Πλαταμώνας, Νέοι Πόροι και Καστρί Λουτρό: Ατελείωτες αμμουδιές
Είτε ξεκινά κανείς από τη Θεσσαλονίκη είτε από την Αθήνα, η έξοδος Πλαταμώνας – Νέοι Πόροι στον αυτοκινητόδρομο οδηγεί εύκολα προς την παραθαλάσσια περιοχή. Ακολουθώντας την κυκλική διαδρομή, μπορεί να φτάσει κανείς στο λιμάνι του Πλαταμώνα και να ξεκινήσει την περιήγησή του.
Μετά την αποχώρηση των περισσότερων καλοκαιρινών επισκεπτών, το λιμάνι αποκτά πιο ήρεμο ρυθμό. Είναι η κατάλληλη στιγμή για έναν χαλαρό περίπατο, με το βλέμμα να στρέφεται από τη μία πλευρά προς το απέραντο Αιγαίο και από την άλλη προς τον επιβλητικό Όλυμπο, που υψώνεται πάνω από την ακτογραμμή.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο παλιός παραλιακός δρόμος που κατευθύνεται βόρεια, προς την Παραλία Παντελεήμονα. Πρόκειται για μια σχετικά στενή διαδρομή, η οποία ακολουθεί την ακτή και περνά ανάμεσα σε πεύκα και πλατάνια. Τα δέντρα φτάνουν μέχρι τη θάλασσα, δημιουργώντας ένα όμορφο φυσικό σκηνικό. Εφόσον ο καιρός είναι κατάλληλος, μπορεί να γίνει και μια στάση για κολύμπι στην παραλία.
Για φαγητό δίπλα στο κύμα, στην περιοχή υπάρχουν επιλογές όπως οι ταβέρνες «Φλοίσβος», «Δελφίνια» και «Κύματα». Τα τραπέζια κοντά στην ακτή προσφέρουν την ευκαιρία για ένα γεύμα με θέα τη θάλασσα, μέσα σε πιο ήσυχη ατμόσφαιρα σε σχέση με την υψηλή τουριστική περίοδο.
Από το λιμάνι του Πλαταμώνα, η διαδρομή συνεχίζεται προς νότο, με κατεύθυνση τη μεγάλη αμμώδη παραλία των Νέων Πόρων. Το καλοκαίρι η περιοχή συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό επισκεπτών, με ομπρέλες, ξαπλώστρες και αυξημένη κίνηση στους δρόμους και στους χώρους στάθμευσης.
Τον Οκτώβριο, όμως, το τοπίο είναι πολύ διαφορετικό. Η εκτεταμένη αμμουδιά προσφέρεται για ήρεμους περιπάτους, ενώ κοντά βρίσκεται και ο υδροβιότοπος στο Καστρί Λουτρό, ένας αξιόλογος φυσικός χώρος που αξίζει να ανακαλύψει κανείς.
Όσοι θέλουν να συνεχίσουν την παραθαλάσσια εξερεύνηση μπορούν να κινηθούν βορειότερα, προς τη Σκοτίνα και τη Λεπτοκαρυά. Στη συνέχεια, ωστόσο, αξίζει να αφήσουν για λίγο πίσω τους τη θάλασσα και να κατευθυνθούν προς τις ορεινές περιοχές, όπου το φθινόπωρο αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική πλευρά του τόπου.
Το κάστρο του Πλαταμώνα και η ιστορία του
Το κάστρο του Πλαταμώνα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά αξιοθέατα της περιοχής, με ρίζες που φτάνουν βαθιά στην αρχαιότητα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, στο ύψωμα όπου βρίσκεται ενδέχεται να υπήρχε η αρχαία πόλη Ηράκλειο, η οποία χρονολογείται στον 4ο αιώνα π.Χ.
Η ονομασία «Πλαταμώνας» εμφανίζεται σε γραπτή πηγή το 1198, σε χρυσόβουλο του βυζαντινού αυτοκράτορα Αλεξίου Α΄ Κομνηνού.
Η γεωγραφική θέση του κάστρου το καθιστούσε ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς όποιος έλεγχε το συγκεκριμένο ύψωμα μπορούσε να εποπτεύει το στρατηγικό πέρασμα που συνέδεε τη Θεσσαλία με τη Μακεδονία. Η σημασία του ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204. Οι Φράγκοι, αντιλαμβανόμενοι την αξία του, προχώρησαν σε εργασίες ενίσχυσης των οχυρώσεων.
Αργότερα, οι Ενετοί προσπάθησαν να διατηρήσουν τον έλεγχο του κάστρου, καθώς η οθωμανική κυριαρχία επεκτεινόταν στα Βαλκάνια. Οι προσπάθειές τους δεν είχαν αποτέλεσμα και το 1427 το οχυρό πέρασε στα χέρια των Οθωμανών.
Η ιστορία του συνεχίστηκε και στους επόμενους αιώνες. Το 1897 δέχθηκε βομβαρδισμό από τον πλοίαρχο Σαχτούρη, γεγονός που οδήγησε τους Οθωμανούς στην εγκατάλειψή του. Η τελευταία σημαντική πολεμική χρήση του καταγράφεται τον Απρίλιο του 1941, όταν Νεοζηλανδοί στρατιώτες το αξιοποίησαν στην προσπάθειά τους να καθυστερήσουν την προέλαση των ναζιστικών δυνάμεων προς τον νότο.
Σήμερα, οι επισκέπτες περνούν από τη χαρακτηριστική διπλή πύλη και περιηγούνται στο εσωτερικό του κάστρου, ανάμεσα στα ιστορικά τείχη. Εκεί βρίσκεται και η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής. Η θέα προς το Αιγαίο και τον περιβάλλοντα χώρο είναι εντυπωσιακή και αποκαλύπτει τη στρατηγική σημασία που είχε το σημείο σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους.
Πληροφορίες επίσκεψης: Σύμφωνα με τις πληροφορίες του αρχικού δημοσιεύματος, το κάστρο λειτουργεί καθημερινά από τις 08:30 έως τις 15:30, εκτός Τρίτης. Το εισιτήριο αναφέρεται στα 10 ευρώ, με μειωμένο στα 5 ευρώ. Συνιστάται έλεγχος των ωραρίων και των τιμών πριν από την επίσκεψη.
Παλιός Παντελεήμονας: Ένα χωριό με θέα στο βουνό και τη θάλασσα
Από το κάστρο του Πλαταμώνα, μια ανηφορική διαδρομή περίπου επτά χιλιομέτρων οδηγεί στον Παλιό Παντελεήμονα. Ο δρόμος περνά μέσα από δασωμένες πλαγιές και, σε κάθε στροφή, αποκαλύπτει νέες εικόνες του Αιγαίου.
Το παραδοσιακό χωριό βρίσκεται στις παρυφές του Κάτω Ολύμπου, σε υψόμετρο περίπου 450 μέτρων, στην Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας. Η αρχιτεκτονική του, το φυσικό περιβάλλον και η θέα προς το βουνό και τη θάλασσα το έχουν καταστήσει έναν από τους πιο ξεχωριστούς προορισμούς της περιοχής.
Οι υποδομές για διαμονή και φαγητό επιτρέπουν στους επισκέπτες να χρησιμοποιήσουν το χωριό ως βάση για περισσότερες εξορμήσεις. Από εδώ μπορεί κανείς να εξερευνήσει άλλους ορεινούς οικισμούς ή να ακολουθήσει πεζοπορικές διαδρομές στα δάση που καλύπτουν μεγάλο μέρος του βουνού.
Αφήνοντας το αυτοκίνητο στον χώρο στάθμευσης στην είσοδο του χωριού, ακολουθεί ένας σύντομος περίπατος μέχρι την κεντρική πλατεία. Εκεί δεσπόζει η εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα, ενώ γύρω της βρίσκονται καφέ και ταβέρνες. Από διάφορα σημεία του οικισμού η θέα εκτείνεται προς τον Όλυμπο, τις ακτές της Πιερίας και το ανοιχτό πέλαγος.
Ο Παλιός Παντελεήμονας προσφέρεται για χαλαρές βόλτες στα πλακόστρωτα καλντερίμια, ανάμεσα σε αναπαλαιωμένα πέτρινα σπίτια, ξύλινες αυλόπορτες, παραδοσιακές βρύσες και αυλές με λουλούδια. Η διατήρηση της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής προσδίδει στον οικισμό ιδιαίτερο χαρακτήρα.
Για φαγητό, οι επιλογές περιλαμβάνουν τις ταβέρνες «Θωμάς», «Αρχοντικό», «Κουκουνάρι», «Αγνάντι» και «Όλυμπος». Στο παραδοσιακό παντοπωλείο μπορεί κανείς να βρει τοπικά προϊόντα και αναμνηστικά.
Το χωριό περιβάλλεται από δάση με καστανιές, καρυδιές, βελανιδιές και οξιές. Από την περιοχή ξεκινούν αρκετά μονοπάτια, τόσο για σύντομους περιπάτους όσο και για μεγαλύτερες πεζοπορικές εξορμήσεις στον Όλυμπο.
Το φθινόπωρο είναι μια από τις πιο εντυπωσιακές περιόδους για να γνωρίσει κανείς τα δάση. Τα φυλλοβόλα δέντρα αρχίζουν να αλλάζουν χρώμα, με αποχρώσεις του κίτρινου, του πορτοκαλί και του κόκκινου να μεταμορφώνουν το τοπίο. Η ατμόσφαιρα γίνεται πιο ήρεμη και η φύση προσφέρει ιδανικές συνθήκες για φωτογραφίες και περιπάτους.
Σε μικρή απόσταση ψηλότερα από τον οικισμό βρίσκεται το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, σε μια τοποθεσία που μοιάζει με φυσικό μπαλκόνι, με εντυπωσιακή θέα στην ευρύτερη περιοχή.
Από εκεί, ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος συνεχίζει προς την Καλλιπεύκη, ένα από τα μεγαλύτερα χωριά του Ολύμπου, σε υψόμετρο περίπου 1.050 μέτρων. Στη διαδρομή υπάρχει επίσης παράκαμψη προς την Άνω Σκοτίνα, έναν ακόμη ορεινό οικισμό που αξίζει να ανακαλύψει κανείς.
Για όσους διαθέτουν όχημα με τετρακίνηση, υπάρχει η δυνατότητα εξερεύνησης της περιοχής γύρω από την ορεινή λίμνη στη θέση «Βρύση Κατή». Η πρόσβαση, ωστόσο, προϋποθέτει προηγούμενη ενημέρωση για την κατάσταση των δασικών δρόμων και τις συνθήκες που επικρατούν, καθώς πρόκειται για ορεινό φυσικό περιβάλλον.
Πού να μείνετε στον Παλιό Παντελεήμονα
Για μια φθινοπωρινή εξόρμηση στην περιοχή, ο Παλιός Παντελεήμονας αποτελεί μια ιδιαίτερα καλή επιλογή διαμονής, χάρη στους παραδοσιακούς ξενώνες και την ατμόσφαιρα του χωριού.
Ενδεικτικές επιλογές που αναφέρονται στο αρχικό δημοσίευμα είναι οι εξής:
Pantheon Luxury Guesthouses — Τηλέφωνο: 23520 22717 — pantheon-pieria.gr
Ξενώνας Πλειάδες — Τηλέφωνο: 23520 22661 — pliades-guesthouse.gr
Το Χάνι — Τηλέφωνο: 23520 22367 — toxani.gr
Ξενώνας Καστανία Γη — Τηλέφωνο: 23520 22333 — kastania-gi.gr
Φεγγαρόπετρα Inn — Τηλέφωνο: 697 301 2368
Έναστρον — Τηλέφωνο: 698 848 9036
Guesthouse Eleni — Τηλέφωνο: 697 250 1753
Οι διαδρομές γύρω από τον Όλυμπο συνδυάζουν τη χαλάρωση δίπλα στη θάλασσα με την εξερεύνηση των ορεινών τοπίων. Από τις αμμουδιές του Πλαταμώνα και των Νέων Πόρων μέχρι τα δάση και τα πέτρινα σοκάκια του Παλιού Παντελεήμονα, το φθινόπωρο προσφέρει την ευκαιρία να γνωρίσει κανείς την περιοχή με πιο ήρεμους ρυθμούς και διαφορετικές εικόνες από εκείνες του καλοκαιριού.
