Δέκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στο Βέλγιο από σοβαρή λοίμωξη που συνδέθηκε με το βακτήριο Escherichia coli (STEC O157:H7), επαναφέροντας τους κινδύνους που μπορεί να κρύβει ο κιμάς όταν δεν τηρούνται αυστηρά οι κανόνες ασφάλειας τροφίμων.
Ο κιμάς θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητο τρόφιμο, καθώς η άλεση διαφέρει σημαντικά από την απλή κοπή του κρέατος. Με τη διαδικασία αυτή, μικροοργανισμοί που ενδέχεται να βρίσκονται στην επιφάνεια του κρέατος μπορούν να μεταφερθούν στο εσωτερικό ολόκληρης της μάζας. Παράλληλα, ένας εξοπλισμός που δεν καθαρίζεται και δεν απολυμαίνεται σωστά μπορεί να αποτελέσει πηγή επιμόλυνσης και για τις επόμενες ποσότητες που θα περάσουν από τη μηχανή.
Μεταξύ των παθογόνων που συνδέονται με το κρέας και τον κιμά είναι τα STEC, η Salmonella, η Listeria monocytogenes, ο Staphylococcus aureus και το Clostridium perfringens. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και για τη διασταυρούμενη επιμόλυνση, όταν μικρόβια μεταφέρονται από έναν χειρισμό ή ένα τρόφιμο σε άλλο μέσω επιφανειών, εργαλείων και εξοπλισμού.
Η Listeria monocytogenes, μάλιστα, παρουσιάζει μια επιπλέον ιδιαιτερότητα, καθώς μπορεί να επιβιώνει και να αναπτύσσεται σε συνθήκες ψύξης, ενώ έχει την ικανότητα να σχηματίζει biofilms σε επιφάνειες. Αυτό καθιστά τον συστηματικό καθαρισμό του εξοπλισμού κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια των τροφίμων.
Τα πρόστιμα στα σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα
Το θέμα δεν αφορά μόνο όσα συνέβησαν στο Βέλγιο. Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί επανειλημμένα παραβάσεις που σχετίζονται με τη διαχείριση κιμά και την κατάσταση των μηχανών άλεσης.
Μέσα στο 2026 έχουν δημοσιοποιηθεί σειρά διοικητικών προστίμων σε καταστήματα μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ, μεταξύ άλλων σε Σκλαβενίτη, ΑΒ Βασιλόπουλο, Μασούτη, Market In και METRO, αλλά και σε μικρότερα κρεοπωλεία.
Σε αρκετές περιπτώσεις οι παραβάσεις αφορούν υπολείμματα προϊόντων σε μηχανές κοπής κιμά. Μπορεί εκ πρώτης όψεως να μοιάζει με ζήτημα καθαριότητας, όμως η υγιεινή του εξοπλισμού έχει άμεση σχέση με την ασφάλεια των τροφίμων.
Υπολείμματα κρέατος που παραμένουν σε σημεία του εξοπλισμού μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να λειτουργήσουν ως εστία μικροβιακής επιβάρυνσης. Αν στη συνέχεια έρθουν σε επαφή με νέα ποσότητα κρέατος, υπάρχει κίνδυνος διασταυρούμενης επιμόλυνσης.
Το περιστατικό στο Βέλγιο αποτελεί μια ακραία υπενθύμιση του πόσο σοβαρές μπορεί να είναι οι συνέπειες μιας τροφιμογενούς λοίμωξης. Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι οι παραβάσεις που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα συνδέονται με αντίστοιχα περιστατικά ή ότι ο κιμάς που διατίθεται από τα ελληνικά σούπερ μάρκετ είναι γενικά επικίνδυνος.
