Στο χαμηλότερο σημείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποχώρησε η ψυχολογία των Ελλήνων καταναλωτών, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της τελευταίας έρευνας οικονομικής συγκυρίας του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ). Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης στην Ελλάδα κατέγραψε σημαντική πτώση τον Οκτώβριο, διαμορφούμενος στις -48,9 μονάδες (από -41,6 τον Σεπτέμβριο), τοποθετώντας τη χώρα στην τελευταία θέση της ΕΕ ως προς τις προσδοκίες των νοικοκυριών.
Πίσω από την Ελλάδα ακολουθούν η Ρουμανία (-33,2 μονάδες) και η Βουλγαρία (-29,1 μονάδες), ενώ στον αντίποδα η Μάλτα ξεχωρίζει ως η μόνη χώρα με θετικό πρόσημο (+4,9 μονάδες). Οι μέσοι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν σε πολύ πιο ήπια αρνητικά επίπεδα, στο -17,3 για την ΕΕ και στο -17,9 για την Ευρωζώνη.
Επιδείνωση στα οικονομικά των νοικοκυριών και φόβοι για ακριβότερα αγαθά
Η υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης τροφοδοτείται από τη συνεχή πίεση στο οικογενειακό εισόδημα και την αβεβαιότητα για την εξέλιξη των τιμών:
- Αξιολόγηση 12μήνου: Το 68% των νοικοκυριών δήλωσε ότι η οικονομική του κατάσταση επιδεινώθηκε τον τελευταίο χρόνο, με τον σχετικό δείκτη να υποχωρεί στις -50,4 μονάδες.
- Προσδοκίες για το μέλλον: Το 63% των καταναλωτών αναμένει περαιτέρω επιδείνωση των οικονομικών του τους επόμενους 12 μήνες (δείκτης -48,6).
- Πληθωριστικές πιέσεις: Ο δείκτης πρόβλεψης για την εξέλιξη των τιμών εκτινάχθηκε στις +44,6 μονάδες (από +35,0), με το 68% των ερωτηθέντων να βλέπει νέες ανατιμήσεις με τον ίδιο ή таχύτερο ρυθμό.
- Δυσκολία επιβίωσης: Το 63% των καταναλωτών δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα», το 11% αντλεί από τις αποταμιεύσεις του, ενώ μόλις το 20% καταφέρνει να αποταμιεύει έστω και λίγο.
Κατάρρευση της αγοραστικής πρόθεσης και της αποταμίευσης
Η οικονομική ασφυξία αποτυπώνεται καθαρά στην άρνηση των νοικοκυριών να προστατεύσουν ή να επενδύσουν το κεφάλαιό τους σε διαρκή αγαθά:
- Μείζονες αγορές: Ο δείκτης πρόθεσης για αγορές ηλεκτρικών συσκευών και επίπλων υποχώρησε στις -42,3 μονάδες, με το 52% των καταναλωτών να σχεδιάζει περικοπή δαπανών.
- Αποταμίευση: Ο σχετικός δείκτης υποχώρησε στις -65,3 μονάδες, καθώς το 85% των νοικοκυριών θεωρεί αδιανόητη την αποταμίευση στο επόμενο 12μηνο (έναντι θετικών δεικτών +9,6 στην ΕΕ).
- Ακίνητα και ανακαινίσεις: Μόλις το 1,5% των εγχώριων νοικοκυριών εξετάζει την αγορά ή κατασκευή κατοικίας (δείκτης -92,7), ενώ η πρόθεση για δαπάνες ανακαίνισης υποδιπλασιάστηκε στο 5,1% (από 9,9% το προηγούμενο τρίμηνο).
Γενικευμένη αβεβαιότητα και προσδοκίες για την οικονομία της χώρας
Οι προβλέψεις των πολιτών για τη συνολική οικονομική πορεία της Ελλάδας επιδεινώθηκαν δραματικά, με τον δείκτη να υποχωρεί στις -54,3 μονάδες (από -45,7 τον Σεπτέμβριο), καθώς το 70% αναμένει διολίσθηση του οικονομικού κλίματος. Παράλληλα, ο δείκτης για την ανεργία σημείωσε ήπια άνοδο στις +22,6 μονάδες. Το 61,2% των καταναλωτών δηλώνει πλέον ότι η μελλοντική οικονομική του κατάσταση είναι δύσκολο ή πολύ δύσκολο να προβλεφθεί, αποτυπώνοντας την πλήρη επικράτηση του φόβου στην ελληνική αγορά.
