Στο Κιργιστάν την αποκαλούν «ala kachuu» («άρπαξε και τρέχα»). Μια προτροπή μεμπτή και καταδικαστέα αν αναφερόταν σε οποιοδήποτε υλικό αγαθό που καθένας έκλεβε απλά και μόνο γιατί του άρεσε.
Ομως η «ala kachuu» δεν αφορά αντικείμενα αλλά γυναίκες που άντρες κλέβουν για να τις παντρευτούν, χωρίς -εννοείται- να τους ενδιαφέρει αν εκείνες τους θέλουν.
Και είναι κοινωνικά αποδεκτή ως «παράδοση» αυτού του τόπου, όπου σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου του Ντιουκ η μία στις πέντε κοπέλες απάγεται από άντρες που τις θέλουν για συζύγους τους.
Ενα ποσοστό που γυναικείες οργανώσεις καταγγέλλουν ότι φτάνει το 50% (με τα δύο τρίτα από αυτές τις απαγωγές να είναι μη συναινετικές), όπως καταγράφει προηγούμενη έρευνα του Πανεπιστημίου της Φιλαντέλφια.
Ο άντρας διαλέγει την επιθυμητή του νύφη και με τη βοήθεια φίλων την αρπάζει -ακόμη και μέρα μεσημέρι χάρη στην αδιαφορία των περαστικών- και την οδηγεί στο σπίτι του.
Εκεί έχουν ήδη αρχίσει οι ετοιμασίες του γάμου, ενώ η μητέρα και οι αδελφές του απαγωγέα (πιθανόν κι οι ίδιες θύματα της «ala kachuu») πιέζουν ασφυκτικά την κοπέλα κρατώντας την αιχμάλωτη μέχρι να πει το «ναι».
Σύμφωνα με το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Πληθυσμό, συχνά οι απαγωγές συνοδεύονται από βιασμό ώστε να μην μπορούν οι γυναίκες να επιστρέψουν στα σπίτια τους, αφού δεν θεωρούνται πλέον «αγνές».
Με ή χωρίς βιασμό, η διανυκτέρευση της κοπέλας στο σπίτι του σατράπη επίδοξου γαμπρού θεωρείται από πολλές οικογένειες «ατίμωση» και έτσι συνήθως και οι γονείς την πιέζουν να παντρευτεί τον απαγωγέα της.
Οι γάμοι αυτοί -που απαντώνται επίσης στο Καζακστάν, την Αρμενία και σε πολλές αγροτικές περιοχές της κεντρικής Ασίας- αποτελούν καρπό βίας και αυτό εξηγεί τις αυξημένες πιθανότητες ενδοοικογενειακής βίας και κακοποίησης αλλά και τα μεγάλα ποσοστά αυτοκτονιών των θυμάτων.
Τα δε παιδιά που γεννιούνται από αυτές τις καταναγκαστικές ενώσεις, σύμφωνα με την έρευνα του Πανεπιστημίου Ντιουκ, είναι μικρότερα του μέσου όρου, πιθανόν λόγω των ψυχολογικών και άλλων προβλημάτων των μητέρων τους.
«Οι απαγωγές κρύβουν και πρώιμους γάμους» λέει η Ουμουτάι Ντουαλέτοβα, ειδήμων σε θέματα φύλου στο Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη, σημειώνοντας πως τα θύματα είναι συνήθως νεώτερα των 18 ετών.
Καθώς οι γάμοι ανηλίκων κοριτσιών είναι πλέον απαγορεύμενοι στο Κιργιστάν, δεν δηλώνονται στα ληξιαρχεία και τις παντρεύουν με θρησκευτικές τελετές που δεν αναγνωρίζονται από το κράτος, με αποτέλεσμα να στερούνται προστασίας και δικαιωμάτων σε περίπτωση εγκατάλειψης ή χωρισμού.
Σύμφωνα με την Ντουαλέτοβα, το γεγονός ότι το Κιργιστάν έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας στην κεντρική Ασία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον μεγάλο αριθμό ανήλικων κοριτσιών που μετά από ένα καταναγκαστικό γάμο φέρνουν στον κόσμο ένα παιδί.
Η πρακτική της «απαγωγής της νύφης» έχει επίσης απαγορευτεί στη χώρα από το 2013. Αλλά, σύμφωνα με το Κέντρο Στήριξης Γυναικών του Κιργιστάν, κάθε χρόνο συνεχίζουν να απάγονται 12.000 κορίτσια και γυναίκες.
Η κοινωνία το αποδέχεται και σιωπά θεωρώντας πως πρόκειται για «ιδιωτική υπόθεση». Και οι δράστες σπάνια τιμωρούνται.
Πηγή: Χριστίνα Πάντζου - Εφημερίδα των Συντακτών
