Το τουρκολιβυκό μνημόνιο έθεσε στο επίκεντρο ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου βρέθηκε στη Νέα Υόρκη για να προεδρεύσει στην ανοιχτή συζήτηση με θέμα «Διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας: Αναδυόμενες τεχνολογίες και θαλάσσια ασφάλεια».
Στο περιθώριο της παρέμβασής του, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, ασκώντας δριμεία κριτική. Όπως τόνισε, «το Διεθνές Δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται με επιλεκτικό τρόπο και οι κανόνες που διέπουν τις θάλασσές μας δεν μπορούν να αναδιατυπωθούν ώστε να εξυπηρετήσουν τις φιλοδοξίες μεμονωμένων κρατών». Χαρακτήρισε μάλιστα τη συμφωνία «κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών αρχών του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Είναι παράνομο, είναι αυθαίρετο και αντιβαίνει στη γεωγραφία την ίδια».
«Τουρκία και Λιβύη επιχειρούν να καθορίσουν τεχνητό θαλάσσιο σύνορο»
Ο κ. Μητσοτάκης εξήγησε ότι η Ελλάδα και η Λιβύη, ως φυσικοί γείτονες με αντικείμενες ακτές, έχουν το δικαίωμα να οριοθετήσουν τις θαλάσσιες ζώνες τους μέσω συμφωνίας, κάτι που δεν ισχύει για την Τουρκία και τη Λιβύη, οι οποίες δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές. «Ωστόσο, έχουν επιχειρήσει να καθορίσουν ένα τεχνητό θαλάσσιο σύνορο μεταξύ τους. Αυτό είναι παράλογο. Δεν υπάρχει προηγούμενο για μια τέτοια διαγώνια οριοθέτηση», σημείωσε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα ελληνικά νησιά, υπογραμμίζοντας ότι «η Τουρκία και η Λιβύη έχουν προσπαθήσει να χαράξουν ένα θαλάσσιο σύνορο μεταξύ τους, ωσάν να μην υπάρχουν τα ελληνικά νησιά που βρίσκονται ανάμεσα στις ακτές τους. Δεν πρόκειται για ακατοίκητους βράχους στη μέση της θάλασσας.
Πρόκειται για ακμάζουσες κοινότητες, με ιστορία αιώνων, δυναμικές οικονομίες, όπου ζουν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι».
Καταλήγοντας, ο πρωθυπουργός σημείωσε «η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί. Και τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να διαγραφούν με το να χαράσσονται αυθαίρετες γραμμές σε έναν χάρτη. Το Διεθνές Δίκαιο είναι απολύτως σαφές: τα νησιά έχουν δικαίωμα σε θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, οι σχετικές διατάξεις της οποίας αντανακλούν -το επαναλαμβάνω- εθιμικό δίκαιο που είναι δεσμευτικό για όλα τα κράτη.
Καμία συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να στερήσει από τρίτο κράτος τα κυριαρχικά του δικαιώματα. Και καμία διμερής συμφωνία δεν μπορεί να υπερισχύει του Διεθνούς Δικαίου».
