Ένα φορολογικό σύστημα δύο ταχυτήτων, το οποίο παρέχει εκτεταμένες ελαφρύνσεις στην περιουσία και στο κεφάλαιο ενώ η πλειονότητα των πολιτών επωμίζεται δυσανάλογα φορολογικά βάρη, αποτυπώνουν τα στοιχεία για τις φοροαπαλλαγές του 2025. Σύμφωνα με τα δεδομένα, το συνολικό κόστος των εξαιρέσεων εκτινάχθηκε στα 26,28 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 36,3% των φορολογικών εσόδων, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα ως προς τις προτεραιότητες της κυβερνητικής φορολογικής πολιτικής. Η άνοδος αυτή δεν θεωρείται συγκυριακή, καθώς από τα 12,8 δισ. ευρώ το 2021 το κόστος έχει υπερδιπλασιαστεί —με αύξηση κατά 3,4 δισ. ευρώ μόνο μέσα στο 2025—, ενώ ο συνολικός αριθμός των φοροαπαλλαγών έφτασε τις 1.399, έναντι περίπου 1.060 το 2021.
Αποκαλυπτική είναι η κατανομή των φορολογικών ελαφρύνσεων, καθώς στη φορολογία κεφαλαίου κατευθύνονται 12,08 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε σχεδόν 46% του συνόλου και αφορά απαλλαγές που συνδέονται με ακίνητα, μεταβιβάσεις, γονικές παροχές, δωρεές και κληρονομιές. Παρότι ορισμένες από αυτές τις ρυθμίσεις προστατεύουν μικροϊδιοκτήτες και οικογένειες, η απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης αφήνει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσον ευνοούνται δυσανάλογα οι κάτοχοι μεγάλης περιουσίας, ιδίως τη στιγμή που το κρίσιμο ζητούμενο παραμένει ποιοι τελικά καρπώνονται τα οφέλη.
Την ίδια ώρα, οι φοροαπαλλαγές των επιχειρήσεων ανέρχονται σε 4,9 δισ. ευρώ, ενώ εκείνες που αφορούν το εισόδημα φυσικών προσώπων περιορίζονται στα 6,1 δισ. ευρώ. Όπως επισημαίνεται, η σύγκριση αυτή δεν αρκεί από μόνη της για να καταδείξει ποιοι ωφελούνται περισσότερο, αναδεικνύει ωστόσο την ανάγκη να δοθούν στη δημοσιότητα αναλυτικά στοιχεία ανά εισοδηματική και περιουσιακή κατηγορία, ώστε να υπάρχει πλήρης διαφάνεια ως προς την κατανομή των φορολογικών ελαφρύνσεων.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η κυβέρνηση διατηρεί ένα διαρκώς διευρυνόμενο πλέγμα εξαιρέσεων χωρίς να έχει παρουσιάσει ολοκληρωμένη αποτίμηση της κοινωνικής αποτελεσματικότητάς τους, ενώ το πραγματικό δημοσιονομικό κόστος ενδέχεται να υπερβαίνει τα 26,28 δισ. ευρώ, καθώς αρκετές απαλλαγές δεν μπορούν να υπολογιστούν λόγω ελλιπών στοιχείων. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζεται ότι η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ζητήσει συνολική επανεξέταση των φοροαπαλλαγών, προκειμένου οι πόροι που θα εξοικονομηθούν να κατευθυνθούν στη στήριξη των ευάλωτων ομάδων, στη μείωση του μη μισθολογικού κόστους και στην ενίσχυση της καινοτομίας.