Το ενδεχόμενο αλλαγών στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης μετά το 2030 επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση, με αφορμή τις αναλογιστικές μελέτες και τις προβλέψεις διεθνών οργανισμών για τις δημογραφικές εξελίξεις. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η γήρανση του πληθυσμού ασκούν ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις στη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.
Παρά τα σχετικά σενάρια, η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι μέχρι σήμερα δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση για αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.
Σήμερα, οι ασφαλισμένοι μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη είτε στα 62 έτη, με τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης, είτε στα 67 έτη, με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης. Η νομοθεσία προβλέπει ότι τα όρια ηλικίας επανεξετάζονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ανάλογα με την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής.
Σύμφωνα με τα επικρατέστερα σενάρια, εφόσον συνεχιστούν οι σημερινές δημογραφικές τάσεις, τα γενικά όρια ηλικίας θα μπορούσαν να αυξηθούν σταδιακά μετά το 2030. Μάλιστα, εκτιμάται ότι η συνολική αύξηση θα μπορούσε να φτάσει έως και περίπου ενάμιση έτος σε βάθος χρόνου, χωρίς όμως να εφαρμοστεί απότομα.
Ποιοι επηρεάζονται και ποιοι όχι
Η συζήτηση γύρω από τις πιθανές αλλαγές έχει ήδη οδηγήσει αρκετούς ασφαλισμένους να εξετάζουν το ενδεχόμενο πρόωρης συνταξιοδότησης, ώστε να κατοχυρώσουν τα σημερινά όρια ηλικίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι το πρώτο εξάμηνο του 2026 κατατέθηκαν 110.298 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, ο μεγαλύτερος αριθμός για αντίστοιχη περίοδο από το 2017, όταν ιδρύθηκε ο ΕΦΚΑ. Αν συνεχιστεί ο ίδιος ρυθμός, οι αιτήσεις έως το τέλος του έτους ενδέχεται να ξεπεράσουν τις 260.000.
Σε περίπτωση που υπάρξουν αλλαγές, δεν αναμένεται να επηρεαστούν όσοι έχουν ήδη θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα, καθώς διατηρούν τα όρια ηλικίας που ίσχυαν όταν συμπλήρωσαν τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Εκτός των πιθανών αλλαγών εκτιμάται ότι θα μείνουν επίσης όσοι συνταξιοδοτούνται με ειδικές διατάξεις λόγω αναπηρίας μέλους της οικογένειας, οι εργαζόμενοι στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, καθώς και οι ένστολοι, για τους οποίους ισχύει ειδικό καθεστώς.
Αντίθετα, οι νεότεροι ασφαλισμένοι και όσοι δεν έχουν ακόμη θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης είναι πιθανότερο να επηρεαστούν, εφόσον αποφασιστεί η σύνδεση των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής.
Ενδεικτικά, εργαζόμενος που το 2030 θα είναι 58 ετών και δεν θα έχει συμπληρώσει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις ενδέχεται να υπαχθεί στα νέα όρια ηλικίας, εφόσον αυτά τεθούν σε ισχύ. Αντίθετα, ασφαλισμένος που θα είναι 61 ετών και έχει ήδη θεμελιώσει δικαίωμα δεν αναμένεται να επηρεαστεί. Πιο πιθανό να δουν αλλαγές θεωρούνται επίσης οι σημερινοί εργαζόμενοι ηλικίας 35 έως 45 ετών, καθώς η συνταξιοδότησή τους τοποθετείται αρκετά μετά το 2030.
Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει οριστική απόφαση για αλλαγή των ορίων ηλικίας. Οι όποιες εξελίξεις θα εξαρτηθούν από τα επικαιροποιημένα δημογραφικά στοιχεία, τις αναλογιστικές μελέτες και τις δυνατότητες του ασφαλιστικού συστήματος.
