά περήφανη.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Μήπως έχετε κλήσεις που αγνοείτε; Πώς να τις ελέγξετε online
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Λεωνίδας Βουρλιώτης