Σε μια ιδιαίτερα αυστηρή προειδοποίηση προς τους διεθνείς ηγέτες προχώρησε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, κατά τη διάρκεια των εργασιών της Διεθνούς Συνόδου για το Κλίμα (COP31) που φιλοξενείται στις ακτές της Τουρκίας. Ο επικεφαλής του Οργανισμού υπογράμμισε ότι η αργή ανταπόκριση της διεθνούς κοινότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή έχει θέσει τον πλανήτη σε μια πορεία αμοιβαίας βέβαιης καταστροφής, καλώντας τις κυβερνήσεις να εντείνουν άμεσα τις προσπάθειές τους.
Οι διαπραγματεύσεις στην Αντάλια και το διεθνές σκηνικό
Οι συνομιλίες, στις οποίες συμμετέχουν διαπραγματευτές από σχεδόν 200 χώρες, διεξάγονται σε ένα επιβαρυμένο διεθνές περιβάλλον που σημαδεύεται από πολεμικές συρράξεις, πληθωριστικές πιέσεις και ενεργειακές κρίσεις. Παράλληλα, τα επιστημονικά δεδομένα του 2026 επιβεβαιώνουν την επιτάχυνση της υπερθέρμανσης, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τα φονικά κύματα καύσωνα στη Δυτική Ευρώπη και την κατάρρευση παγετώνα στο Νεπάλ με εκατοντάδες θύματα.
Η διάσκεψη χαρακτηρίζεται από σημαντικές πολιτικές παρουσίες αλλά και ηχηρές απουσίες:
Συμμετέχοντες ηγέτες: Ο Πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Αντιπρόεδρος της Κίνας Χαν Ζενγκ και η Πρόεδρος των Νησιών Μάρσαλ, Χίλντα Χάινε.
Απουσίες: Οι Ηνωμένες Πολιτείες απουσιάζουν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά μετά την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αποσύρει τη χώρα από τις διεθνείς συμφωνίες για το κλίμα. Παράλληλα, ηγέτες χωρών όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιαπωνία, η Ιταλία και ο Καναδάς δεν παρίστανται αυτοπροσώπως.
Ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας, Λοράν Φαμπιούς, επισήμανε ότι το ζητούμενο της φετινής συνόδου συμπυκνώνεται στη λέξη «εφαρμογή» των δεσμεύσεων που έχουν ήδη αναληφθεί.
Η πρόταση για τον εξηλεκτρισμό και τα ορυκτά καύσιμα
Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων βρίσκεται η πρόταση της -διοργανώτριας- Τουρκίας για τη θεσμοθέτηση ενός παγκόσμιου στόχου εξηλεκτρισμού. Η πρόταση προβλέπει την αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στο 35% της συνολικής παγκόσμιας κατανάλωσης έως το 2035 (από λίγο πάνω από 20% που είναι σήμερα).
Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δέχεται κριτική καθώς δεν περιλαμβάνει δεσμεύσεις για τη δημιουργία νέων υποδομών καθαρής ενέργειας, ούτε καθορίζει ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για την οριστική απομάκρυνση από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Επίθεση στα λόμπι των ορυκτών καυσίμων και πρόταση φορολόγησης
Ο Αντόνιο Γκουτέρες παρομοίασε την ενέργεια από ορυκτά καύσιμα με τους δεινόσαυρους, τονίζοντας ότι πρέπει να εξαφανιστεί, ενώ κατηγόρησε ευθέως τα επιχειρηματικά λόμπι του κλάδου για εσκεμμένη καθυστέρηση της ανάληψης δράσης και παραποίηση των επιστημονικών δεδομένων.
Παράλληλα, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ υπογράμμισε τις οικονομικές και γεωπολιτικές επιπτώσεις της εξάρτησης από τους υδρογονάνθρακες:
Φορολόγηση υπερκερδών: Κάλεσε τις κυβερνήσεις να επιβάλουν έκτακτη φορολογία στα κέρδη των πετρελαϊκών εταιρειών (τα οποία ανήλθαν σε 95 δισ. δολάρια για τις εννέα μεγαλύτερες εταιρείες μόνο το τελευταίο τρίμηνο) και να διαθέσουν τους πόρους αυτούς για την ενίσχυση των ευάλωτων κρατών.
Οικονομική και ενεργειακή ανασφάλεια: Επισήμανε ότι τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού ζουν σε εισαγωγικές χώρες, μένοντας έρμαια των διακυμάνσεων των τιμών, πρόβλημα που επιτάθηκε περαιτέρω από τις πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.
