Η εμπορική σχέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Κίνα γίνεται ολοένα και πιο άνιση, καθώς η απόσταση ανάμεσα στις ευρωπαϊκές εξαγωγές και τις κινεζικές εισαγωγές διευρύνεται με ταχύτητα. Τα τελευταία στοιχεία καταγράφουν ένα έλλειμμα που πλέον ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ την ημέρα, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις πιέσεις των Βρυξελλών για αλλαγή των όρων του εμπορίου με το Πεκίνο.
Σύμφωνα με ανάλυση του Mercator Institute for China Studies (Merics), βασισμένη σε κινεζικά τελωνειακά δεδομένα, το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ απέναντι στην Κίνα διαμορφώθηκε τον Ιούλιο στα 36,5 δισ. ευρώ, έναντι 32,2 δισ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη αν εξεταστεί το σύνολο του πρώτου επταμήνου. Από τον Ιανουάριο έως και τον Ιούλιο, το σωρευτικό έλλειμμα έφτασε τα 234 δισ. ευρώ, περίπου 21 δισ. ευρώ υψηλότερα σε σχέση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους.
Τρία προς ένα η σχέση εισαγωγών και εξαγωγών
Η ανισορροπία αποτυπώνεται με χαρακτηριστικό τρόπο στη σχέση μεταξύ των εμπορικών ροών.
Για κάθε 1 ευρώ προϊόντων που εξάγει η ΕΕ στην Κίνα, εισάγει κινεζικά προϊόντα αξίας 3,10 ευρώ. Τον Ιούλιο, το ημερήσιο έλλειμμα αντιστοιχούσε σε περίπου 1,18 δισ. ευρώ.
Το Merics επισημαίνει ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται πλέον στο γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και καταναλωτές αγοράζουν περισσότερα κινεζικά προϊόντα. Η βασική αλλαγή είναι ότι η Κίνα ενισχύει τις πωλήσεις της στην ευρωπαϊκή αγορά, την ώρα που οι κινεζικές αγορές ευρωπαϊκών προϊόντων δεν ακολουθούν αντίστοιχη πορεία.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο των επόμενων επαφών Βρυξελλών και Πεκίνου.
Στο τραπέζι ποσοστώσεις για κινεζικά προϊόντα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει ήδη τρόπους περιορισμού της αυξανόμενης εμπορικής ανισορροπίας. Μεταξύ των μέτρων που έχουν πέσει στο τραπέζι είναι η επιβολή ποσοστώσεων στις εισαγωγές υβριδικών οχημάτων, καθώς και σε συγκεκριμένες κατηγορίες χημικών προϊόντων από την Κίνα.
Το ζήτημα των αυτοκινήτων έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι Financial Times, οι Βρυξέλλες έχουν ζητήσει από το Πεκίνο να περιορίσει οικειοθελώς τις εξαγωγές υβριδικών οχημάτων προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Παρά τους πρόσθετους δασμούς που εφαρμόζονται στα κινεζικά αυτοκίνητα, οι πωλήσεις ορισμένων κατηγοριών υβριδικών έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Χαρακτηριστικό είναι ότι οι εισαγωγές υβριδικών οχημάτων που δεν απαιτούν σύνδεση στην πρίζα αυξήθηκαν περίπου δέκα φορές: από λιγότερα από 4.000 οχήματα τον Οκτώβριο του 2024, σε περίπου 50.000 τον Ιούλιο του 2026.
Οι Βρυξέλλες αναζητούν ισορροπία
Η νέα εικόνα έρχεται λίγες ημέρες μετά τις δηλώσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία έχει θέσει στο επίκεντρο την ανάγκη αντιμετώπισης της εμπορικής ανισορροπίας με την Κίνα.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις προκειμένου να αποφευχθεί μια ευρύτερη εμπορική σύγκρουση. Ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, αναμένεται να μεταβεί στο Πεκίνο στις 8 Οκτωβρίου, όπου θα συναντηθεί με τον Κινέζο ομόλογό του.
Με το διμερές έλλειμμα να διευρύνεται, το θέμα αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά ζητήματα στην προγραμματισμένη συνάντηση ΕΕ–Κίνας.
Από την πλευρά του, το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου εμφανίζεται να κρατά ανοιχτό τον δρόμο της διαπραγμάτευσης, υπογραμμίζοντας ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα των βιομηχανιών και των δύο πλευρών και να είναι συμβατή με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Στο επίκεντρο και οι σπάνιες γαίες
Πέρα από το εμπορικό ισοζύγιο, κρίσιμο ζήτημα στις σχέσεις ΕΕ–Κίνας παραμένουν οι σπάνιες γαίες, οι οποίες αποτελούν βασικές πρώτες ύλες για την αυτοκινητοβιομηχανία και μια σειρά τεχνολογικών και βιομηχανικών εφαρμογών.
Το Πεκίνο είχε επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές τους τον Απρίλιο του 2025, προκαλώντας σοβαρές ελλείψεις σε μόνιμους μαγνήτες και σημαντικές αναταράξεις στην αυτοκινητοβιομηχανία σε Ευρώπη, ΗΠΑ, Μεξικό και Ηνωμένο Βασίλειο.
Η απαγόρευση ανεστάλη τον περασμένο Οκτώβριο, μετά τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στη Νότια Κορέα. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχουν υπάρξει αντίστοιχες νέες παραχωρήσεις από την κινεζική πλευρά.
Το ζήτημα της παράτασης της αναστολής των περιορισμών αναμένεται να απασχολήσει και τις επόμενες επαφές ΗΠΑ–Κίνας. Σύμφωνα με τον Κερτ Τονγκ, πρώην γενικό πρόξενο των ΗΠΑ στο Χονγκ Κονγκ και επικεφαλής της Asia Group, εάν δεν υπάρξει σχετική ανακοίνωση άμεσα, αυτή θα μπορούσε να γίνει στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του APEC τον επόμενο μήνα.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, πάντως, το αυξανόμενο εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα προσθέτει έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα σε μια ήδη σύνθετη οικονομική σχέση, στην οποία οι εισαγωγές κινεζικών προϊόντων αυξάνονται ταχύτερα από την αντίστοιχη ζήτηση της Κίνας για ευρωπαϊκά αγαθά.
