Ενώπιον της πλέον αβέβαιης εκλογικής αναμέτρησης των τελευταίων 14 ετών βρίσκεται η Σερβία, καθώς το φοιτητικό κίνημα της χώρας, υπό το σύνθημα «Σερβία ή μαφία;», διεκδικεί την ανατροπή του πολιτικού σκηνικού και τον τερματισμό της διακυβέρνησης του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Η «Λίστα των Φοιτητών» και η αμφισβήτηση της εξουσίας
Για πρώτη φορά από το 2012, η παραμονή του στην εξουσία θεωρείται εξαιρετικά αμφίρροπη. Ο Βούτσιτς, ο οποίος τον Σεπτέμβριο παραιτήθηκε από τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας προκαλώντας την πρόωρη διάλυση της Βουλής, κατέρχεται πλέον ως υποψήφιος Πρωθυπουργός.
Απέναντι στο Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS), οι φοιτητές συγκρότησαν τη «Φοιτητική Λίστα– Οι Φοιτητές Νικούν», στελεχωμένη με 250 υποψηφίους: ακαδημαϊκούς, καλλιτέχνες και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών. Οι περισσότερες μετρήσεις δίνουν ελαφρύ προβάδισμα στη φοιτητική πρωτοβουλία, κάνοντας λόγο για ένα «τολμηρό δημοκρατικό πείραμα» που επιδιώκει την αποκατάσταση του κράτους δικαίου και την κατάργηση του πελατειακού συστήματος.
Το σημείο καμπής και η επόμενη ημέρα
Η κοινωνική έκρηξη που οδήγησε στις σημερινές εξελίξεις πυροδοτήθηκε την 1η Νοεμβρίου 2024, όταν κατέρρευσε ξαφνικά το στέγαστρο του σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ. Η τραγωδία στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους, ανάμεσα στους οποίους και μικρά παιδιά.
Το γεγονός ότι το έργο είχε παραδοθεί μόλις λίγους μήνες νωρίτερα από κοινοπραξία κινεζικών εταιρειών προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων. Οι διαδηλώσεις, με μπροστάρηδες τους φοιτητές, εξέφρασαν τη γενικευμένη δυσαρέσκεια για φαινόμενα διαφθοράς, αδιαφάνειας και κακοδιαχείρισης. Παρά τις παραιτήσεις υπουργών και τις συλλήψεις εμπλεκομένων, το αντικυβερνητικό ρεύμα γιγαντώθηκε.
Από την πλευρά του, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς επιχειρεί να υποβαθμίσει το κίνημα, αποδίδοντάς το σε μεθοδεύσεις ξένων μυστικών υπηρεσιών και κατηγορώντας τους διεθνείς παρατηρητές για προκατάληψη.
Η διεξαγωγή των εκλογών παρακολουθείται στενά από παρατηρητές της Ε.Ε., του ΟΑΣΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέφρασε την έντονη ανησυχία της για περιστατικά βίας κατά την προεκλογική περίοδο, ενώ αναλυτές προειδοποιούν για τον κίνδυνο αμφισβήτησης του αποτελέσματος και πρόκλησης ταραχών, εφόσον η διαφορά μεταξύ των δύο πλευρών παραμείνει οριακή.
