Με αφετηρία τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), η κυβέρνηση εισέρχεται σε ένα κρίσιμο τετράμηνο για την οικονομική πολιτική, με το βλέμμα τόσο στη στήριξη της κοινωνίας όσο και στη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να παρουσιάσει από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης τους βασικούς άξονες της οικονομικής πολιτικής για τους επόμενους μήνες, έως τις εκλογές του 2027, αλλά και ένα ευρύτερο σχέδιο με ορίζοντα το 2030.
Στο επίκεντρο των κυβερνητικών σχεδιασμών βρίσκονται η μείωση φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων, η στήριξη της μεσαίας τάξης, των συνταξιούχων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αλλά και παρεμβάσεις για τις οικογένειες και τη στέγαση.
Οι τελικές αποφάσεις για το πακέτο της ΔΕΘ βρίσκονται ακόμη υπό επεξεργασία, ωστόσο η βασική κατεύθυνση παραμένει η ίδια: μόνιμες παρεμβάσεις που θα επιστρέφουν στην κοινωνία μέρος της δημοσιονομικής απόδοσης της οικονομίας.
Στήριξη της κοινωνίας και μείωση του χρέους
Το βασικό κυβερνητικό αφήγημα θα στηριχθεί σε δύο άξονες: στήριξη της κοινωνίας και δημοσιονομική σταθερότητα.
Η κυβέρνηση συνδέει τις δυνατότητες για νέες παροχές με την ανάπτυξη της οικονομίας, την αύξηση των εσόδων και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Τα πρωτογενή πλεονάσματα που δημιουργούνται από αυτή τη διαδικασία μπορούν, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, είτε να επιστρέφουν στην κοινωνία μέσω μόνιμων μέτρων είτε να κατευθύνονται στην ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει ήδη γίνει γνωστό ότι το ποσό της πρόωρης αποπληρωμής του δημοσίου χρέους για φέτος θα αυξηθεί σημαντικά.
Σε ετήσια βάση αναμένεται να φτάσει τα 13 δισ. ευρώ, έναντι 8,790 δισ. ευρώ που προβλεπόταν αρχικά.
Στο συνολικό ποσό περιλαμβάνονται τα 6,94 δισ. ευρώ που αποπληρώθηκαν τον Ιούνιο και αφορούν διμερή δάνεια του GLF, δάνεια του EFSF ύψους 2,5 δισ. ευρώ, μείωση κατά 1,2 δισ. ευρώ των εντόκων γραμματίων, καθώς και πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου ύψους 2,2 δισ. ευρώ, με λήξη τον Δεκέμβριο του 2027.
Το οικονομικό όφελος από τις συγκεκριμένες κινήσεις υπολογίζεται σε περίπου 2,6 εκατ. ευρώ στα επόμενα επτά χρόνια.
Ο νέος κύκλος αξιολογήσεων
Οι επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας και η ταχύτερη αποκλιμάκωση του χρέους αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο και του νέου κύκλου αξιολογήσεων της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας.
Την αρχή θα κάνει ο καναδικός οίκος DBRS, με την έκθεσή του στις 4 Σεπτεμβρίου. Στις 18 Σεπτεμβρίου ακολουθούν η Moody’s και ο γερμανικός οίκος SCOPE.
Οι DBRS και SCOPE κατατάσσουν ήδη την Ελλάδα στην επενδυτική βαθμίδα ΒΒΒ, ενώ η Moody’s βρίσκεται μία βαθμίδα χαμηλότερα, στο Baa3.
Στις 23 Οκτωβρίου θα ακολουθήσει η Standard & Poor’s, ενώ στις 6 Νοεμβρίου η Fitch. Και οι δύο έχουν κατατάξει την Ελλάδα στη βαθμίδα ΒΒΒ.
Οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω αναβαθμίσεις, καθώς η δημοσιονομική εικόνα, η ανάπτυξη και η ταχύτερη μείωση του χρέους αποτελούν θετικά στοιχεία για την ελληνική οικονομία.
Με βάση τον νέο σχεδιασμό, το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από το 110% του ΑΕΠ έως το 2031, έναν χρόνο νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό. Ο στόχος που έχει τεθεί για τα μέσα της δεκαετίας του 2030 είναι να σπάσει το φράγμα του 100% του ΑΕΠ.
Για το 2026, το δημόσιο χρέος εκτιμάται στο 136,8% του ΑΕΠ, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση τα επόμενα χρόνια.
Τι είχε ανακοινωθεί στις προηγούμενες ΔΕΘ
Μια αναδρομή στις προηγούμενες τρεις ΔΕΘ δείχνει τις βασικές κατευθύνσεις πάνω στις οποίες κινήθηκε η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης.
Υπενθυμίζεται ότι στη ΔΕΘ του 2025 ανακοινώθηκε μία από τις μεγαλύτερες φορολογικές αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών, με βασικό άξονα τις οικογένειες και τους νέους εργαζόμενους. Προβλέφθηκε μείωση κατά 2 μονάδες όλων των φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα έως 40.000 ευρώ, καθώς και ενδιάμεσος συντελεστής 39% για εισοδήματα από 40.000 έως 60.000 ευρώ. Παράλληλα, ανακοινώθηκαν πρόσθετες μειώσεις για οικογένειες με παιδιά, μηδενικός φόρος εισοδήματος για νέους έως 25 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ και μείωση κατά 50% του ΕΝΦΙΑ σε χιλιάδες μικρούς οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, με στόχο την πλήρη κατάργησή του το 2027.
Το 2024, παρουσιάστηκαν 45 μέτρα, μεταξύ των οποίων η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες και η κατάργηση της μείωσης της σύνταξης για τους εργαζόμενους συνταξιούχους. Σημαντικό μέρος των εξαγγελιών αφορούσε και τη στεγαστική πολιτική, με το «Σπίτι μου 2» και την τριετή απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για ιδιοκτήτες που διέθεσαν ακίνητα προς μακροχρόνια μίσθωση.
Στην Έκθεση του 2023, ανακοινώθηκε το «ξεπάγωμα» των τριετιών στους μισθούς των εργαζομένων, έπειτα από 12 χρόνια μνημονιακής απαγόρευσης. Το αφορολόγητο όριο για οικογένειες με παιδιά αυξήθηκε κατά 1.000 ευρώ, ενώ παράλληλα προωθήθηκαν μέτρα για την υποχρεωτική χρήση POS σε σχεδόν όλους τους κλάδους της λιανικής αγοράς και των υπηρεσιών, καθώς και παρεμβάσεις στήριξης για τις πληγείσες περιοχές από την κακοκαιρία «Daniel».
