Μια ολοκληρωμένη πρόταση διοικητικής αναδιάρθρωσης της χώρας υπό τον τίτλο «Σχέδιο Αριστοτέλης» παρουσίασαν ο Αλέξης Τσίπρας και η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ), παρουσία πληθώρας αυτοδιοικητικών στελεχών, όπως οι δήμαρχοι Αθήνας και Πειραιά, Χάρης Δούκας και Γιάννης Μώραλης, καθώς και ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας.
Ο πρώην πρωθυπουργός χαρακτήρισε την πρόταση ως το πρώτο βήμα μιας «Νέας Μεταπολίτευσης», με στόχο τη μετάβαση από το σημερινό συγκεντρωτικό μοντέλο «ετεροδιοίκησης» σε ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο βασισμένο στις αρχές της εγγύτητας, της επικουρικότητας, της αποτελεσματικότητας και της δημοκρατικής λογοδοσίας.
Το σχέδιο εστιάζει στην πλήρη κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων τους στις αιρετές Περιφέρειες, τη θεσμοθέτηση μητροπολιτικής διακυβέρνησης για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, καθώς και στη διορθωτική αποσύνδεση περισσότερων από 100 δήμων σε όλη τη χώρα, αποκαθιστώντας τις βίαιες συνενώσεις του παρελθόντος.
Στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκεται η διασφάλιση της πλήρους οικονομικής αυτονομίας των ΟΤΑ, με την κατοχύρωση πόρων ύψους 13 έως 15 δισεκατομμυρίων ευρώ ανά δημοτική θητεία μέσω τεσσάρων μόνιμων χρηματοδοτικών εργαλείων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η απόδοση του 100% του Τέλους Ανθεκτικότητας στους Δήμους, η διάθεση του 40% του νέου ΕΣΠΑ στην Αυτοδιοίκηση και ένα νέο πρόγραμμα «Φιλόδημος» ύψους 3,5 δισ. ευρώ.
Σε επίπεδο δημοκρατικών θεσμών, προτείνεται η επαναφορά του β΄ γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών με όριο εκλογής το 50%+1, η ενίσχυση των Τοπικών Κοινοτήτων με συμμετοχικούς προϋπολογισμούς, καθώς και η συγκρότηση Δημοτικών Ενεργειακών Κοινοτήτων με επαναφορά του net metering, ώστε να διασφαλιστεί η ενεργειακή αυτονομία και η βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών.
