Οι συγχωνεύσεις και καταργήσεις τμημάτων που προωθούνται σε σχολεία της χώρας προκαλούν έντονες αντιδράσεις, καθώς, σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση του Στέφανου Παραστατίδη και του Σωκράτη Κάτσικα, οδηγούν στη δημιουργία πολυπληθών τάξεων ακόμη και 27 ή 28 μαθητών, πολλές φορές αφού έχει ήδη ξεκινήσει η σχολική χρονιά. Οι συντάκτες καταγγέλλουν ότι οι ανάγκες των μαθητών και των σχολείων προσαρμόζονται στις διαθέσιμες πιστώσεις και όχι το αντίστροφο, με αποτέλεσμα η εκπαιδευτική διαδικασία να αντιμετωπίζεται ως λογιστικό ζήτημα. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν περιπτώσεις τμημάτων με μεγάλο αριθμό μαθητών που διαθέτουν γνωματεύσεις για ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή μαθησιακές δυσκολίες, όπως έχει καταγγελθεί στη Δ΄ Αθήνας. Η ανακοίνωση συνδέει την κατάσταση και με νομοθετική αλλαγή του 2025 και ζητά μείωση του ανώτατου αριθμού μαθητών ανά τμήμα, με ειδική πρόβλεψη για τις πιο απαιτητικές εκπαιδευτικές περιπτώσεις.
Η ανακοίνωση
Οι συγχωνεύσεις και οι καταργήσεις τμημάτων που προωθούνται αυτές τις ημέρες σε σχολεία πολλών περιοχών της χώρας έχουν προκαλέσει έντονη αναστάτωση σε εκπαιδευτικούς, μαθητές και γονείς, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο μια ήδη πιεσμένη και δυσλειτουργική σχολική πραγματικότητα.
Πρόκειται για μια κατεύθυνση περιορισμού των τμημάτων που σχεδιάζεται από την κεντρική διοίκηση και που έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται τάξεις των 27 και σύμφωνα με καταγγελίες ακόμη και 28 μαθητών.
Το πλέον προβληματικό είναι ότι αυτές οι μαζικές πλέον καταργήσεις και συγχωνεύσεις τμημάτων επιβάλλονται στα σχολεία ακόμη και μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Αντί οι πιστώσεις, οι προσλήψεις και οι διαθέσιμοι πόροι να προσαρμόζονται στις ανάγκες των σχολείων και των μαθητών, επιχειρείται οι ανάγκες των σχολείων να προσαρμοστούν στις διαθέσιμες πιστώσεις.
Ένα ζήτημα που αφορά άμεσα την ποιότητα της διδασκαλίας, της μάθησης και της παιδαγωγικής λειτουργίας του σχολείου αντιμετωπίζεται ως λογιστικό πρόβλημα.
Και όλα αυτά συμβαίνουν σε ένα δημόσιο σχολείο που ήδη λειτουργεί υπό πίεση: με εκπαιδευτικά κενά, ανεπαρκείς κτιριακές υποδομές, μικρές αίθουσες και σοβαρά προβλήματα ακόμη και στη μεταφορά των μαθητών.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο προβληματική όταν πολυπληθή τμήματα περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή μαθησιακές δυσκολίες.
Σε αυτήν την κατεύθυνση κινήθηκε και η νομοθετική αλλαγή του 2025, με την οποία τροποποιήθηκε το πλαίσιο για τη μείωση του αριθμού μαθητών σε τμήματα όπου φοιτούν μαθητές με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Η νέα ρύθμιση εισήγαγε πρόσθετες προϋποθέσεις και περιόρισε, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη δυνατότητα συγκρότησης μικρότερων τμημάτων.
Σήμερα είναι αναγκαία μία διαφορετική εκπαιδευτική επιλογή: μείωση του ανώτατου αριθμού μαθητών ανά τμήμα, με ιδιαίτερη πρόβλεψη για τις τάξεις στις οποίες φοιτούν μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή μαθησιακές δυσκολίες.
Το δημογραφικό, άλλωστε, δημιουργεί μια πραγματική δυνατότητα: η μείωση του μαθητικού πληθυσμού να αξιοποιηθεί για μικρότερα τμήματα, καλύτερες συνθήκες διδασκαλίας και ουσιαστικότερη στήριξη κάθε μαθητή.
Χρειάζεται λοιπόν, αλλαγή κατεύθυνσης: λιγότερη λογιστική και περισσότερη παιδαγωγική. Μικρότερα τμήματα, ουσιαστική στήριξη των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και πόροι που να ακολουθούν τις πραγματικές ανάγκες των σχολείων.
Γιατί το δημόσιο σχολείο δεν είναι μηχανισμός εξοικονόμησης πιστώσεων. Είναι ο χώρος όπου η Πολιτεία οφείλει να εγγυάται ίσες και ποιοτικές συνθήκες μάθησης για κάθε παιδί.
