Μια «μεγάλη συμφωνία» που ενδέχεται να ξεπερνά τα όρια της Ουκρανίας και να αφορά ολόκληρη την Ευρώπη προανήγγειλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας πλησιάζει στο τέλος του.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, στον Λευκό Οίκο, έρχονται σε μια περίοδο έντονων διπλωματικών διεργασιών, με την Ουάσιγκτον να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο, ενώ παράλληλα διεξάγονται συνομιλίες για το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Σύμφωνα με διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία, μεταξύ των οποίων το Reuters, το Associated Press και το AFP, η αναφορά του Τραμπ σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να περιλαμβάνει ολόκληρη την Ευρώπη δημιουργεί ερωτήματα για το εύρος των διαπραγματεύσεων και τις πιθανές επιπτώσεις τους στις σχέσεις ΗΠΑ, Ρωσίας και ΝΑΤΟ.
Η συνάντηση Τραμπ με τον απεσταλμένο του Πούτιν
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ότι συναντήθηκε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου στον Λευκό Οίκο με τον Κιρίλ Ντμίτριεφ, ειδικό απεσταλμένο του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.
Όπως μεταδίδει το Reuters, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν αποκάλυψε το περιεχόμενο της κατ' ιδίαν συζήτησης, εμφανίστηκε ωστόσο ιδιαίτερα αισιόδοξος για την προοπτική επίτευξης συμφωνίας.
«Θα υπάρξει συμφωνία. Θα είναι μια μεγάλη συμφωνία και θα αφορά κάτι περισσότερο από την Ουκρανία. Θα μπορούσα μάλιστα να πω ότι μπορεί να περιλαμβάνει ολόκληρη την Ευρώπη», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι πρόκειται να είναι μια «μεγάλη, εξαιρετική συμφωνία», εκφράζοντας την εκτίμηση ότι όλες οι πλευρές θα μείνουν ικανοποιημένες.
Την ίδια ώρα, διευκρίνισε ότι δεν συναντήθηκε με την ουκρανική αντιπροσωπεία που βρισκόταν στον Λευκό Οίκο για συνομιλίες με την Πρώτη Κυρία, Μελάνια Τραμπ.
Τι μπορεί να σημαίνει η συμφωνία για την Ευρώπη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του Τραμπ στο ενδεχόμενο η συμφωνία να μην περιορίζεται στην Ουκρανία, αλλά να επεκτείνεται στο σύνολο της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Σύμφωνα με το γαλλικό πρακτορείο AFP, οι δηλώσεις αυτές ενδέχεται να ενισχύσουν τις ανησυχίες ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και της Ουκρανίας για μια ευρύτερη συνεννόηση μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας.
Στο πλαίσιο αυτό, τίθενται ερωτήματα για το κατά πόσον μια μελλοντική συμφωνία θα μπορούσε να επηρεάσει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη, τη ρωσική επιρροή σε ζητήματα ασφαλείας και τη συνολική αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Πάντως, μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένοι όροι μιας τέτοιας συμφωνίας, ούτε έχει επιβεβαιωθεί ότι βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση αλλαγές στην παρουσία των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη.
Παράλληλες συνομιλίες στις Βρυξέλλες με το ΝΑΤΟ
Την ίδια στιγμή που ο Τραμπ συναντούσε τον Ρώσο απεσταλμένο στην Ουάσιγκτον, βρίσκονταν σε εξέλιξη διπλωματικές επαφές και στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με το Associated Press, Αμερικανοί εκπρόσωποι είχαν συνομιλίες με Ουκρανούς αξιωματούχους, εκπροσώπους του ΝΑΤΟ και Ευρωπαίους συμμάχους.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ ανέφερε ότι οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, καθώς και στη διαμόρφωση ενός ευρύτερου πλαισίου ασφάλειας για την Ευρώπη.
Οι παράλληλες αυτές διπλωματικές κινήσεις καταδεικνύουν ότι, πέρα από τον τερματισμό των εχθροπραξιών, στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται και ζητήματα που αφορούν τη μελλοντική ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Ο ρόλος της Μελάνια Τραμπ και η εξαήμερη εκεχειρία
Ξεχωριστή διάσταση στις διπλωματικές εξελίξεις δίνει και η εμπλοκή της Μελάνια Τραμπ σε ανθρωπιστική πρωτοβουλία στην Ουκρανία.
Όπως αναφέρει το Associated Press, η Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ είχε επαφές με Ρώσους και Ουκρανούς αξιωματούχους, με αφορμή μια προσωρινή εκεχειρία στην κατεχόμενη πόλη Ολέσκι, στην περιοχή της Χερσώνας.
Η εκεχειρία διήρκεσε από τις 27 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου 2026 και, σύμφωνα με τη Μελάνια Τραμπ, επέτρεψε την απομάκρυνση περίπου 800 ανθρώπων από την περιοχή, καθώς και την παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας.
Ο Κιρίλ Ντμίτριεφ υποστήριξε ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε δώσει προσωπικά οδηγίες για την επιχείρηση, ενώ ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι απένειμε τιμητική διάκριση στη Μελάνια Τραμπ για τη συμβολή της.
Η Πρώτη Κυρία εξέφρασε την ελπίδα ότι η συγκεκριμένη ανθρωπιστική πρωτοβουλία θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία για μια πιο μόνιμη ειρηνευτική διαδικασία.
Κρίσιμες συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι στις 10 και 11 Νοεμβρίου
Το επόμενο σημαντικό διπλωματικό ορόσημο είναι οι τριμερείς συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας, που έχουν προγραμματιστεί για τις 10 και 11 Νοεμβρίου στο Αμπού Ντάμπι, με αμερικανική μεσολάβηση.
Σύμφωνα με το AFP, πρόκειται για επανέναρξη των τριμερών επαφών για πρώτη φορά από τον Φεβρουάριο.
Οι συνομιλίες αναμένεται να επικεντρωθούν στις προοπτικές διπλωματικής επίλυσης της σύγκρουσης, ενώ παραμένει αδιευκρίνιστο κατά πόσον θα συζητηθεί και το ευρύτερο πλαίσιο ευρωπαϊκής ασφάλειας στο οποίο αναφέρθηκε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Κάγια Κάλας: Προσδοκίες για μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία
Οι εξελίξεις συμπίπτουν με τις πολιτικές ανακατατάξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά τη νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, εξέφρασε στις 4 Νοεμβρίου την ελπίδα ότι η νέα σύνθεση του αμερικανικού Κογκρέσου θα συμβάλει στην ενίσχυση της υποστήριξης προς την Ουκρανία και στην άσκηση μεγαλύτερης πίεσης προς τη Μόσχα.
Ανάλογες προσδοκίες διατύπωσε και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος εκτίμησε ότι η ενισχυμένη παρουσία των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη αμερικανική στήριξη προς το Κίεβο.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Al Jazeera, μεταξύ Ευρωπαίων αξιωματούχων καταγράφονται διαφορετικές εκτιμήσεις σχετικά με το κατά πόσον οι αλλαγές στο Κογκρέσο μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ.
Προς το παρόν, η «μεγάλη συμφωνία» παραμένει μια εξαγγελία του Αμερικανού προέδρου, χωρίς να έχουν γίνει γνωστές οι λεπτομέρειες, το χρονοδιάγραμμα ή οι δεσμεύσεις που ενδεχομένως θα περιλαμβάνει. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις επικείμενες συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι και στις αντιδράσεις των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
