Το κατοικίδιό μας είναι μέλος της οικογένειας και, όσο κι αν θα θέλαμε να μείνει για πάντα δίπλα μας, η ζωή του είναι πολύ πιο σύντομη από τη δική μας. Τα χρόνια περνούν γρήγορα και ο μικρός, παιχνιδιάρης τετράποδος φίλος που κάποτε έτρεχε ασταμάτητα μέσα στο σπίτι, μεγαλώνει και αλλάζει. Οι αντοχές του μειώνονται, οι ανάγκες του διαφοροποιούνται και η συμπεριφορά του μπορεί να μην είναι πια η ίδια.
Όταν στην οικογένεια υπάρχουν παιδιά, αυτή η αλλαγή χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Ένα παιδί που έχει συνηθίσει να παίζει διαρκώς με τον σκύλο ή τη γάτα του μπορεί να δυσκολευτεί να καταλάβει γιατί το ζώο δεν έχει πλέον την ίδια διάθεση. Γι’ αυτό είναι σημαντικό οι γονείς να εξηγήσουν στα παιδιά τι σημαίνει να μεγαλώνει ένα κατοικίδιο και, κυρίως, να τους μάθουν να σέβονται τις νέες του ανάγκες.
Η οστεοαρθρίτιδα, οι δυσκολίες στην κίνηση, η μειωμένη όραση ή ακοή και η μεγαλύτερη ανάγκη για ξεκούραση είναι ορισμένες από τις αλλαγές που μπορεί να εμφανιστούν με την ηλικία. Υπάρχουν, λοιπόν, τρία βασικά μαθήματα που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να συνυπάρχουν με αγάπη και ασφάλεια με τον ηλικιωμένο τετράποδο φίλο τους.
1. Μάθετε στα παιδιά να αναγνωρίζουν τη γλώσσα του σώματος
Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι να μάθουν τα παιδιά να καταλαβαίνουν πότε το κατοικίδιο αισθάνεται άνετα και πότε θέλει να μείνει μόνο του. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορούν να αναγνωρίσουν αρκετά από τα σημάδια που δείχνουν ότι ένας σκύλος ή μια γάτα δεν επιθυμεί την επαφή.
Ένας σκύλος μπορεί να απομακρύνεται όταν κάποιος προσπαθεί να τον αγκαλιάσει ή να τον χαϊδέψει, να γλείφει τα χείλη του, να χασμουριέται ή να έχει την ουρά του μαζεμένη. Αντίστοιχα, μια γάτα μπορεί να κουνάει έντονα την ουρά της, να έχει τα αυτιά της τεντωμένα, το βλέμμα της σταθερό ή να απομακρύνεται από τον χώρο.
Ιδιαίτερα στις ηλικιωμένες γάτες, τα σημάδια δυσφορίας μπορεί να είναι πιο διακριτικά. Γι’ αυτό χρειάζεται προσεκτική παρατήρηση, ενώ ο κτηνίατρος μπορεί να βοηθήσει τους γονείς να κατανοήσουν καλύτερα τη συμπεριφορά του ζώου.
Αν τα παιδιά είναι πολύ μικρά για να αναγνωρίζουν αυτά τα σημάδια, η επίβλεψη από έναν ενήλικα είναι απαραίτητη, ώστε να μπορεί να παρέμβει όταν χρειάζεται.
2. Εξηγήστε τους πότε δεν πρέπει να ενοχλούν το κατοικίδιο
Το να τραβούν την ουρά ενός ζώου, να το ξυπνούν για να παίξουν ή να το πλησιάζουν την ώρα που τρώει μπορεί να φαίνεται στα παιδιά σαν αθώο παιχνίδι. Για ένα ηλικιωμένο κατοικίδιο, όμως, τέτοιες συμπεριφορές μπορεί να προκαλέσουν έντονη ενόχληση ή φόβο.
Με την ηλικία, η ακοή και η όραση ενός ζώου ενδέχεται να εξασθενήσουν. Έτσι, μπορεί να μην αντιληφθεί εγκαίρως ότι κάποιος το πλησιάζει και να τρομάξει, αντιδρώντας απρόβλεπτα. Αυτό είναι ακόμη πιο πιθανό όταν κοιμάται, τρώει ή αντιμετωπίζει γνωστική δυσλειτουργία.
Οι γονείς πρέπει να εξηγήσουν στα παιδιά ότι υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες το κατοικίδιο χρειάζεται ησυχία και προσωπικό χώρο. Δεν πρέπει να το ενοχλούν όταν κοιμάται ή τρώει, ούτε να το πιέζουν να παίξει όταν δεν έχει διάθεση. Είναι σημαντικό να κατανοήσουν όχι μόνο ποιοι κανόνες ισχύουν, αλλά και γιατί πρέπει να τους ακολουθούν.
3. Μάθετέ τους να ζητούν την «άδεια» του ζώου πριν το πλησιάσουν
Τα ηλικιωμένα κατοικίδια κουράζονται πιο εύκολα και συχνά έχουν μικρότερη διάθεση για παιχνίδι και παρατεταμένη επαφή. Γι’ αυτό πρέπει να έχουν πάντα τη δυνατότητα να απομακρυνθούν όταν το επιθυμούν, χωρίς το παιδί να τα κυνηγά ή να προσπαθεί να τα κρατήσει κοντά του.
Αν το ζώο δείχνει ότι θέλει επαφή, το παιδί μπορεί να το χαϊδέψει απαλά για λίγα δευτερόλεπτα και στη συνέχεια να σταματήσει. Αν το κατοικίδιο επιθυμεί να συνεχίσει, μπορεί να πλησιάσει ξανά ή να σπρώξει απαλά το χέρι του παιδιού. Αντίθετα, όταν γυρίζει το κεφάλι ή απομακρύνεται, είναι σαφές ότι χρειάζεται τον χώρο του.
Το μήνυμα που πρέπει να περάσουν οι γονείς είναι απλό: το κατοικίδιο έχει δικαίωμα να μη θέλει παιχνίδι ή χάδια και το «όχι» του πρέπει να γίνεται σεβαστό.
Ακόμη και τα πιο υπομονετικά ζώα χρειάζονται χρόνο για ξεκούραση και χαλάρωση. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να αναγνωρίζουν αυτή την ανάγκη και να μην επιμένουν στην αλληλεπίδραση.
Η αγάπη χρειάζεται και σεβασμό
Ένας ηλικιωμένος σκύλος ή μια μεγαλύτερη σε ηλικία γάτα μπορεί να ζήσει αρμονικά με μικρά παιδιά, αρκεί να υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες και η απαραίτητη καθοδήγηση από τους γονείς. Με υπομονή, επίβλεψη και σεβασμό στις ανάγκες του ζώου, η συμβίωση μπορεί να γίνει μια πολύτιμη εμπειρία για όλη την οικογένεια.
Μέσα από τη φροντίδα ενός κατοικιδίου, τα παιδιά μαθαίνουν την ενσυναίσθηση, τη συμπόνια και την υπευθυνότητα απέναντι σε ένα άλλο ζωντανό πλάσμα. Μαθαίνουν ότι η αγάπη δεν σημαίνει μόνο παιχνίδι και αγκαλιές, αλλά και κατανόηση, υπομονή και σεβασμό.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο δώρο που μπορούν να προσφέρουν σε έναν τετράποδο φίλο που τους έχει χαρίσει χρόνια συντροφιάς: να τον βοηθήσουν να γεράσει με ασφάλεια, ηρεμία και πολλή αγάπη.
