Νίκος Μακρής Σημαντικές διευκρινίσεις και τροποποιήσεις στο καθεστώς της αυτοδίκαιης αργίας των δημοσίων υπαλλήλων φέρνει ο νόμος 5270/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 9/23-1-2026. Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στο άρθρο 21 και αφορούν τόσο τους δημοσίους πολιτικούς διοικητικούς υπαλλήλους όσο και τους υπαλλήλους των ΟΤΑ, μέσω τροποποιήσεων στον Δημοσιοϋπαλληλικό Κώδικα και τον Κώδικα Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων.
Πρόκειται για ρύθμιση με ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς περιορίζει το πεδίο εφαρμογής ενός εξαιρετικά επαχθούς διοικητικού μέτρου, εναρμονίζοντάς το με θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου και της αναλογικότητας.
Πότε τίθεται πλέον υπάλληλος σε αυτοδίκαιη αργία λόγω ποινής
Με την τροποποίηση της παρ. 1 του άρθρου 103 του ν. 3528/2007 (και αντίστοιχα του άρθρου 107 του ν. 3584/2007), διευκρινίζεται ρητά ότι:
Η αυτοδίκαιη αργία λόγω επιβολής στερητικής της ελευθερίας ποινής εφαρμόζεται μόνο όταν ο υπάλληλος στερείται πράγματι την προσωπική του ελευθερία.
Δηλαδή:
Δεν αρκεί η καταδίκη σε ποινή φυλάκισης.
Η αυτοδίκαιη αργία επέρχεται μόνο εφόσον η απόφαση ή η εκτέλεση της ποινής δεν έχει ανασταλεί.
Με τον τρόπο αυτό αίρονται ερμηνευτικές ασάφειες που στο παρελθόν οδηγούσαν σε αυτόματη αργία ακόμη και σε περιπτώσεις αναστολής ποινής, πρακτική που είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και νομικές αμφισβητήσεις.
Αυτοδίκαιη αργία και κακουργήματα: Τέλος η αργία με την απλή δίωξη
Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η τροποποίηση της περ. δ’ της παρ. 1 του άρθρου 103 (και της αντίστοιχης διάταξης για τους υπαλλήλους ΟΤΑ).
Πλέον προβλέπεται ρητά ότι:
Ο υπάλληλος τίθεται σε αυτοδίκαιη αργία μόνο όταν έχει παραπεμφθεί αμετάκλητα στο ακροατήριο για κακούργημα.
Αυτό σημαίνει ότι:
Η απλή άσκηση ποινικής δίωξης δεν αρκεί.
Απαιτείται δικαστική κρίση ότι υπάρχουν αποχρώσες ενδείξεις τέλεσης κακουργήματος, ώστε να κινηθεί η διαδικασία παραπομπής.
Η αλλαγή αυτή έρχεται να διορθώσει ένα από τα πιο προβληματικά σημεία του προηγούμενου πλαισίου, το οποίο επέτρεπε την απομάκρυνση υπαλλήλων από την υπηρεσία σε πολύ πρώιμο στάδιο της ποινικής διαδικασίας.
Γιατί κρίθηκε αναγκαία η ρύθμιση
Σύμφωνα με την αιτιολογική λογική της διάταξης, η νέα ρύθμιση:
διασφαλίζει ότι η αυτοδίκαιη αργία δεν λειτουργεί ως προληπτική ποινή,
προστατεύει το τεκμήριο αθωότητας,
περιορίζει τον κίνδυνο αυθαίρετων ή δυσανάλογων διοικητικών συνεπειών,
και ευθυγραμμίζει το πειθαρχικό δίκαιο με τη νομολογία και τις αρχές του κράτους δικαίου.
Με απλά λόγια, το κράτος αναγνωρίζει ότι η αργία δεν μπορεί να προηγείται της ουσιαστικής δικαστικής κρίσης, παρά μόνο να τη συνοδεύει όταν υπάρχουν σοβαρά και τεκμηριωμένα δεδομένα.
Τι αλλάζει στην πράξη για τους υπαλλήλους
Μετά τον νόμο 5270/2026:
Καταδίκη με αναστολή ➝ δεν οδηγεί αυτομάτως σε αργία
Ποινική δίωξη χωρίς παραπομπή στο ακροατήριο ➝ δεν οδηγεί σε αργία
Αμετάκλητη παραπομπή για κακούργημα ➝ οδηγεί σε αυτοδίκαιη αργία
Πραγματική στέρηση ελευθερίας ➝ οδηγεί σε αυτοδίκαιη αργία
Το άρθρο 21 του νόμου 5270/2026 σηματοδοτεί μια μετατόπιση από τη λογική της αυτόματης τιμωρίας στη λογική της τεκμηριωμένης ευθύνης.
Άρθρο 21
Προϋποθέσεις αυτοδίκαιης αργίας υπαλλήλων – Τροποποίηση περ. α) και περ. δ) παρ. 1 άρθρου 103 Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. και περ. α) και περ. δ) παρ. 1 άρθρου 107 Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων
1. Στην παρ. 1 του άρθρου 103 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α’ 26), περί αυτοδίκαιης αργίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις:
α) στην περ. α), μετά από τις λέξεις «δικαστική απόφαση» προστίθενται οι λέξεις «, εφόσον δεν ανεστάλη η εκτέλεση αυτής ή της ποινής»,
β) στην περ. δ), προστίθενται οι λέξεις «και εφόσον έχει παραπεμφθεί αμετάκλητα στο ακροατήριο», και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Τίθεται αυτοδίκαια σε αργία
α) Ο υπάλληλος, ο οποίος στερήθηκε την προσωπική του ελευθερία, ύστερα από ένταλμα προσωρινής κράτησης ή βούλευμα ή δικαστική απόφαση, εφόσον δεν ανεστάλη η εκτέλεση αυτής ή της ποινής, έστω και αν απολύθηκε με εγγύηση ή ο υπάλληλος στον οποίο επιβλήθηκε κατ’ οίκον περιορισμός με ηλεκτρονική επιτήρηση ή περιοριστικοί όροι σε αντικατάσταση προσωρινής κράτησης.
β) Ο υπάλληλος, στον οποίο επιβλήθηκε η ποινή της οριστικής παύσης. Η αργία αρχίζει από την κοινοποίηση της πειθαρχικής απόφασης και λήγει την τελευταία ημέρα της προθεσμίας άσκησης προσφυγής ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας ή την ημέρα που δημοσιεύθηκε η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, εφόσον έχει ασκηθεί προσφυγή.
γ) Ο υπάλληλος, σε βάρος του οποίου ασκήθηκε ποινική δίωξη για οποιοδήποτε έγκλημα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για οποιοδήποτε έγκλημα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής.
δ) Ο υπάλληλος, σε βάρος του οποίου ασκήθηκε ποινική δίωξη για οποιοδήποτε κακούργημα και εφόσον έχει παραπεμφθεί αμετάκλητα στο ακροατήριο.»
2. Στην παρ. 1 του άρθρου 107 του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (ν. 3584/2007, Α’ 143), περί αυτοδίκαιης αργίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις:
α) στην περ. α), αα) μετά από τις λέξεις «δικαστική απόφαση» προστίθενται οι λέξεις «, εφόσον δεν ανεστάλη η εκτέλεση αυτής ή της ποινής», αβ) η λέξη «αντί» αντικαθίσταται από τις λέξεις «σε αντικατάσταση»,
β) στην περ. δ) προστίθενται οι λέξεις «και εφόσον έχει παραπεμφθεί αμετάκλητα στο ακροατήριο» και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Τίθεται αυτοδίκαια σε αργία:
α) Ο υπάλληλος, ο οποίος στερήθηκε την προσωπική του ελευθερία, ύστερα από ένταλμα προσωρινής κράτησης ή βούλευμα ή δικαστική απόφαση, εφόσον δεν ανεστάλη η εκτέλεση αυτής ή της ποινής, έστω και αν απολύθηκε με εγγύηση ή ο υπάλληλος στον οποίο επιβλήθηκε κατ’ οίκον περιορισμός με ηλεκτρονική επιτήρηση ή περιοριστικοί όροι σε αντικατάσταση προσωρινής κράτησης.
β) Ο υπάλληλος, στον οποίο επιβλήθηκε η ποινή της οριστικής παύσης. Η αργία αρχίζει από την κοινοποίηση της πειθαρχικής απόφασης και λήγει την τελευταία ημέρα της προθεσμίας άσκησης προσφυγής ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας ή την ημέρα που δημοσιεύθηκε η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, εφόσον έχει ασκηθεί προσφυγή.
γ) Ο υπάλληλος, σε βάρος του οποίου ασκήθηκε ποινική δίωξη για οποιοδήποτε έγκλημα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για οποιοδήποτε έγκλημα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής.
δ) Ο υπάλληλος, σε βάρος του οποίου ασκήθηκε ποινική δίωξη για οποιοδήποτε κακούργημα και εφόσον έχει παραπεμφθεί αμετάκλητα στο ακροατήριο.»
3. Το παρόν ισχύει από τη 2α Σεπτεμβρίου 2025.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Μήπως έχετε κλήσεις που αγνοείτε; Πώς να τις ελέγξετε online
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
