Μια ευρωπαϊκή αγορά εργασίας χωρισμένη στα δύο αποτυπώνει πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) με τίτλο «Mapping Skill Shortages in OECD Countries». Ενώ επιχειρήσεις και δημόσιες υπηρεσίες αδυνατούν να καλύψουν καίριες θέσεις, οι νέοι πτυχιούχοι αντιμετωπίζουν αυξανόμενα εμπόδια στην εύρεση απασχόλησης.
Οι κλάδοι με τις μεγαλύτερες ελλείψεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ που καλύπτουν 27 ευρωπαϊκές χώρες, οι τομείς που πλήττονται περισσότερο από τη λειψανδρία είναι:
Εκπαίδευση: Συγκαταλέγεται στα πέντε πιο δυσεύρετα επαγγέλματα σε 13 χώρες (με την Ελλάδα, ωστόσο, να διατηρεί μια γενικότερη ισορροπία προσφοράς και ζήτησης).
Υγεία: Σε 23 από τις 27 χώρες καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις σε γιατρούς, νοσηλευτές και προσωπικό υποστήριξης, λόγω εξουθένωσης, υψηλού φόρτου εργασίας και δυσμενών συνθηκών.
Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ): Οι ειδικοί πληροφορικής αποτελούν ζητούμενο σε 18 χώρες, αν και η επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να αναδιαμορφώσει τη ζήτηση — ιδιαίτερα στις θέσεις εισαγωγικού επιπέδου για νέους.
Διοίκηση επιχειρήσεων και διευθυντικά στελέχη: Καταγράφονται σημαντικά κενά σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές.
Πού οι προσλήψεις είναι ευκολότερες
Στον αντίποδα, οι εργοδότες εντοπίζουν προσωπικό με μεγαλύτερη ευχέρεια σε επαγγέλματα που δεν απαιτούν εξειδικευμένες σπουδές:
Χειρωνακτικές εργασίες χαμηλής ειδίκευσης (ανειδίκευτοι εργάτες).
Βοηθητικές θέσεις στην εστίαση (π.χ. βοηθοί παρασκευής τροφίμων).
Υπάλληλοι γραφείου και στοιχειώδη επαγγέλματα με επαναλαμβανόμενα καθήκοντα.
Σημειώνεται ότι υπάρχουν τοπικές εξαιρέσεις: για παράδειγμα, στη Νορβηγία οι ανειδίκευτοι εργάτες είναι από τα δυσκολότερα επαγγέλματα προς κάλυψη, ενώ στη Γαλλία οι εργαζόμενοι σε στοιχειώδη επαγγέλματα.
Το παράδοξο για τους νέους και οι δομικές προκλήσεις
Οι ελλείψεις προσωπικού συνυπάρχουν με τη διεύρυνση του χάσματος ανεργίας μεταξύ των νέων πτυχιούχων και του ευρύτερου πληθυσμού, τάση που επιβεβαιώνουν τόσο ο ΟΟΣΑ όσο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας (ELA), το πρόβλημα δεν είναι πλέον παροδικό αλλά βαθύτατα διαρθρωτικό, επηρεαζόμενο από δημογραφικές αλλαγές, αναντιστοιχίες δεξιοτήτων και την ποιότητα των προσφερόμενων θέσεων εργασίας. Η λύση, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, απαιτεί αναβάθμιση της κατάρτισης, βελτίωση των συνθηκών εργασίας και στοχευμένη διασυνοριακή κινητικότητα εντός της Ευρώπης.
