Νέο θεσμικό τοπίο διαμορφώνεται στον χώρο της ψυχικής υγείας στην Ελλάδα με την ψήφιση του νέου νομοσχεδίου του Υπουργείου Υγείας, το οποίο προβλέπει τη σύσταση και οργάνωση του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων (Πα.Συ.Ψυ.) ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ). Μέσω αυτής της εξέλιξης, ο Σύλλογος καθίσταται ο επίσκοπος και ο κύριος θεσμικός εκπρόσωπος του κλάδου, καθιστώντας την εγγραφή σε αυτόν υποχρεωτική για όλους τους κατόχους τίτλων σπουδών Ψυχολογίας που ασκούν ή επιθυμούν να ασκήσουν νόμιμη επαγγελματική δραστηριότητα στον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων των αξιωματικών του Υγειονομικού Σώματος.
Η ίδρυση του ΝΠΔΔ αποσκοπεί στην ενιαία θεσμική εκπροσώπηση των Ψυχολόγων, στην προαγωγή της επιστήμης, στη βελτίωση των όρων άσκησης του επαγγέλματος και, πρωτίστως, στην προστασία των ληπτών ψυχολογικών υπηρεσιών από φαινόμενα αντιποίησης επαγγέλματος. Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύλλογος αναλαμβάνει την πιστή τήρηση της νομοθεσίας, την κατάρτιση των μελών του, την τήρηση αυστηρών κανόνων ηθικής και δεοντολογίας, καθώς και την άσκηση ουσιαστικού πειθαρχικού ελέγχου σε περιπτώσεις παραβάσεων.
Το νομοσχέδιο ΕΔΩ
Σημαντική πρόβλεψη του νόμου αφορά την ισότιμη πρόσβαση και ένταξη στο ενιαίο μητρώο για τους αποφοίτους πανεπιστημιακών προγραμμάτων Ψυχολογίας που ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους σε νομίμως αδειοδοτημένα Κολλέγια, εφόσον διαθέτουν την προβλεπόμενη από το κράτος άδεια άσκησης επαγγέλματος από τις αρμόδιες Περιφέρειες. Παράλληλα, θεσπίζεται ανώτατο όριο τριάντα ημερών για την ολοκλήρωση της εγγραφής στο ΝΠΔΔ των αποφοίτων με αναγνώριση επαγγελματικής ισοδυναμίας, ενώ ξεκαθαρίζεται ότι η ακαδημαϊκή αναγνώριση των τίτλων παραμένει αποκλειστική αρμοδιότητα των επίσημων κρατικών φορέων όπως ο ΔΟΑΤΑΠ και το ΑΤΕΕΝ.
Στο πεδίο της εκπαίδευσης στην Ψυχοθεραπεία και τη Συμβουλευτική, το νομοσχέδιο βάζει «φρένο» σε φαινόμενα εξαπάτησης και διάδοσης πλαστών τίτλων. Ορίζεται ρητά ότι η παροχή εκπαίδευσης στον τομέα αυτό μπορεί να γίνεται μόνο από κρατικά αναγνωρισμένους φορείς που διαθέτουν την απαιτούμενη αδειοδότηση από το Υπουργείο Παιδείας, με μοναδική εξαίρεση τα νοσηλευτικά ιδρύματα. Παράλληλα, εισάγονται δικλείδες ασφαλείας για πιστοποιήσεις του εξωτερικού, απαιτώντας υποχρεωτικά κρατική αναγνώριση στην έδρα τους, ενώ από το τελικό κείμενο αφαιρέθηκαν οι προβλέψεις περί απευθείας αξιολόγησης ή έγκρισης Κέντρων Εκπαίδευσης από το Υπουργείο Υγείας.
Μια από τις πλέον πολυσυζητημένες προσθήκες του νόμου, και ειδικότερα στο πλαίσιο της σύστασης του Εθνικού Παρατηρητηρίου για την Ψυχοθεραπεία, αφορά τη δυνατότητα που παρέχεται πλέον και στους Κοινωνικούς Λειτουργούς να εξειδικεύονται στην Ψυχοθεραπεία και τη Συμβουλευτική. Η ρύθμιση αυτή διευρύνει το πεδίο δράσης επαγγελματιών υγείας που διαθέτουν τα απαραίτητα ακαδημαϊκά και κλινικά εχέγγυα, προσφέροντας επιπλέον διεξόδους στο σύστημα παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Ταυτόχρονα, το νομοσχέδιο κατοχυρώνει την απαράβατη προϋπόθεση ότι τα βασικά ακαδημαϊκά πτυχία –είτε πρόκειται για Ψυχολογία, Κοινωνική Εργασία ή Ιατρική με ειδίκευση στην Ψυχιατρική– πρέπει απαραιτήτως να προέρχονται από κρατικά αναγνωρισμένους φορείς (δημόσιους ή ιδιωτικούς) στη χώρα έκδοσής τους, διασφαλίζοντας την επιστημονική αρτιότητα των επαγγελματιών που στελεχώνουν την αγορά.
Με τις νέες θεσμικές παρεμβάσεις, η Πολιτεία επιχειρεί να βάλει τάξη σε ένα καθεστώς που παρουσίαζε διαχρονικά κενά και αγκυλώσεις, εξασφαλίζοντας διαφάνεια, νομιμότητα και υψηλά ποιοτικά πρότυπα στην άσκηση των επαγγελμάτων ψυχικής υγείας, προς όφελος τόσο των ίδιων των επαγγελματιών όσο και του κοινωνικού συνόλου.
