Τι έδειξε η μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν 114.830 περιστατικά εξωνοσοκομειακής καρδιακής ανακοπής που καταγράφηκαν στην Ουγγαρία από τον Νοέμβριο του 2018 έως τον Δεκέμβριο του 2023.
Από την ανάλυση εξαιρέθηκε η περίοδος κατά την οποία η πανδημία της COVID-19 είχε προκαλέσει σημαντικές ανατροπές στη λειτουργία του συστήματος Υγείας και στην καθημερινότητα.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες συνέκριναν τα ημερήσια περιστατικά καρδιακής ανακοπής με στοιχεία που αφορούσαν:
τη θερμοκρασία,
την ταχύτητα του ανέμου,
την ατμοσφαιρική πίεση,
την υγρασία,
αλλά και την ποιότητα του αέρα.
Κατά μέσο όρο, στην Ουγγαρία καταγράφονταν 60,9 καρδιακές ανακοπές την ημέρα.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι τον χειμώνα τα περιστατικά ήταν κατά 17,8% περισσότερα σε σύγκριση με το καλοκαίρι.
Παράλληλα, κάθε πτώση της θερμοκρασίας κατά 1 βαθμό Κελσίου συσχετίστηκε με αύξηση περίπου 1,4% στον ημερήσιο αριθμό των καρδιακών ανακοπών.
Τις ημέρες με τη μεγαλύτερη συχνότητα, τα περιστατικά ήταν έως και 31,9% περισσότερα από τα αναμενόμενα, δηλαδή περίπου 19 επιπλέον συμβάντα μέσα σε μία ημέρα.
Η επίδραση μπορεί να καθυστερεί έως και τρεις ημέρες
Ένα από τα στοιχεία που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι η επίδραση των καιρικών συνθηκών δεν φαινόταν πάντοτε αμέσως.
Σε ορισμένες περιπτώσεις η αύξηση των περιστατικών καταγραφόταν την ίδια ημέρα, ενώ σε άλλες εμφανιζόταν με καθυστέρηση έως και τρεις ημέρες.
Με τη βοήθεια μοντέλων μηχανικής μάθησης, οι ερευνητές επιχείρησαν να εντοπίσουν ποιοι παράγοντες είχαν τη μεγαλύτερη προγνωστική αξία.
Η θερμοκρασία και η ταχύτητα του ανέμου αναδείχθηκαν ως δύο από τους σημαντικότερους δείκτες.
Μπορεί ο καιρός να «προβλέψει» μια καρδιακή ανακοπή;
Η απάντηση χρειάζεται προσοχή.
Η έρευνα δεν υποστηρίζει ότι μια μετεωρολογική πρόγνωση μπορεί να δείξει αν ένα συγκεκριμένο άτομο θα υποστεί καρδιακή ανακοπή.
Μπορεί, όμως, να βοηθήσει στην εκτίμηση του συνολικού κινδύνου για έναν πληθυσμό και να επισημάνει χρονικές περιόδους κατά τις οποίες είναι πιθανό να καταγραφούν περισσότερα περιστατικά από το συνηθισμένο.
Πρόκειται, επομένως, για ένα πιθανό εργαλείο επιχειρησιακής προετοιμασίας και όχι για ατομική διάγνωση.
Γιατί το κρύο επιβαρύνει την καρδιά
Οι χαμηλές θερμοκρασίες προκαλούν συστολή των αιμοφόρων αγγείων, γεγονός που μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και να αναγκάσει την καρδιά να εργαστεί εντονότερα.
Το κρύο μπορεί επίσης να επηρεάσει το συμπαθητικό νευρικό σύστημα, να αυξήσει τη φλεγμονώδη δραστηριότητα και να προκαλέσει μεταβολές στην πήξη του αίματος.
Αυτές οι αντιδράσεις αποκτούν μεγαλύτερη σημασία σε ανθρώπους που ήδη έχουν καρδιαγγειακά προβλήματα ή άλλους παράγοντες κινδύνου.
Τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν, επίσης, ότι δεν είναι μόνο το ψύχος που επιβαρύνει την καρδιά.
Και οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες έχουν συνδεθεί με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, μεταξύ άλλων για έμφραγμα, εγκεφαλικό επεισόδιο, καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμίες και αιφνίδιο καρδιακό θάνατο.
Πώς θα μπορούσε να αξιοποιηθεί μια προειδοποίηση τριών ημερών
Η πιο άμεση εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος θα μπορούσε να αφορά τα ασθενοφόρα, τα Επείγοντα και γενικότερα τις υπηρεσίες άμεσης βοήθειας.
Αν μια πρόγνωση έδειχνε ότι συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες αυξάνουν σημαντικά την πιθανότητα περισσότερων καρδιακών ανακοπών τις επόμενες ημέρες, οι υπηρεσίες Υγείας θα μπορούσαν να ενισχύσουν εγκαίρως:
το προσωπικό,
τη διαθεσιμότητα των ασθενοφόρων,
την ετοιμότητα των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών,
και τη γενικότερη επιχειρησιακή τους ανταπόκριση.
Στο μέλλον, ένα τέτοιο μοντέλο θα μπορούσε ενδεχομένως να χρησιμοποιείται και για στοχευμένες προειδοποιήσεις προς άτομα με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Ποιοι θεωρούνται περισσότερο ευάλωτοι
Η επίδραση των ακραίων θερμοκρασιών δεν είναι ίδια για όλους.
Μεγαλύτερη προσοχή ενδέχεται να χρειάζονται:
οι ηλικιωμένοι,
άτομα με γνωστό καρδιαγγειακό νόσημα,
ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια,
όσοι έχουν αρρύθμιστη υπέρταση,
εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους,
καθώς και άνθρωποι που ζουν σε σπίτια χωρίς επαρκή θέρμανση ή κλιματισμό.
Σημαντικό ρόλο παίζει και το κλίμα της κάθε περιοχής, καθώς μια θερμοκρασία που θεωρείται ακραία σε μία χώρα μπορεί να είναι συνηθισμένη σε μια άλλη.
Τι μπορεί να γίνει προληπτικά
Τα ευρήματα της έρευνας δεν δημιουργούν κάποια νέα θεραπεία ούτε σημαίνουν ότι οι ασθενείς πρέπει να τροποποιούν μόνοι τους τη φαρμακευτική αγωγή τους.
Αντίθετα, ενισχύουν γνωστές συστάσεις πρόληψης, όπως:
αποφυγή ξαφνικής και πολύ έντονης σωματικής προσπάθειας σε συνθήκες ακραίου ψύχους,
κατάλληλη προστασία από το κρύο,
επαρκής ενυδάτωση όταν επικρατεί υψηλή θερμοκρασία,
και συνέχιση της φαρμακευτικής αγωγής σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.
Δεν αποδεικνύεται ότι ο καιρός «προκαλεί» την ανακοπή
Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη είναι παρατηρησιακή και πραγματοποιήθηκε σε μία μόνο χώρα.
Αυτό σημαίνει ότι δεν αποδεικνύει πως οι καιρικές συνθήκες προκαλούν άμεσα τις καρδιακές ανακοπές.
Επιπλέον, το ίδιο μοντέλο πρέπει να δοκιμαστεί και σε άλλες χώρες, όπου διαφέρουν το κλίμα, η ατμοσφαιρική ρύπανση, οι συνθήκες κατοικίας και η γενική κατάσταση υγείας του πληθυσμού.
Το βασικό μήνυμα, ωστόσο, είναι ενδιαφέρον: η πρόγνωση του καιρού ίσως στο μέλλον να μην χρησιμοποιείται μόνο για να γνωρίζουμε αν θα πάρουμε ομπρέλα, αλλά και για να βοηθά τις υπηρεσίες Υγείας να προετοιμάζονται για ημέρες αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου.
