Η αύξηση των στρατιωτικών εξοπλισμών στην Ευρώπη είχε ξεκινήσει ήδη πριν από την πρόσφατη ένταση στον Περσικό Κόλπο, με τα στοιχεία να δείχνουν σημαντική ενίσχυση των αγορών οπλικών συστημάτων τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με τα δεδομένα του Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI), κατά την περίοδο 2021-2025 οι ευρωπαϊκές χώρες υπερτριπλασίασαν τις εισαγωγές όπλων, μετατρέποντας την ήπειρο στον μεγαλύτερο αποδέκτη στρατιωτικού εξοπλισμού παγκοσμίως. Κεντρικό ρόλο στην τροφοδότηση της ευρωπαϊκής αγοράς έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες αύξησαν τις εξαγωγές όπλων προς την Ευρώπη κατά 217%.
Η Ευρώπη στο επίκεντρο των παγκόσμιων εισαγωγών
Τα ευρωπαϊκά κράτη απορρόφησαν το 33% των παγκόσμιων εισαγωγών όπλων την τελευταία πενταετία, ενώ οι αγορές τους αυξήθηκαν κατά 210% σε σύγκριση με την περίοδο 2016-2020. Μετά την Ουκρανία, οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς στην ευρωπαϊκή ήπειρο ήταν η Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Σχεδόν τα μισά από τα οπλικά συστήματα που προμηθεύτηκαν οι ευρωπαϊκές χώρες προήλθαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες (48%). Ακολουθούν η Γερμανία με 7,1% και η Γαλλία με 6,2%.
Η αυξημένη ανησυχία για τη στάση της Ρωσίας, αλλά και η αβεβαιότητα σχετικά με τη μελλοντική δέσμευση των Ηνωμένες Πολιτείες στην άμυνα των ευρωπαϊκών συμμάχων τους, ενίσχυσαν τη ζήτηση για εξοπλισμούς στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ. Οι συνολικές εισαγωγές όπλων των 29 ευρωπαϊκών χωρών της συμμαχίας αυξήθηκαν κατά 143% μεταξύ των περιόδων 2016-20 και 2021-25.
Την ίδια περίοδο, το 58% των εξοπλιστικών αγορών των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ καλύφθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ σημαντικοί προμηθευτές αναδείχθηκαν επίσης η Νότια Κορέα (8,6%), το Ισραήλ (7,7%) και η Γαλλία (7,4%).
Παράλληλα, όπως σημειώνει το Stockholm International Peace Research Institute, οι ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες έχουν αυξήσει την παραγωγή τους και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ενισχύσει οικονομικά τις επενδύσεις στον κλάδο. Ωστόσο, πολλές ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να προμηθεύονται αμερικανικά οπλικά συστήματα, ιδιαίτερα μαχητικά αεροσκάφη και συστήματα αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς. Ταυτόχρονα, οι μεγαλύτεροι Ευρωπαίοι κατασκευαστές συνεχίζουν να κατευθύνουν το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών τους εκτός Ευρώπης.
Οι βασικοί εξαγωγείς όπλων στον κόσμο
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν την κυρίαρχη θέση στην παγκόσμια αγορά εξοπλισμών, καλύπτοντας το 42% των διεθνών μεταφορών όπλων την περίοδο 2021-2025, έναντι 36% την προηγούμενη πενταετία. Τα αμερικανικά οπλικά συστήματα εξήχθησαν σε 99 χώρες, μεταξύ των οποίων 35 ευρωπαϊκά κράτη.
Για πρώτη φορά μετά από δύο δεκαετίες, το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών όπλων των Ηνωμένες Πολιτείες κατευθύνθηκε προς την Ευρώπη (38%) και όχι προς τη Μέση Ανατολή (33%). Παρ’ όλα αυτά, ο μεγαλύτερος μεμονωμένος αποδέκτης αμερικανικών όπλων παραμένει η Σαουδική Αραβία, η οποία απορρόφησε το 12% των εξαγωγών.
Στη δεύτερη θέση των εξαγωγέων βρίσκεται η Γαλλία, η οποία κατέχει το 9,8% των παγκόσμιων εξαγωγών όπλων. Οι πωλήσεις της αυξήθηκαν κατά 21% σε σχέση με την προηγούμενη πενταετία, με βασικούς αποδέκτες την Ινδία (24%), την Αίγυπτο (11%) και την Ελλάδα (10%). Παρότι οι γαλλικές εξαγωγές προς την Ευρώπη αυξήθηκαν εντυπωσιακά (+452%), περίπου το 80% των πωλήσεων εξακολουθεί να κατευθύνεται εκτός της ηπείρου.
Αντίθετα, η Ρωσία είναι η μόνη μεγάλη δύναμη που κατέγραψε σημαντική πτώση στις εξαγωγές όπλων, οι οποίες μειώθηκαν κατά 64%. Το μερίδιό της στην παγκόσμια αγορά υποχώρησε από 21% την περίοδο 2016-20 σε 6,8% το 2021-25. Οι βασικοί αποδέκτες των ρωσικών εξοπλισμών ήταν η Ινδία (48%), η Κίνα (13%) και η Λευκορωσία (13%).
Η Γερμανία ανέβηκε στην τέταρτη θέση των εξαγωγέων όπλων παγκοσμίως, ξεπερνώντας την Κίνα και συγκεντρώνοντας το 5,7% των παγκόσμιων εξαγωγών. Σχεδόν το ένα τέταρτο των γερμανικών εξοπλισμών κατευθύνθηκε στην Ουκρανία ως στρατιωτική βοήθεια.
Ιδιαίτερα μεγάλη άνοδο κατέγραψε και η Ιταλία, οι εξαγωγές της οποίας αυξήθηκαν κατά 157%, ανεβάζοντάς την από τη δέκατη στην έκτη θέση παγκοσμίως. Πάνω από το ήμισυ των ιταλικών πωλήσεων κατευθύνθηκε στη Μέση Ανατολή (59%), ενώ το 16% πήγε στην Ασία και την Ωκεανία και το 13% στην Ευρώπη.
Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ ενίσχυσε περαιτέρω τη θέση του στην παγκόσμια αγορά όπλων, αυξάνοντας το μερίδιό του από 3,1% την περίοδο 2016-20 σε 4,4% το 2021-25 και ξεπερνώντας για πρώτη φορά το Ηνωμένο Βασίλειο.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ για όλους του εργαζόμενους ιδιωτικού τομέα - ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΔΩ ΕΩΣ ΑΥΡΙO 10 TΟ ΠΡΩΙ
Alfavita Newsroom