Δεν κοιτάμε μόνο τη φωτογραφία
Όταν βλέπουμε μια φωτογραφία μας, δεν παρατηρούμε απλώς όσα κατέγραψε η κάμερα. Την κοιτάμε μέσα από όλα όσα έχουμε μάθει να πιστεύουμε για την εμφάνιση και την προσωπική μας αξία.
Παλιότερα σχόλια από ανθρώπους του περιβάλλοντός μας, αρνητικές εμπειρίες, πειράγματα για την εμφάνιση ή το βάρος, κοινωνικά πρότυπα ομορφιάς και η ανάγκη για τελειότητα μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας.
Έτσι, μια απλή φωτογραφία μπορεί να ενεργοποιήσει παλιές ανασφάλειες. Αν κάποιος έχει ήδη την πεποίθηση ότι δεν είναι αρκετά όμορφος, είναι πιθανό να εστιάσει αμέσως σε εκείνο το χαρακτηριστικό που θεωρεί "ελάττωμα".
Η παγίδα της επιβεβαίωσης
Στην ψυχολογία υπάρχει η έννοια της προκατάληψης επιβεβαίωσης. Πρόκειται για την τάση να αναζητούμε πληροφορίες που επιβεβαιώνουν κάτι που ήδη πιστεύουμε.
Έτσι, κάποιος που θεωρεί ότι δεν είναι φωτογενής μπορεί να μη δει τη συνολική εικόνα. Αντίθετα, θα αναζητήσει εκείνο το στοιχείο που θα του επιτρέψει να πει: "Το ήξερα, δεν βγήκα καλά".
Μια περίεργη έκφραση, μια συγκεκριμένη στάση ή μια γωνία του προσώπου μπορεί ξαφνικά να αποκτήσει τεράστια σημασία.
Η φωτογραφία, επομένως, παύει να είναι απλώς μια καταγραφή μιας στιγμής και μετατρέπεται σε δήθεν 'απόδειξη" μιας αρνητικής πεποίθησης που ήδη υπήρχε.
Γιατί στους άλλους δείχνουμε περισσότερη κατανόηση
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι συνήθως είμαστε πολύ πιο επιεικείς όταν κοιτάζουμε τις φωτογραφίες των ανθρώπων που αγαπάμε.
Αν ένας φίλος πει "κοίτα πόσο άσχημα βγήκα", πιθανότατα θα προσέξουμε το χαμόγελό του, τη χαρά στο πρόσωπό του ή το όμορφο σκηνικό πίσω του. Δεν θα σταθούμε απαραίτητα στο σημείο του σώματος που εκείνος θεωρεί προβληματικό.
Όταν, όμως, πρόκειται για εμάς, η προσοχή μας γίνεται πολύ πιο περιορισμένη. Μπορεί να αγνοήσουμε ολόκληρη τη στιγμή και να επικεντρωθούμε αποκλειστικά σε ένα σημείο της εμφάνισής μας.
Αυτό δείχνει ότι η αντίδρασή μας δεν είναι πάντα αντικειμενική αξιολόγηση της εικόνας. Συχνά είναι αποτέλεσμα του τρόπου με τον οποίο έχουμε συνηθίσει να μιλάμε στον εαυτό μας.
Όταν η φωτογραφία γίνεται τεστ εμφάνισης
Οι φωτογραφίες έχουν έναν απλό σκοπό: να κρατούν ζωντανές αναμνήσεις. Ωστόσο, η σχέση μας μαζί τους έχει αλλάξει.
Αντί να σκεφτόμαστε "τι όμορφη στιγμή ήταν αυτή;", μπορεί να αναρωτιόμαστε "πώς φαίνομαι;", "είμαι αρκετά αδύνατος;" ή "θα μπορούσα να δείχνω καλύτερα;".
Με αυτόν τον τρόπο, η εμφάνιση επισκιάζει την ίδια την εμπειρία.
Το ταξίδι, η γιορτή, οι φίλοι, οι άνθρωποι που αγαπάμε και το συναίσθημα της συγκεκριμένης ημέρας περνούν σε δεύτερο πλάνο. Το μόνο που μένει είναι η προσπάθεια να εντοπίσουμε τι δεν μας αρέσει πάνω μας.
Και συχνά, χρόνια αργότερα, συμβαίνει κάτι παράδοξο: κοιτάμε μια φωτογραφία που τότε απορρίψαμε και αναρωτιόμαστε γιατί ήμασταν τόσο αυστηροί με τον εαυτό μας.
Η φωτογραφία παραμένει ίδια. Αυτό που έχει αλλάξει είναι ο τρόπος με τον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας.
Μια διαφορετική ματιά στην επόμενη φωτογραφία
Την επόμενη φορά που θα είμαστε έτοιμοι να πούμε "βγήκα χάλια", μπορούμε να κάνουμε ένα μικρό βήμα πίσω και να δούμε την εικόνα διαφορετικά.
Αντί να εστιάσουμε αμέσως στην εμφάνισή μας, μπορούμε να αναρωτηθούμε:
Τι συνέβαινε τη συγκεκριμένη ημέρα;
Ποιοι άνθρωποι ήταν μαζί μου;
Πώς ένιωθα εκείνη τη στιγμή;
Τι θα παρατηρούσα στη φωτογραφία αν στη θέση μου βρισκόταν ένας άνθρωπος που αγαπώ;
Δεν χρειάζεται να μας αρέσει κάθε φωτογραφία μας. Ούτε να πείσουμε τον εαυτό μας ότι είμαστε τέλειοι.
Το σημαντικό είναι να καταλάβουμε ότι η πρώτη αρνητική σκέψη δεν αποτελεί απαραίτητα αντικειμενική αλήθεια. Είναι μια προσωπική ερμηνεία, η οποία έχει διαμορφωθεί μέσα από εμπειρίες, προσδοκίες και ανασφάλειες.
Και όπως διαμορφώθηκε, έτσι μπορεί και να αλλάξει.
Ίσως, τελικά, μετά από χρόνια να μη θυμόμαστε καθόλου το σημείο που σήμερα μας ενοχλεί. Θα θυμόμαστε όμως τους ανθρώπους που ήταν δίπλα μας, τα γέλια, τις όμορφες στιγμές και όσα ζήσαμε.
Αυτές είναι οι αναμνήσεις που αξίζει να κρατούν οι φωτογραφίες όχι οι ατέλειες που κάποτε πιστεύαμε ότι καθόριζαν την εικόνα μας.
