Alfavita Newsroom Κάθε χρόνο, την περίοδο των Πανελλαδικών εξετάσεων, τα φώτα στρέφονται –δικαίως– στους μαθητές. Στο άγχος τους, στην προσπάθειά τους, στο μεγάλο στοίχημα που δίνουν για το μέλλον τους. Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά, λιγότερο ορατή, αλλά εξίσου κρίσιμη για την αξιοπιστία της διαδικασίας: οι επιτηρητές.
Πίσω από κάθε εξεταστική αίθουσα, πίσω από κάθε γραπτό που συμπληρώνεται, υπάρχει ένα αυστηρό πλαίσιο κανόνων που διασφαλίζει την ισονομία και τη διαφάνεια. Και οι επιτηρητές βρίσκονται στον πυρήνα αυτού του πλαισίου.
Πώς ορίζονται οι επιτηρητές
Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις εξετάσεις, ο ορισμός των επιτηρητών γίνεται με απόφαση του Διευθυντή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ο οποίος είναι και πρόεδρος της αρμόδιας εξεταστικής επιτροπής.
Οι επιτηρητές είναι εκπαιδευτικοί της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης –κατά προτίμηση από Γυμνάσια– είτε από τη δημόσια είτε από την ιδιωτική εκπαίδευση, με σαφείς όμως προϋποθέσεις που διασφαλίζουν την αντικειμενικότητα:
Η οργάνωση της επιτήρησης είναι αυστηρά καθορισμένη: σε κάθε αίθουσα βρίσκονται δύο επιτηρητές, ενώ για κάθε πέντε αίθουσες προβλέπεται και ένας αναπληρωματικός.
Όρια και ασυμβίβαστα
Η διαδικασία προβλέπει και συγκεκριμένα ασυμβίβαστα, τα οποία έχουν στόχο να αποτρέψουν οποιαδήποτε υπόνοια μεροληψίας.
- Δεν μπορεί να οριστεί επιτηρητής:
- Όποιος έχει συγγενική σχέση έως τρίτου βαθμού με εξεταζόμενο
- Όποιος είναι σύζυγος υποψηφίου που εξετάζεται στο συγκεκριμένο κέντρο
Πρόκειται για ρυθμίσεις που μπορεί να φαίνονται αυτονόητες, αλλά αποτελούν βασικό θεμέλιο για την εμπιστοσύνη στο σύστημα των εξετάσεων.
Η «διπλή» καθημερινότητα των εκπαιδευτικών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και μια λιγότερο γνωστή πτυχή: οι εκπαιδευτικοί των Γυμνασίων που ορίζονται ως επιτηρητές δεν απαλλάσσονται από τα διδακτικά τους καθήκοντα.
Αυτό σημαίνει ότι καλούνται να ανταποκριθούν ταυτόχρονα στις υποχρεώσεις τους στο σχολείο και στην απαιτητική διαδικασία των εξετάσεων
Μια συνθήκη που αποκαλύπτει, για ακόμη μία φορά, το εύρος και την ένταση της εργασίας των εκπαιδευτικών, ιδιαίτερα σε περιόδους εξεταστικής πίεσης.
Πέρα από τον τύπο, η ουσία
Ο ρόλος του επιτηρητή δεν είναι απλώς τυπικός. Δεν περιορίζεται στην παρουσία μέσα στην αίθουσα. Είναι ρόλος ευθύνης, εγρήγορσης και διακριτικότητας.
Σε μια διαδικασία που συχνά φορτίζεται συναισθηματικά, οι επιτηρητές καλούνται να διατηρήσουν την ψυχραιμία, να εξασφαλίσουν ίσους όρους για όλους και να λειτουργήσουν ως εγγυητές της αξιοπιστίας.
Και ίσως αυτό είναι το πιο ουσιαστικό: ότι πίσω από ένα σύστημα εξετάσεων που δοκιμάζεται κάθε χρόνο, υπάρχει ένας μηχανισμός ανθρώπων που, με κανόνες αλλά και με αίσθημα ευθύνης, κρατούν τη διαδικασία όρθια.
Γιατί τελικά, η αξιοπιστία των εξετάσεων δεν είναι μόνο θέμα νόμων. Είναι και θέμα ανθρώπων.
Τι προβλέπει η Εγκύκλιος του ΥΠΑΙΘΑ
ΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΗΡΗΤΩΝ
1. Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 και 26 της Φ.251/25089/Α5 (ΦΕΚ 643 Β΄/2020) Υ.Α., με απόφαση του οικείου Διευθυντή Δ.Ε ή σε περίπτωση κωλύματος, του νόμιμου αναπληρωτή του, ως Προέδρου της ΕΕΔΔΕ, επιτηρητές ορίζονται καθηγητές Δ.Ε. (κατά προτίμηση Γυμνασίου) δημόσιας ή ιδιωτικής εκπαίδευσης με τις εξής προϋποθέσεις : α) Οι οριζόμενοι επιτηρητές/τριες επιτηρούν σε Εξεταστικά Κέντρα διαφορετικά από εκείνα στα οποία εξετάζονται υποψήφιοι που ήταν μαθητές τους το τρέχον έτος. β) Στα ιδιωτικά Λύκεια ως επιτηρητές ορίζονται υποχρεωτικά καθηγητές μόνο της δημόσιας εκπαίδευσης. Κατά τον ορισμό των επιτηρητών λαμβάνεται μέριμνα ώστε σε κάθε αίθουσα εξετάσεων να υπάρχουν δύο επιτηρητές και ανά πέντε αίθουσες να ορίζεται και ένας αναπληρωματικός.
2. Δεν μπορεί να μετέχει στην οικεία ομάδα επιτηρητών όποιος έχει συγγένεια εξ’ αίματος ή εξ’ αγχιστείας μέχρι και του τρίτου βαθμού με εξεταζόμενο ή είναι σύζυγος υποψηφίου/ας που εξετάζεται στο συγκεκριμένο εξεταστικό κέντρο.
3. Οι καθηγητές των Γυμνασίων που θα ορισθούν ως επιτηρητές δεν απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις τους στο Γυμνάσιο.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
