Η λέξη περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο κάποιος κοιτάζει επίμονα, χωρίς να ανοιγοκλείνει τα βλέφαρά του. Με άλλα λόγια, όταν παρατηρούμε κάτι "ασκαρδαμυκτί", έχουμε καρφωμένο το βλέμμα μας σε αυτό, χωρίς να το αποσπούμε ούτε για μια στιγμή.
Πότε κοιτάζουμε "ασκαρδαμυκτί";
Η συγκεκριμένη λέξη μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν κάποιος έχει προσηλώσει πλήρως το βλέμμα του σε κάτι. Αυτό μπορεί να συμβαίνει λόγω έντονης έκπληξης, αγωνίας, θαυμασμού ή μεγάλης συναισθηματικής φόρτισης.
Για παράδειγμα, μπορεί κάποιος να παρακολουθεί "ασκαρδαμυκτί" ένα γεγονός επειδή δεν θέλει να χάσει ούτε μία στιγμή ή επειδή έχει εντυπωσιαστεί τόσο πολύ, ώστε παραμένει ακίνητος και προσηλωμένος.
Το "ασκαρδαμυκτί" δεν περιορίζεται όμως μόνο στην κυριολεκτική σημασία. Η λέξη χρησιμοποιείται και μεταφορικά, για να περιγράψει μια παθητική στάση απέναντι σε όσα συμβαίνουν.
Έτσι, όταν λέμε ότι κάποιος παρακολουθεί "ασκαρδαμυκτί" τις εξελίξεις, μπορεί να εννοούμε ότι απλώς παρατηρεί τα γεγονότα χωρίς να αντιδρά, να παρεμβαίνει ή να παίρνει θέση.