Σε μια πραγματική δοκιμασία υπομονής μετατρέπεται για χιλιάδες ταξιδιώτες η διέλευση από ορισμένα από τα μεγαλύτερα αεροδρόμια της Ευρώπης, καθώς η εφαρμογή του νέου ηλεκτρονικού Συστήματος Εισόδου/Εξόδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EES) έχει προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις στους συνοριακούς ελέγχους, με τις ουρές σε περιόδους αιχμής να φτάνουν ακόμη και τις δύο ώρες.
Το πρόβλημα γίνεται ιδιαίτερα αισθητό μέσα στην καρδιά της θερινής περιόδου, όταν εκατομμύρια άνθρωποι μετακινούνται καθημερινά μέσω των ευρωπαϊκών αεροδρομίων και ακόμη και μία σχετικά μικρή καθυστέρηση στους ελέγχους μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές συνέπειες.
Ήδη υπάρχουν αναφορές για πολύωρη αναμονή, έντονο συνωστισμό και επιβάτες που τρέχουν κυριολεκτικά για να προλάβουν την πτήση τους ή τελικά τη χάνουν.
Αναμονή έως δύο ώρες στα μεγάλα αεροδρόμια
Ενδεικτική της κατάστασης είναι η εικόνα που καταγράφεται σε τρεις από τους σημαντικότερους αεροπορικούς κόμβους της Ευρώπης.
Στη Φρανκφούρτη, ο μεγαλύτερος χρόνος αναμονής τον Ιούλιο έφτασε τα 120 λεπτά, όταν έναν χρόνο νωρίτερα το αντίστοιχο ανώτατο επίπεδο ήταν 60 λεπτά.
Στο Μόναχο, η μέγιστη αναμονή αυξήθηκε από 31 λεπτά περίπου στη μία ώρα, ενώ στο Άμστερνταμ έφτασε επίσης τις δύο ώρες, από 80 λεπτά προηγουμένως.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν ένα πρόβλημα για το οποίο ο ταξιδιωτικός κλάδος είχε προειδοποιήσει: όταν η κίνηση είναι αυξημένη, ακόμη και μερικά επιπλέον δευτερόλεπτα ελέγχου ανά ταξιδιώτη μπορούν να δημιουργήσουν τεράστιες ουρές.
Τι αλλάζει με το EES
Το νέο ευρωπαϊκό σύστημα αφορά τους υπηκόους τρίτων χωρών που εισέρχονται ή εξέρχονται από τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και προβλέπει την ηλεκτρονική καταχώριση βιομετρικών στοιχείων, όπως φωτογραφία προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα.
Ο στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας των συνόρων, η καλύτερη καταγραφή εισόδων και εξόδων, ο εντοπισμός περιπτώσεων υπέρβασης της επιτρεπόμενης διάρκειας παραμονής αλλά και η αποτελεσματικότερη ταυτοποίηση προσώπων που αναζητούνται από τις Αρχές.
Στην πράξη, ωστόσο, η μετάβαση στο νέο σύστημα κάθε άλλο παρά ομαλή αποδεικνύεται, καθώς έχουν καταγραφεί τεχνικές δυσλειτουργίες, προβλήματα στον εξοπλισμό και σημαντικές καθυστερήσεις στη διαδικασία των ελέγχων.
Στο επίκεντρο και το αεροδρόμιο της Αθήνας
Από τα προβλήματα δεν έχει μείνει ανεπηρέαστο ούτε το «Ελευθέριος Βενιζέλος».
Στο αεροδρόμιο της Αθήνας καταγράφηκαν νέες μεγάλες ουρές, με ταξιδιώτες να περιγράφουν πολύωρη αναμονή στους ελέγχους διαβατηρίων και εικόνες έντονου συνωστισμού.
Το πρόβλημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αυτή την περίοδο, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται στην κορύφωση της τουριστικής σεζόν και το αεροδρόμιο της Αθήνας διαχειρίζεται καθημερινά πολύ μεγάλο αριθμό αφίξεων και αναχωρήσεων.
Σύμφωνα με ενημέρωση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών που παρατίθεται στο δημοσίευμα, το EES βρίσκεται σε πλήρη εφαρμογή για τους υπηκόους τρίτων χωρών που ταξιδεύουν προς και από τον χώρο Σένγκεν, με αποτέλεσμα η διαδικασία του ελέγχου διαβατηρίων να είναι δυνατόν να επηρεαστεί σημαντικά.
Η κρίσιμη σύσταση προς τους ταξιδιώτες
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται πλέον και στον χρόνο άφιξης στο αεροδρόμιο.
Οι επιβάτες καλούνται να βρίσκονται εκεί τουλάχιστον δυόμισι ώρες πριν από την προγραμματισμένη αναχώρηση, ώστε να διαθέτουν επαρκή χρόνο για check-in, έλεγχο ασφαλείας και, όπου απαιτείται, έλεγχο διαβατηρίων.
Η προειδοποίηση δεν είναι τυπική, καθώς η καθυστερημένη προσέλευση στην πύλη μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε άρνηση επιβίβασης.
Ταυτόχρονα, ταξιδιώτες που πέρασαν πρόσφατα από την Αθήνα περιγράφουν πολύ μεγαλύτερους χρόνους αναμονής. Σε αναφορές που επικαλείται το δημοσίευμα γίνεται λόγος ακόμη και για περίπου δυόμισι ώρες στον έλεγχο διαβατηρίων, ενώ άλλοι ταξιδιώτες υποστηρίζουν ότι έφτασαν τέσσερις ώρες νωρίτερα προκειμένου να μη χάσουν την πτήση τους.
Αεροπορικές εταιρείες ζητούν λύση
Οι αντιδράσεις από τον αεροπορικό κλάδο έχουν ήδη αρχίσει.
Ο επικεφαλής της Ryanair, Michael O'Leary, άσκησε έντονη κριτική στον τρόπο σχεδιασμού του συστήματος και υποστήριξε ότι μέρος της διαδικασίας θα έπρεπε να πραγματοποιείται διαδικτυακά, αναφέροντας ότι η εταιρεία έχει διαπιστώσει σημαντικές ουρές σε περίπου 15 αεροδρόμια.
Από την πλευρά της British Airways, ο Sean Doyle έκανε λόγο για σημεία έντονης συμφόρησης σε συγκεκριμένα αεροδρόμια, ενώ ο επικεφαλής της easyJet, Kenton Jarvis, ζήτησε να αξιοποιείται η διαθέσιμη ευελιξία ώστε να αποφεύγεται η πολύωρη αναμονή των επιβατών.
Το δύσκολο τεστ έρχεται τον Σεπτέμβριο
Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι τι θα συμβεί τους επόμενους μήνες.
Μέχρι σήμερα, ορισμένα αεροδρόμια έχουν τη δυνατότητα να περιορίζουν προσωρινά μέρος των νέων διαδικασιών όταν δημιουργείται μεγάλη συμφόρηση, ακόμη και αναστέλλοντας τη συλλογή δακτυλικών αποτυπωμάτων σε ώρες πολύ υψηλής κίνησης.
Η δυνατότητα αυτή, όμως, προβλέπεται να τερματιστεί τον Σεπτέμβριο, γεγονός που έχει ήδη οδηγήσει οκτώ κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ελβετία να ζητήσουν παράταση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι τα οφέλη του EES για την ασφάλεια είναι σημαντικά και αναφέρει ότι η μέση διαδικασία καταχώρισης διαρκεί περίπου 70 δευτερόλεπτα.
Το πρόβλημα είναι ότι στα μεγάλα αεροδρόμια τα 70 δευτερόλεπτα δεν είναι απλώς 70 δευτερόλεπτα.
Όταν μπροστά στον έλεγχο βρίσκονται εκατοντάδες ή χιλιάδες ταξιδιώτες, μετατρέπονται εύκολα σε ουρές εκατοντάδων μέτρων, καθυστερήσεις, αγωνία και, στη χειρότερη περίπτωση, χαμένες πτήσεις.
Και αυτό φαίνεται να είναι το μεγάλο στοίχημα για το νέο ευρωπαϊκό σύστημα: να ενισχύσει την ασφάλεια χωρίς να μετατρέψει την είσοδο και την έξοδο από την Ευρώπη σε μια πολύωρη δοκιμασία για τον ταξιδιώτη.
