Μόνιμο μηχανισμό ανάκτησης ποσών που καταβλήθηκαν σε συντάξεις χωρίς να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις θεσπίζει το υπουργείο Εργασίας, μέσω διάταξης που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο για τη διασφάλιση της ίσης αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Ουσιαστικά, το Υπουργείο Εργασίας θεσπίζει έναν μόνιμο και οριζόντιο μηχανισμό ανάκτησης για τα λεγόμενα «αχρεωστήτως καταβληθέντα» ποσά (συντάξεις, επιδόματα ή ασφαλιστικές παροχές).
Η σχετική διάταξη έχει ενσωματωθεί στο νομοσχέδιο για την ισότητα των αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών, του οποίου η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται σήμερα, προκειμένου να πάρει τον δρόμο για τη Βουλή. Στόχος της ρύθμισης είναι να μπει ένα τέλος στο κομφούζιο του παρελθόντος, καθώς μέχρι τώρα κάθε πρώην ασφαλιστικό ταμείο ακολουθούσε διαφορετικές τακτικές για την επιστροφή των χρημάτων.
Πώς θα λειτουργεί ο κόφτης του e-ΕΦΚΑ στις συντάξεις
Μόλις οι υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ εντοπίζουν ότι ένας δικαιούχος εισέπραξε σύνταξη χωρίς νόμιμη αιτία, θα εκδίδεται άμεσα απόφαση καταλογισμού. Η επιστροφή των χρημάτων στα δημόσια ταμεία δεν θα γίνεται εφάπαξ, αλλά μέσω μηνιαίας παρακράτησης από τις μελλοντικές συντάξεις του οφειλέτη.
Η μηνιαία δόση ορίζεται στο 10% της καθαρής σύνταξης (αφού αφαιρεθούν πρώτα οι νόμιμες κρατήσεις).
Παράλληληλα, θεσπίζεται ελάχιστη μηνιαία κράτηση ύψους 50 ευρώ. Αυτό σημαίνει πως ακόμα και αν το 10% της σύνταξης αντιστοιχεί σε μικρότερο ποσό (π.χ. σε μια χαμηλή σύνταξη), ο e-ΕΦΚΑ θα τραβάει κανονικά 50 ευρώ τον μήνα.
Οι βασικότερες αιτίες για τα «λάθος» ποσά είναι τα διοικητικά ή μηχανογραφικά σφάλματα, οι καθυστερήσεις στις διασταυρώσεις στοιχείων, καθώς και οι μεταβολές στην οικογενειακή ή ασφαλιστική κατάσταση των συνταξιούχων που δεν δηλώθηκαν εγκαίρως.
Τι ισχύει για τα αναδρομικά και τη διακοπή της σύνταξης
Η διάταξη φέρνει και μια σημαντική διευκόλυνση μέσω των αυτόματων συμψηφισμών. Αν ένας συνταξιούχος χρωστάει στον e-ΕΦΚΑ από «λάθος» παροχές του παρελθόντος, αλλά ταυτόχρονα δικαιούται να λάβει αναδρομικά ποσά, τα δύο ποσά θα συμψηφίζονται αυτόματα. Το χρέος θα σβήνει ή θα μειώνεται, χωρίς να απαιτούνται χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Αν μετά τον συμψηφισμό απομείνει υπόλοιπο, η αποπληρωμή θα συνεχίζεται κανονικά με το 10% (ή τα 50 ευρώ) τον μήνα. Σε περίπτωση, όμως, που η συνταξιοδοτική παροχή διακοπεί οριστικά πριν εξοφληθεί το χρέος, το υπόλοιπο ποσό θα αναζητείται πλέον μέσω της εφορίας, σύμφωνα με τις αυστηρές διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ).
Αναλυτικοί πίνακες με παραδείγματα παρακρατήσεων
Για να γίνει απόλυτα κατανοητό πώς θα επηρεαστούν οι τσέπες των συνταξιούχων, ακολουθούν οι τρεις βασικές περιπτώσεις κρατήσεων, καθώς και το μοντέλο του συμψηφισμού με αναδρομικά:
Πίνακας 1: Μηνιαίες κρατήσεις ανάλογα με τη σύνταξη
| Καθαρή μηνιαία σύνταξη | Συνολική οφειλή | Αιτία οφειλής | Ποσοστό κράτησης | Μηνιαία παρακράτηση | Διάρκεια εξόφλησης |
|---|---|---|---|---|---|
| 1.000 € | 1.200 € | Λανθασμένος υπολογισμός | 10% | 100 € | 12 μήνες (1 έτος) |
| 900 € | 3.000 € | Μη δήλωση οικογενειακής μεταβολής | 10% | 90 € | ~33 μήνες |
| 450 € | 600 € | Αχρεωστήτως καταβληθέν επίδομα | 10% (Κατώτατο όριο) | 50 € (αντί για 45 €) | 12 μήνες (1 έτος) |
Πίνακας 2: Παράδειγμα αυτόματου συμψηφισμού αναδρομικών
| Αναδρομικά που δικαιούται ο συνταξιούχος | Οφειλή προς e-ΕΦΚΑ | Συμψηφισμός | Ποσό που θα λάβει τελικά |
|---|---|---|---|
| 2.500 ευρώ | 1.000 ευρώ | 1.000 ευρώ | 1.500 ευρώ |
| 3.000 ευρώ | 500 ευρώ | 500 ευρώ | 2.500 ευρώ |
| 2.000 ευρώ | 2.000 ευρώ | 2.000 ευρώ | 0 ευρώ |
| 1.500 ευρώ | 2.000 ευρώ | 1.500 ευρώ | 0 ευρώ και υπόλοιπο οφειλής 500 ευρώ |
| 5.000 ευρώ | 1.200 ευρώ | 1.200 ευρώ | 3.800 ευρώ |
Τι σημαίνει ο συμψηφισμός αναδρομικών
Όταν ένας συνταξιούχος δικαιούται να λάβει αναδρομικά, αλλά παράλληλα έχει οφειλή από αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές, ο e-ΕΦΚΑ θα μπορεί να αφαιρεί αυτόματα το ποσό της οφειλής από τα αναδρομικά που πρόκειται να καταβληθούν.
Έτσι, εάν τα αναδρομικά είναι μεγαλύτερα από το χρέος, ο δικαιούχος θα εισπράττει τη διαφορά. Αντίθετα, εάν η οφειλή υπερβαίνει το ποσό των αναδρομικών, το υπόλοιπο θα συνεχίζει να εξοφλείται μέσω των μηνιαίων παρακρατήσεων από τη σύνταξη.