Σε μια από τις πιο κρίσιμες Συνόδους των τελευταίων ετών, οι ηγέτες των 32 κρατών-μελών του ΝΑΤΟ συναντήθηκαν στη Χάγη με φόντο την κλιμακούμενη απειλή από τη Ρωσία, την αβεβαιότητα στις σχέσεις με τις ΗΠΑ και τη διαρκή ανάγκη ενίσχυσης της άμυνας της Ευρώπης.
Η κορυφαία είδηση της Συνόδου ήταν η κοινή συμφωνία για αύξηση των ετήσιων αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών στο 5% του ΑΕΠ μέσα στην επόμενη δεκαετία — η μεγαλύτερη ενίσχυση των εξοπλισμών από τον Ψυχρό Πόλεμο.
3,5% του ΑΕΠ θα αφορά άμεσα στρατιωτικές δαπάνες (όπλα, στρατιωτικό προσωπικό, εξοπλισμοί).
1,5% θα καλύπτει συμπληρωματικές ανάγκες (κυβερνοασφάλεια, έρευνα, στρατηγικές υποδομές).
Η απόφαση αυτή ελήφθη στο πλαίσιο ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ απέναντι σε μια Ρωσία που χαρακτηρίζεται ως «μακροπρόθεσμη απειλή», όπως αναφέρει και η τελική διακήρυξη.
Η «σιωπή» για την Ουκρανία και η επιρροή Τραμπ
Εντύπωση προκάλεσε η απουσία ευθείας καταδίκης της Ρωσίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία, γεγονός που αποδίδεται σε παρασκηνιακή παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ. Αν και τυπικά στήριξε το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ (συλλογική άμυνα), οι αιχμές του για συμμάχους που «δεν πληρώνουν το μερίδιό τους» επανέφεραν παλαιότερους προβληματισμούς.
Η στάση του Τραμπ αποτυπώθηκε και στη ρητορική αντιπαράθεση με την Ισπανία, την οποία κατηγόρησε για «δωρεάν άμυνα» λόγω χαμηλών αμυντικών δαπανών (1,24% του ΑΕΠ). «Θα πληρώσουν διπλά», απείλησε χαρακτηριστικά, με τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ να υπερασπίζεται ένα πιο «ρεαλιστικό» μοντέλο.
Ο νέος Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, βρέθηκε σε αμήχανη στιγμή όταν αστειευόμενος αποκάλεσε τον Τραμπ «μπαμπά». Ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε επίσης χαριτολογώντας, αλλά το περιστατικό ανέδειξε τις λεπτές ισορροπίες που καλείται να διαχειριστεί η Συμμαχία σε μια αβέβαιη γεωπολιτική περίοδο.
Η Σύνοδος της Χάγης επιβεβαίωσε ότι το ΝΑΤΟ εισέρχεται σε μια νέα, πιο στρατιωτικοποιημένη φάση, με σαφή προσανατολισμό στην αποτροπή έναντι Ρωσίας και την προσαρμογή σε ασύμμετρες απειλές.
Ωστόσο, η έντονη αμερικανική παρουσία και ο παρασκηνιακός ρόλος Τραμπ θέτουν διλήμματα για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και τη βιωσιμότητα της κοινής άμυνας χωρίς πλήρη πολιτική συνοχή.
Η αναβάθμιση της άμυνας ενισχύει τη συνοχή της Συμμαχίας, αλλά ταυτόχρονα φέρνει στο προσκήνιο ερωτήματα για το κόστος, την ισότητα μεταξύ μελών και τη μακροπρόθεσμη πολιτική βούληση για κοινή στρατηγική.
