Τα ελληνικά ΑΕΙ βρίσκονται αντιμέτωπα με μια συρρίκνωση που φαίνεται αναπόφευκτη. Η εφαρμογή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) σε συνδυασμό με τη δημογραφική κατάρρευση των τελευταίων ετών δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που απειλεί την ίδια τη λειτουργία πολλών τμημάτων.
Η ΕΒΕ και οι αποκλεισμένοι υποψήφιοι
Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής, μέτρο που θεσπίστηκε τα προηγούμενα χρόνια, έχει ως αποτέλεσμα να μένουν εκτός ΑΕΙ χιλιάδες μαθητές, ακόμη κι όταν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις. Ειδικά τα περιφερειακά πανεπιστήμια αλλά και τμήματα χαμηλής προτίμησης οδηγούνται σε υπολειτουργία ή και κλείσιμο, καθώς δεν συγκεντρώνουν τον απαιτούμενο αριθμό φοιτητών.
Η σκιά του δημογραφικού
Το δεύτερο –και ίσως σοβαρότερο– πλήγμα για την ανώτατη εκπαίδευση είναι το δημογραφικό πρόβλημα. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι αμείλικτα: από τις 118.302 γεννήσεις το 2008, η χώρα κατέγραψε μόλις 62.500 το 2024. Παράλληλα, η μαζική μετανάστευση νέων οικογενειών στο εξωτερικό επιδείνωσε την κατάσταση.
Η μείωση αυτή έχει ήδη αφήσει το αποτύπωμά της στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με συγχωνεύσεις και καταργήσεις σχολικών τμημάτων σε όλη τη χώρα. Το επόμενο βήμα είναι η αντανάκλασή της στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Το κύμα που πλησιάζει
Από το 2026, οι γενιές που γεννήθηκαν μέσα στην οικονομική κρίση θα αποφοιτούν από το Λύκειο. Αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός των υποψηφίων για την τριτοβάθμια εκπαίδευση θα είναι ακόμη μικρότερος. Το φαινόμενο αναμένεται να επηρεάσει ιδιαίτερα τα πανεπιστήμια της περιφέρειας, τα οποία κινδυνεύουν να αποψιλωθούν.
Έκκληση για επανασχεδιασμό
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, οι πρυτάνεις ζητούν από την Πολιτεία να ανοίξει άμεσο διάλογο με την ακαδημαϊκή κοινότητα. Ο στόχος είναι να σχεδιαστεί ένας νέος χάρτης τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, που θα λαμβάνει υπόψη τις δημογραφικές εξελίξεις, ώστε να αποφευχθεί η οριστική αποδυνάμωση των ελληνικών πανεπιστημίων.
