Η κίνηση έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, όχι μόνο επειδή σηματοδοτεί την προσπάθεια δημιουργίας ενός ακόμη σχηματισμού στον χώρο της άκρας δεξιάς, αλλά κυρίως επειδή επιχειρείται μετά από δύο πολύ σημαντικά προηγούμενα: τον αποκλεισμό του κόμματος «Έλληνες» από τις εθνικές εκλογές του 2023 και τον αποκλεισμό των «Σπαρτιατών» από τις ευρωεκλογές του 2024, με τον Άρειο Πάγο να αποδίδει και στις δύο περιπτώσεις κομβικό ρόλο στον ίδιο τον Κασιδιάρη.
Το νέο σχήμα και ο ρόλος του αδελφού του
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, ο αδελφός του Ηλία Κασιδιάρη έχει καταθέσει στον Άρειο Πάγο αίτημα ή διακήρυξη για τη δημιουργία νέου κόμματος. Το Dnews, επικαλούμενο το K-Report, ανέφερε στις 17 Αυγούστου ότι η σχετική διαδικασία έχει ήδη κινηθεί και ότι στο παρασκήνιο υπάρχει σχεδιασμός με ορίζοντα τις επόμενες εκλογές.
Η επιλογή συγγενικού προσώπου στην πρώτη γραμμή δημιουργεί εύλογα το ερώτημα εάν επιχειρείται να οικοδομηθεί ένας πολιτικός φορέας ο οποίος οργανωτικά και νομικά θα εμφανίζεται ανεξάρτητος από τον ίδιο τον Κασιδιάρη, επιτρέποντάς του όμως να διατηρήσει πολιτική επιρροή.
Δεν είναι ακόμη γνωστό ποια ακριβώς μορφή θα πάρει το νέο κόμμα, ποια πρόσωπα θα συμμετέχουν στην ηγεσία του και ποιος θα είναι ο επίσημος ρόλος του Ηλία Κασιδιάρη. Εκεί βρίσκεται όμως και το σημαντικότερο σημείο της υπόθεσης.
Για τον Άρειο Πάγο το κρίσιμο ερώτημα στο παρελθόν δεν ήταν αποκλειστικά ποιος αναγραφόταν ως πρόεδρος ενός κόμματος, αλλά ποιος θεωρούνταν ότι το διοικούσε πραγματικά.
Η εμπειρία του 2023 που αλλάζει τα δεδομένα
Το συγκεκριμένο ζήτημα είχε τεθεί με ιδιαίτερα σαφή τρόπο στην περίπτωση του «Εθνικού Κόμματος Έλληνες».
Πριν από τις εκλογές του Μαΐου του 2023 είχαν γίνει προσπάθειες αλλαγής της εμφανιζόμενης ηγεσίας του κόμματος. Ωστόσο, το Α1 Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου έκρινε ότι η πραγματική ηγεσία δεν είχε περάσει σε άλλο πρόσωπο αλλά εξακολουθούσε να ασκείται από τον Ηλία Κασιδιάρη.
Μάλιστα, στο δημοσιευμένο σκεπτικό της απόφασης οι δικαστές εξέτασαν όχι απλώς την τυπική κομματική δομή αλλά σειρά πραγματικών περιστατικών: δημόσιες δηλώσεις, διαδικτυακή δραστηριότητα, οργανωτικές κινήσεις και το ποιος εμφανιζόταν στην πράξη να χαράσσει την πολιτική γραμμή του σχηματισμού.
Αυτό είναι και το στοιχείο που κάνει το νέο εγχείρημα πολύ πιο σύνθετο από μια απλή αλλαγή ονόματος ή προσώπου στην ηγεσία.
Και μετά ήρθαν οι «Σπαρτιάτες»
Το δεύτερο σημαντικό προηγούμενο δημιουργήθηκε έναν χρόνο αργότερα.
Τον Απρίλιο του 2024 ο Άρειος Πάγος απέκλεισε τους «Σπαρτιάτες» από τις ευρωεκλογές. Στο σχετικό σκεπτικό χαρακτήρισε τον Ηλία Κασιδιάρη «πραγματικό αρχηγό» του κόμματος, παρά το γεγονός ότι επισήμως πρόεδρος ήταν ο Βασίλης Στίγκας.
Η απόφαση αυτή απέκτησε ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή κατέδειξε στην πράξη ότι η δικαστική κρίση μπορεί να υπερβεί την τυπική εικόνα ενός κόμματος και να αναζητήσει τον άνθρωπο που θεωρείται ότι ασκεί ουσιαστικό πολιτικό και οργανωτικό έλεγχο.
Αυτό ακριβώς είναι πιθανό να αποτελέσει και το βασικό πεδίο αντιπαράθεσης εάν το νέο κόμμα επιχειρήσει στο μέλλον να συμμετάσχει σε εθνικές ή ευρωπαϊκές εκλογές.
Γιατί τώρα
Η χρονική συγκυρία επίσης δεν περνά απαρατήρητη.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Κασιδιάρης προσβλέπει στην αποφυλάκισή του το επόμενο διάστημα και κινείται με στόχο την επιστροφή του στην ενεργό πολιτική. Η πληροφορία για τον χρόνο αποφυλάκισης προέρχεται από δημοσιεύματα και από σχετικές αναφορές γύρω από τον ίδιο και δεν αποτελεί από μόνη της οριστική δικαστική απόφαση που μπορεί να προεξοφληθεί.
Η δημιουργία λοιπόν ενός πολιτικού φορέα πριν από μια πιθανή αποφυλάκιση του ακροδεξιού μέλους της Χρυσης Αυγης θα μπορούσε να σημαίνει ότι επιχειρείται να υπάρχει ήδη έτοιμος οργανωτικός μηχανισμός, ώστε η δημόσια παρουσία του να αποκτήσει αμέσως πολιτική διέξοδο.
Παράλληλα, ο Κασιδιάρης διαθέτει εδώ και χρόνια έντονη παρουσία στο διαδίκτυο και ένα ακροατήριο που παρέμεινε ενεργό ακόμη και κατά τη διάρκεια της κράτησής του. Ακριβώς όμως η δημόσια αυτή παρουσία μπορεί να μετατραπεί και σε στοιχείο ιδιαίτερης σημασίας εάν στο μέλλον εξεταστεί ποιος αποτελεί τον πραγματικό πολιτικό καθοδηγητή ενός νέου σχηματισμού. Η διαδικτυακή δράση ήταν μεταξύ των στοιχείων που είχαν αξιολογηθεί ήδη από τον Άρειο Πάγο στην υπόθεση των «Ελλήνων».
Δεν αρκεί λοιπόν ένα διαφορετικό όνομα
Το νέο εγχείρημα φαίνεται να επιχειρεί να λύσει ένα πολιτικό και νομικό πρόβλημα που συνοδεύει πλέον κάθε προσπάθεια επιστροφής του Κασιδιάρη στις κάλπες: πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένας πολιτικός φορέας γύρω από ένα ακροατήριο που εξακολουθεί να τον ακολουθεί χωρίς ο ίδιος να θεωρηθεί από τη Δικαιοσύνη ότι αποτελεί τον πραγματικό ηγέτη του.
Η παρουσία του αδελφού του στην επίσημη διαδικασία ίδρυσης του νέου κόμματος μπορεί να αποτελεί κομμάτι αυτού του σχεδιασμού. Δεν σημαίνει όμως αυτομάτως ότι υπάρχει κάποια νομική «παράκαμψη» του Αρείου Πάγου. Αν το νέο κόμμα ζητήσει να συμμετάσχει σε εκλογές, θα κριθεί με βάση το τότε ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και τα πραγματικά στοιχεία που θα υπάρχουν κατά τον χρόνο της ανακήρυξης των συνδυασμών.
Και εκεί βρίσκεται η μεγάλη δυσκολία για τον νέο σχεδιασμό.
Διότι, μετά τις υποθέσεις των «Ελλήνων» και των «Σπαρτιατών», έχει ήδη δημιουργηθεί ένα σαφές δικαστικό προηγούμενο: άλλο ο αρχηγός που αναγράφεται στα χαρτιά και άλλο ο άνθρωπος που αποδεικνύεται ότι κινεί πραγματικά τα νήματα.
Το εάν ο νέος φορέας θα κατορθώσει τελικά να φτάσει μέχρι την κάλπη είναι επομένως πολύ νωρίς για να απαντηθεί. Το βέβαιο είναι ότι η νέα κίνηση δείχνει πως η πολιτική επιστροφή του Ηλία Κασιδιάρη δεν αποτελεί πλέον μόνο μια δημόσια εξαγγελία, αλλά φαίνεται να περνά στη φάση της οργανωτικής προετοιμασίας – με τον αδελφό του, αυτή τη φορά, να εμφανίζεται στην πρώτη γραμμή.
