Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον σενάριο για τον χειμώνα 2026-2027 εμφανίζει το καναδικό εποχικό μοντέλο ECCC – Environment and Climate Change Canada, με τους τελευταίους χάρτες να στρέφουν το ενδιαφέρον προς την περιοχή της Γροιλανδίας και στη δυνατότητα ανάπτυξης ισχυρών υψηλών πιέσεων.
Το σενάριο έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα, καθώς ένας επίμονος «εμποδισμός της Γροιλανδίας» (Greenland blocking) μπορεί να διαταράξει τη συνηθισμένη δυτική κυκλοφορία του Ατλαντικού και να διευκολύνει κατά περιόδους την κάθοδο πολύ ψυχρότερων αερίων μαζών προς την Κεντρική και τη Νότια Ευρώπη.
Αυτό, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με πρόγνωση ενός παγωμένου τριμήνου ούτε σημαίνει ότι μπορούν από τώρα να προβλεφθούν συγκεκριμένες χιονοπτώσεις στην Ελλάδα.
Τι είναι ο «εμποδισμός της Γροιλανδίας»
Όταν αναπτύσσονται ισχυρές και επίμονες υψηλές πιέσεις πάνω από τη Γροιλανδία, η ατμοσφαιρική κυκλοφορία στον Βόρειο Ατλαντικό μπορεί να αλλάξει σημαντικά.
Αντί οι αέριες μάζες να κινούνται σχετικά ομαλά από τα δυτικά προς τα ανατολικά, το ρεύμα αποκτά μεγάλους κυματισμούς. Κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες, αυτό μπορεί να ανοίξει τον δρόμο ώστε ψυχρές πολικές ή αρκτικές αέριες μάζες να κινηθούν νοτιότερα.
Για την Ελλάδα, μια τέτοια διάταξη θα μπορούσε να μεταφραστεί σε περιόδους σημαντικής πτώσης της θερμοκρασίας, κυρίως όταν το ψύχος από τα Βαλκάνια συναντά βαρομετρικά χαμηλά και αυξημένη υγρασία στη Μεσόγειο.
Τότε αυξάνονται και οι πιθανότητες για χιονοπτώσεις στα ορεινά και ημιορεινά, ενώ σε ισχυρότερα επεισόδια το χιόνι μπορεί να κατέβει χαμηλότερα στη Βόρεια και Κεντρική Ελλάδα.
Ένας χειμώνας μεγάλων εναλλαγών;
Η εικόνα που προκύπτει δεν παραπέμπει απαραίτητα σε τρεις μήνες συνεχούς ψύχους.
Αντίθετα, ένα από τα πιθανότερα χαρακτηριστικά του φετινού χειμώνα μπορεί να είναι οι μεγάλες εναλλαγές: περίοδοι ήπιου και υγρού καιρού να διακόπτονται από μικρότερα αλλά ενδεχομένως ισχυρά επεισόδια ψυχρών εισβολών.
Η τελευταία εποχική ενημέρωση του Copernicus Climate Change Service, στις 10 Νοεμβρίου, δείχνει για το μεγαλύτερο τμήμα της Ευρώπης αυξημένη πιθανότητα ενός χειμώνα με περισσότερες βροχοπτώσεις από τον μέσο όρο. Παράλληλα, οι θερμοκρασίες πάνω από τα κανονικά επίπεδα παραμένουν το πιθανότερο εποχικό αποτέλεσμα σε μεγάλο μέρος της ηπείρου, αν και το θερμό σήμα είναι λιγότερο ισχυρό προς τη βορειοανατολική Ευρώπη.
Αυτό δεν αποκλείει καθόλου ένα ή περισσότερα έντονα ψυχρά επεισόδια. Ένας χειμώνας μπορεί να καταγραφεί συνολικά ως θερμότερος από τον μέσο όρο και ταυτόχρονα να περιλαμβάνει ολιγοήμερα κύματα ισχυρού ψύχους και χιονοπτώσεων.
Στην εξίσωση και το πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας φέτος είναι το Ελ Νίνιο.
Στις 12 Νοεμβρίου 2026, το αμερικανικό Climate Prediction Center της NOAA επιβεβαίωσε ότι το φαινόμενο συνεχίζει να ενισχύεται και εκτίμησε ότι υπάρχει πιθανότητα άνω του 79% να παραμείνει ισχυρό έως πολύ ισχυρό μέχρι το τρίμηνο Ιανουαρίου–Μαρτίου 2027.
Μάλιστα, η NOAA επισημαίνει ότι το τρέχον επεισόδιο βρίσκεται σε επίπεδα που θα μπορούσαν να το κατατάξουν μεταξύ των ισχυρότερων που έχουν καταγραφεί από το 1950, αν και οι επιπτώσεις του δεν εκδηλώνονται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε περιοχή του πλανήτη.
Για την Ευρώπη η επίδραση του Ελ Νίνιο είναι πολύ λιγότερο άμεση από ό,τι σε άλλες περιοχές και αλληλεπιδρά με πολλούς άλλους παράγοντες της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας.
Και ο Πολικός Στρόβιλος
Ιδιαίτερη προσοχή στρέφεται κάθε χειμώνα και στον Πολικό Στρόβιλο, τη μεγάλη κυκλοφορία πολύ ψυχρού αέρα γύρω από την Αρκτική.
Εάν κατά τη διάρκεια του χειμώνα σημειωθεί σημαντική διαταραχή ή αιφνίδια στρατοσφαιρική θέρμανση, μπορούν υπό ορισμένες συνθήκες να δημιουργηθούν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για μεταφορά ψυχρού αέρα προς τα μεσαία γεωγραφικά πλάτη.
Εδώ όμως χρειάζεται μεγάλη προσοχή: από τον Νοέμβριο δεν μπορεί να προβλεφθεί αξιόπιστα αν, πότε και με ποιον τρόπο μια τέτοια διαταραχή θα οδηγήσει σε ψυχρή εισβολή συγκεκριμένα στην Ελλάδα.
Τι κρατάμε για την Ελλάδα
Το βασικό μήνυμα των σημερινών χαρτών δεν είναι ότι «κλείδωσε» ένας βαρύς χειμώνας.
Είναι ότι υπάρχουν ορισμένα μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικά σήματα που θα μπορούσαν να επιτρέψουν έναν δυναμικό χειμώνα με συχνές μεταβολές, βροχές και παράθυρα για ισχυρές ψυχρές εισβολές.
Για να γνωρίζουμε, όμως, αν μια τέτοια ψυχρή μάζα θα φτάσει πράγματι στην Ελλάδα, αν θα αφορά τη Μακεδονία, τη Θεσσαλία, την Αττική ή το Αιγαίο και αν θα συνοδευτεί από χιονοπτώσεις, θα χρειαστούν οι προγνώσεις πολύ μικρότερου χρονικού ορίζοντα.
Τα εποχικά μοντέλα μπορούν να δείξουν προς τα πού γέρνει η κλιματική ζυγαριά. Δεν μπορούν από τον Νοέμβριο να μας πουν πότε θα πέσει η πρώτη νιφάδα.