Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα
Σύμφωνα με τον κλινικό ψυχολόγο Seb Thompson, τα βασικά χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ συνδέονται κυρίως με τη δυσκολία συγκέντρωσης, την υπερκινητικότητα και την παρορμητικότητα. Ένα παιδί μπορεί να εμφανίζει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά ή κυρίως κάποια από αυτά.
Η Γεωργία Χρονάκη, λέκτορας αναπτυξιακής νευροεπιστήμης στο University of Central Lancashire, επισημαίνει ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο μοτίβο συμπεριφοράς που να χαρακτηρίζει όλα τα παιδιά με ΔΕΠΥ.
Έτσι, ένα παιδί μπορεί να δυσκολεύεται να παραμείνει συγκεντρωμένο κατά τη διάρκεια του μαθήματος, ενώ ένα άλλο μπορεί να αντιμετωπίζει μεγαλύτερες δυσκολίες στη διαχείριση των συναισθημάτων του.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η παρουσία μεμονωμένων συμπεριφορών που θυμίζουν ΔΕΠΥ δεν αρκεί για να σημαίνει ότι ένα παιδί έχει τη συγκεκριμένη διαταραχή. Ακόμη και δύο παιδιά που έχουν διαγνωστεί με ΔΕΠΥ μπορεί να παρουσιάζουν εντελώς διαφορετική εικόνα.
Υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα
Η υπερκινητικότητα μπορεί να εκδηλώνεται με δυσκολία του παιδιού να παραμείνει καθιστό ή ήσυχο, με έντονη κινητικότητα και με αδυναμία να ασχοληθεί ήρεμα με μια δραστηριότητα για αρκετό χρονικό διάστημα.
Η παρορμητικότητα, από την άλλη πλευρά, μπορεί να εκφράζεται μέσα από την τάση του παιδιού να μιλά ή να ενεργεί χωρίς να σκέφτεται προηγουμένως, αλλά και μέσα από συμπεριφορές στις οποίες δεν υπολογίζει επαρκώς τις πιθανές συνέπειες ή τους κινδύνους.
Και η απροσεξία είναι σημαντικό στοιχείο
Στα πιθανά σημάδια περιλαμβάνονται επίσης η συχνή λησμονιά, η απώλεια ή η τοποθέτηση αντικειμένων σε ακατάλληλα σημεία, η εύκολη απόσπαση της προσοχής και η εικόνα ενός παιδιού που μοιάζει συχνά να «ταξιδεύει» στις σκέψεις του.
Η δυσκολία συγκέντρωσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το παιδί δεν θέλει να προσέξει. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να θέλει πραγματικά να παρακολουθήσει μια συζήτηση, να δει μια εκπομπή, να φάει ή να χαλαρώσει, αλλά να δυσκολεύεται να διατηρήσει την προσοχή του.
Αυτές οι δυσκολίες μπορεί να είναι ιδιαίτερα απογοητευτικές για ένα παιδί, ειδικά όταν δεν κατανοεί γιατί δυσκολεύεται σε πράγματα που φαίνονται εύκολα στους άλλους. Σύμφωνα με τους ειδικούς, μια τέτοια κατάσταση μπορεί να επηρεάσει την αυτοεκτίμησή του και να συνδέεται με συναισθηματικές δυσκολίες, όπως άγχος ή καταθλιπτικά συμπτώματα.
Πότε χρειάζεται αξιολόγηση
Η εμφάνιση ενός ή περισσότερων από τα παραπάνω χαρακτηριστικά δεν αποτελεί από μόνη της διάγνωση ΔΕΠΥ. Παρόμοιες συμπεριφορές μπορεί να εμφανίζονται και για άλλους λόγους.
Εάν οι γονείς παρατηρούν επίμονες δυσκολίες στη συγκέντρωση, την κινητικότητα, την παρορμητικότητα ή τη διαχείριση της συμπεριφοράς και αυτές επηρεάζουν την καθημερινότητα του παιδιού, είναι σημαντικό να απευθυνθούν σε κατάλληλο ειδικό.
Η διάγνωση της ΔΕΠΥ πραγματοποιείται έπειτα από ολοκληρωμένη αξιολόγηση από εξειδικευμένους επαγγελματίες και όχι μόνο βάσει μεμονωμένων συμπτωμάτων ή συμπεριφορών.
