Η νομοθεσία δεν αφορά όλους τους χώρους με τον ίδιο τρόπο
Μία από τις συχνότερες παρανοήσεις είναι ότι τα κατοικίδια απαγορεύονται γενικά σε κάθε εσωτερικό χώρο ενός καταστήματος εστίασης.
Στην πραγματικότητα, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι χώροι στους οποίους γίνεται παρασκευή, επεξεργασία ή αποθήκευση τροφίμων. Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός (ΕΚ) 852/2004 προβλέπει κανόνες υγιεινής που αποσκοπούν στην αποτροπή της επιμόλυνσης των τροφίμων από ζώα.
Έτσι, οι κουζίνες, τα παρασκευαστήρια, οι αποθήκες και γενικότερα οι χώροι όπου γίνεται χειρισμός τροφίμων πριν αυτά φτάσουν στον καταναλωτή υπόκεινται σε αυστηρές απαιτήσεις.
Διαφορετική είναι η περίπτωση των χώρων όπου κάθονται και εξυπηρετούνται οι πελάτες. Η αίθουσα ενός εστιατορίου ή το καθιστικό ενός καφέ δεν ταυτίζεται με έναν χώρο παρασκευής τροφίμων. Η επιχείρηση, ωστόσο, εξακολουθεί να έχει την υποχρέωση να οργανώνει τη λειτουργία της με τρόπο που να προστατεύεται η υγιεινή και η ασφάλεια.
Τι σημαίνει στην πράξη το "pet friendly"
Ο όρος "pet friendly" αποτελεί ουσιαστικά επιλογή της επιχείρησης και δεν δημιουργεί ένα ξεχωριστό νομικό καθεστώς.
Ένα κατάστημα που επιλέγει να υποδέχεται κατοικίδια εξακολουθεί να πρέπει να τηρεί όλους τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας. Παράλληλα, μπορεί να θεσπίζει πρακτικούς κανόνες για τη συμπεριφορά των ζώων και τον τρόπο με τον οποίο παραμένουν στον χώρο.
Για παράδειγμα, μπορεί να ζητείται από τους κηδεμόνες να κρατούν το ζώο δίπλα τους, να χρησιμοποιούν λουρί και να αποφεύγουν συμπεριφορές που ενοχλούν τους υπόλοιπους πελάτες ή δυσκολεύουν την εργασία του προσωπικού.
Το γεγονός ότι ένα κατάστημα δέχεται κατοικίδια, επομένως, δεν σημαίνει ότι όλα επιτρέπονται χωρίς περιορισμούς.
Ποιος είναι υπεύθυνος για το κατοικίδιο;
Η ευθύνη δεν μεταφέρεται στην επιχείρηση επειδή αυτή επέτρεψε την είσοδο του ζώου.
Ο Ν. 4830/2021, που αποτελεί βασικό νομοθετικό πλαίσιο για τα ζώα συντροφιάς στην Ελλάδα, προβλέπει την υπεύθυνη κηδεμονία. Ο ιδιοκτήτης ή κηδεμόνας έχει την υποχρέωση να επιβλέπει το ζώο και να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα ώστε να μην προκαλεί προβλήματα ή κινδύνους.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ένα κατοικίδιο δεν θα πρέπει να περιφέρεται ανεξέλεγκτα ανάμεσα στα τραπέζια, να πλησιάζει άλλους πελάτες χωρίς να είναι επιθυμητό, να παρεμποδίζει τους εργαζομένους ή να προκαλεί φθορές.
Ο κηδεμόνας είναι επίσης υπεύθυνος για την άμεση απομάκρυνση τυχόν ακαθαρσιών και για τη διαχείριση συμπεριφορών όπως το συνεχές γάβγισμα ή η επιθετικότητα.
Μπορεί ένα εστιατόριο να ζητήσει την απομάκρυνση ενός ζώου;
Το ότι μια επιχείρηση επιτρέπει κατοικίδια δεν σημαίνει ότι χάνει τη δυνατότητα να παρέμβει όταν δημιουργείται πραγματικό πρόβλημα.
Εάν ένα ζώο κινείται ανεξέλεγκτα, προκαλεί αναστάτωση, εμποδίζει το προσωπικό, εμφανίζει επιθετική συμπεριφορά ή δημιουργεί κίνδυνο για τους υπόλοιπους πελάτες, ο υπεύθυνος της επιχείρησης μπορεί να ζητήσει από τον κηδεμόνα να λάβει τα κατάλληλα μέτρα ή, εφόσον απαιτείται, να αποχωρήσει μαζί με το ζώο.
Η επιχείρηση έχει άλλωστε ευθύνη για την ασφαλή και ομαλή λειτουργία του χώρου της.
Από την άλλη πλευρά, μια γενική πολιτική "δεν δεχόμαστε ζώα" δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να παρακάμπτονται ειδικά δικαιώματα που προβλέπει η νομοθεσία.
Η σημαντική εξαίρεση των ζώων βοηθείας
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν οι σκύλοι-οδηγοί και τα πιστοποιημένα ζώα βοηθείας που συνοδεύουν άτομα με αναπηρία.
Τα ζώα αυτά δεν αντιμετωπίζονται ως απλά κατοικίδια αναψυχής. Αποτελούν μέσο υποστήριξης του ανθρώπου που συνοδεύουν και έχουν ειδικά κατοχυρωμένα δικαιώματα πρόσβασης.
Επομένως, μία επιχείρηση δεν μπορεί να επικαλείται μια γενική πολιτική απαγόρευσης ζώων για να αποκλείσει ένα πιστοποιημένο ζώο βοηθείας από χώρους στους οποίους έχει δικαίωμα πρόσβασης.
Τι γίνεται αν κάποιος πελάτης φοβάται ή έχει αλλεργία;
Οι διαφωνίες μπορούν να προκύψουν και όταν ένας πελάτης αισθάνεται άβολα με την παρουσία ενός ζώου ή αναφέρει αλλεργία.
Δεν σημαίνει ότι σε κάθε τέτοια περίπτωση το κατοικίδιο πρέπει αυτομάτως να απομακρυνθεί. Η επιχείρηση οφείλει να εξετάσει τις πραγματικές συνθήκες και, όπου είναι δυνατόν, να βρει πρακτική λύση.
Η αλλαγή τραπεζιού ή η τοποθέτηση των πελατών σε διαφορετικά σημεία του χώρου μπορεί να περιορίσει την όχληση. Εάν, όμως, υπάρχει αντικειμενικός κίνδυνος ή σοβαρή διατάραξη της λειτουργίας, η επιχείρηση μπορεί να χρειαστεί να λάβει πιο αποφασιστικά μέτρα.
Η ψύχραιμη επικοινωνία μεταξύ των εμπλεκομένων είναι συνήθως ο καλύτερος τρόπος για να αποφευχθούν οι εντάσεις.
Ποιος ευθύνεται αν το ζώο προκαλέσει ζημιά;
Εάν ένα κατοικίδιο τραυματίσει κάποιον ή προκαλέσει υλική ζημιά, ο κηδεμόνας του έχει κατά κανόνα σημαντική ευθύνη, καθώς οφείλει να έχει τον έλεγχο και την επίβλεψη του ζώου.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η επιχείρηση απαλλάσσεται αυτομάτως από κάθε ευθύνη σε όλες τις περιπτώσεις.
Εάν, για παράδειγμα, υπήρχε ένας προφανής κίνδυνος στον χώρο και η επιχείρηση δεν έλαβε τα κατάλληλα μέτρα, μπορεί να εξεταστούν και δικές της ευθύνες. Κάθε περιστατικό αξιολογείται με βάση τα συγκεκριμένα πραγματικά δεδομένα.
10 βασικοί μύθοι και αλήθειες
Μύθος 1: "Τα κατοικίδια απαγορεύονται σε όλους τους εσωτερικούς χώρους".
Αλήθεια: Οι κανόνες διαφοροποιούνται ανάλογα με τη χρήση του χώρου. Ιδιαίτερα αυστηροί είναι οι κανόνες στους χώρους παρασκευής και διαχείρισης τροφίμων.
Μύθος 2: "Ένα pet friendly κατάστημα δεν μπορεί να θέσει κανέναν περιορισμό".
Αλήθεια: Η επιχείρηση εξακολουθεί να έχει υποχρεώσεις για την υγιεινή, την ασφάλεια και την εύρυθμη λειτουργία.
Μύθος 3: "Ο επιχειρηματίας δεν μπορεί ποτέ να ζητήσει την απομάκρυνση ενός ζώου".
Αλήθεια: Όταν υπάρχει πραγματική όχληση, κίνδυνος ή πρόβλημα στη λειτουργία του καταστήματος, μπορεί να παρέμβει.
Μύθος 4: "Από τη στιγμή που επιτρέπεται το κατοικίδιο, υπεύθυνη είναι η επιχείρηση".
Αλήθεια: Ο κηδεμόνας εξακολουθεί να έχει την ευθύνη για τον έλεγχο και τη συμπεριφορά του ζώου.
Μύθος 5: "Το κατοικίδιο μπορεί να κάθεται πάνω στα τραπέζια ή τις καρέκλες".
Αλήθεια: Η παραμονή του ζώου θα πρέπει να γίνεται με τρόπο που δεν δημιουργεί προβλήματα υγιεινής ή ενόχληση στους υπόλοιπους πελάτες.
Μύθος 6: "Ένα εστιατόριο μπορεί να απαγορεύσει την είσοδο σε σκύλο-οδηγό".
Αλήθεια: Τα πιστοποιημένα ζώα βοηθείας αποτελούν ειδική κατηγορία και έχουν κατοχυρωμένα δικαιώματα πρόσβασης.
Μύθος 7: "Η επιχείρηση μπορεί να ζητήσει οποιοδήποτε έγγραφο για το ζώο".
Αλήθεια: Οι απαιτήσεις της πρέπει να συνδέονται με τις νόμιμες υποχρεώσεις και τους κανόνες λειτουργίας της.
Μύθος 8: "Όποιος πελάτης ενοχλείται έχει πάντα προτεραιότητα".
Αλήθεια: Οι καταστάσεις εξετάζονται κατά περίπτωση και μπορούν να αναζητηθούν λύσεις που περιορίζουν την όχληση.
Μύθος 9: "Όλοι οι χώροι εστίασης αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο".
Αλήθεια: Οι συνθήκες λειτουργίας και η διαμόρφωση κάθε επιχείρησης μπορεί να διαφέρουν σημαντικά.
Μύθος 10: "Η συνύπαρξη ανθρώπων και κατοικιδίων είναι αποκλειστικά νομικό ζήτημα".
Αλήθεια: Οι κανόνες θέτουν το πλαίσιο, αλλά η υπεύθυνη συμπεριφορά όλων είναι αυτή που καθορίζει αν η συνύπαρξη θα είναι ομαλή.
Οι 5 κανόνες που αξίζει να θυμάστε
Οι χώροι παρασκευής και χειρισμού τροφίμων έχουν αυστηρούς υγειονομικούς περιορισμούς.
Οι χώροι εξυπηρέτησης πελατών δεν ταυτίζονται με τις κουζίνες και τα παρασκευαστήρια.
Ο κηδεμόνας είναι υπεύθυνος για τον έλεγχο και τη συμπεριφορά του κατοικιδίου του.
Οι επιχειρήσεις μπορούν να παρεμβαίνουν όταν δημιουργείται πραγματικό ζήτημα ασφάλειας, υγιεινής ή ομαλής λειτουργίας.
Τα πιστοποιημένα ζώα βοηθείας έχουν ειδικά δικαιώματα πρόσβασης που πρέπει να γίνονται σεβαστά.
Η συνύπαρξη χρειάζεται υπευθυνότητα
Η παρουσία κατοικιδίων στην εστίαση αποτελεί πλέον μέρος της καθημερινότητας σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Η τάση αυτή μπορεί να λειτουργήσει θετικά τόσο για τους ιδιοκτήτες ζώων όσο και για τις επιχειρήσεις, αρκεί να συνοδεύεται από σαφείς κανόνες.
Η επιχείρηση οφείλει να προστατεύει την υγιεινή και την ασφάλεια του χώρου, ο κηδεμόνας να έχει διαρκώς τον έλεγχο του ζώου του και όλοι οι πελάτες να δείχνουν τον απαραίτητο σεβασμό.
