Τι έδειξε η νέα μελέτη
Ιάπωνες ερευνητές μελέτησαν περισσότερους από 2.000 ανθρώπους ηλικίας άνω των 64 ετών, εξετάζοντας τόσο τα επίπεδα της βιταμίνης C στο αίμα τους όσο και την κατάσταση του εγκεφάλου τους μέσω μαγνητικών τομογραφιών.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες με χαμηλότερες συγκεντρώσεις βιταμίνης C στο πλάσμα παρουσίαζαν, κατά μέσο όρο, μικρότερο όγκο φαιάς ουσίας και ασθενέστερη συνδεσιμότητα σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου.
Η φαιά ουσία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επεξεργασία πληροφοριών, στη μνήμη και σε πολλές άλλες λειτουργίες του νευρικού συστήματος. Επομένως, οι μεταβολές στον όγκο της έχουν απασχολήσει ιδιαίτερα την επιστημονική έρευνα γύρω από τη γνωστική γήρανση.
Ο ρόλος του εγκεφαλικού δικτύου DMN
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η σχέση της βιταμίνης C με το λεγόμενο Δίκτυο Προεπιλεγμένης Λειτουργίας (Default Mode Network – DMN).
Πρόκειται για ένα σημαντικό δίκτυο του εγκεφάλου που συνδέεται μεταξύ άλλων με τη μνήμη, την προσοχή και την επεξεργασία προσωπικών ή αυτοβιογραφικών πληροφοριών.
Όπως εξήγησε ο Dr. Tomohiro Shintaku από το Πανεπιστήμιο Hirosaki της Ιαπωνίας, τα υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης C στο αίμα συσχετίστηκαν με καλύτερη διατήρηση της δομικής συνδεσιμότητας του συγκεκριμένου δικτύου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ευρήματα ενισχύουν την υπόθεση ότι μια διατροφή που εξασφαλίζει επαρκή πρόσληψη βιταμίνης C θα μπορούσε να έχει υποστηρικτικό ρόλο στη διατήρηση της εγκεφαλικής υγείας καθώς περνούν τα χρόνια.
Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One, βασίστηκε σε δεδομένα από 2.044 Ιάπωνες ενήλικες ηλικίας άνω των 64 ετών.
Οι ερευνητές:
μέτρησαν τα επίπεδα βιταμίνης C στο αίμα των συμμετεχόντων,
εξέτασαν μέσω μαγνητικής τομογραφίας τον όγκο της φαιάς και της λευκής ουσίας,
αξιολόγησαν τη συνδεσιμότητα του εγκεφαλικού δικτύου DMN,
συνεκτίμησαν παράγοντες όπως η ηλικία, η σωματική δραστηριότητα και το μορφωτικό επίπεδο.
Ακόμη και μετά την προσαρμογή για ορισμένους από αυτούς τους παράγοντες, τα χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης C εξακολουθούσαν να συνδέονται με μικρότερο όγκο φαιάς ουσίας και μειωμένη εγκεφαλική συνδεσιμότητα.
Τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα
Η συγκεκριμένη έρευνα δεν είναι η πρώτη που εξετάζει τη σχέση της βιταμίνης C με την υγεία του εγκεφάλου.
Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει διατροφές πλούσιες σε βιταμίνη C, όπως αυτές που περιλαμβάνουν συχνά εσπεριδοειδή, πιπεριές και άλλα φρούτα και λαχανικά, με χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και άνοιας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, λιγότερες μελέτες είχαν εξετάσει άμεσα τα επίπεδα της βιταμίνης C στο αίμα σε συνδυασμό με απεικονιστικά δεδομένα σχετικά με τη δομή και τη συνδεσιμότητα του εγκεφάλου.
Δεν αποδεικνύεται σχέση αιτίας και αποτελέσματος
Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει πως η χαμηλή βιταμίνη C προκαλεί αλλαγές στον εγκέφαλο.
Η έρευνα εξέτασε τους συμμετέχοντες σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή, επομένως τα αποτελέσματα δείχνουν συσχέτιση και όχι αιτιώδη σχέση.
Ο Dr. Richard Oakley, Αναπληρωτής Διευθυντής Έρευνας στο Alzheimer’s Society του Ηνωμένου Βασιλείου, σημείωσε ότι η μελέτη προσθέτει στοιχεία στη σύνδεση ανάμεσα στη διατροφή και την υγεία του εγκεφάλου, όμως δεν εξέτασε αν οι συμμετέχοντες είχαν συμπτώματα άνοιας ή αν εμφάνισαν τη νόσο στο μέλλον.
Όπως ανέφερε, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο οι συγκεκριμένες διαφορές να σχετίζονται και με άλλους παράγοντες, όπως η συνολική κατάσταση της υγείας των συμμετεχόντων.
Πώς μπορεί να προστατευθεί η υγεία του εγκεφάλου
Η υιοθέτηση ενός συνολικά υγιεινού τρόπου ζωής θεωρείται σημαντικό μέρος της προσπάθειας για τη διατήρηση της καλής υγείας όσο μεγαλώνουμε.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της επιτροπής The Lancet Commission, σημαντικό ποσοστό των περιστατικών άνοιας παγκοσμίως συνδέεται με παράγοντες κινδύνου που μπορούν να τροποποιηθούν.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία έχουν:
Ισορροπημένη διατροφή: Με επαρκή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, που αποτελούν φυσικές πηγές βιταμίνης C.
Σωματική δραστηριότητα: Η τακτική άσκηση συμβάλλει στη συνολική υγεία και συνδέεται με την καλή λειτουργία του οργανισμού.
Πνευματική δραστηριότητα: Η διατήρηση ενός ενεργού τρόπου ζωής και η ενασχόληση με δραστηριότητες που απαιτούν σκέψη και μάθηση μπορούν να συμβάλλουν στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας.
Έλεγχος της υγείας: Η παρακολούθηση παραγόντων όπως η αρτηριακή πίεση και η χοληστερόλη αποτελεί επίσης σημαντικό μέρος της πρόληψης.
Τα νέα ευρήματα προσθέτουν ένα ακόμη κομμάτι στη μελέτη της σχέσης ανάμεσα στη διατροφή και τη γήρανση του εγκεφάλου, χωρίς ωστόσο να σημαίνουν ότι η βιταμίνη C από μόνη της μπορεί να αποτρέψει τη γνωστική έκπτωση ή την άνοια.
