Παρότι το ισχύον ασφαλιστικό πλαίσιο προβλέπει πλήρη σύνταξη στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης ή στα 62 με 40 έτη εργασίας, υπάρχουν ακόμη ασφαλισμένοι που μπορούν να αποχωρήσουν αρκετά νωρίτερα, αξιοποιώντας τις μεταβατικές ρυθμίσεις που παραμένουν σε ισχύ.
Η δυνατότητα αυτή αφορά κυρίως όσους είχαν ασφαλιστεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993 και είχαν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα έως το τέλος του 2012. Για τους συγκεκριμένους ασφαλισμένους, τα όρια ηλικίας διαμορφώνονται ανάλογα με την ασφαλιστική τους πορεία και ενδέχεται να είναι σημαντικά χαμηλότερα από το γενικό όριο.
Οι παράγοντες που καθορίζουν το όριο ηλικίας
Η ηλικία συνταξιοδότησης δεν είναι ίδια για όλους. Ρόλο παίζουν η ημερομηνία πρώτης ασφάλισης, ο ασφαλιστικός φορέας, ο χρόνος συμπλήρωσης της 25ετίας ή της 35ετίας, η ύπαρξη ανήλικων τέκνων, αλλά και το πότε θεμελιώθηκε το δικαίωμα συνταξιοδότησης.
Αυτό σημαίνει ότι δύο εργαζόμενοι με παρόμοιο χρόνο ασφάλισης μπορεί να έχουν διαφορετικές προϋποθέσεις και διαφορετικό χρόνο εξόδου από την εργασία.
Μεταξύ όσων εξακολουθούν να επωφελούνται από τις μεταβατικές διατάξεις συγκαταλέγονται ασφαλισμένοι του πρώην ΙΚΑ, δημόσιοι υπάλληλοι, εργαζόμενοι στα πρώην ειδικά Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών, καθώς και όσοι υπάγονται στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα.
Βασική προϋπόθεση είναι να είχαν συμπληρώσει τις απαιτούμενες ασφαλιστικές προϋποθέσεις έως το 2010, το 2011 ή το 2012, ώστε να μπορούν να αξιοποιήσουν τα μεταβατικά όρια ηλικίας.
Μητέρες με ανήλικο παιδί
Ιδιαίτερα ευνοϊκές παραμένουν οι διατάξεις για ασφαλισμένες του πρώην ΙΚΑ που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης και είχαν ανήλικο παιδί έως το τέλος του 2012. Ανάλογα με το πότε συμπληρώθηκαν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις, μπορούν να λάβουν πλήρη ή μειωμένη σύνταξη σε ηλικία μικρότερη των 62 ετών.
Αντίθετα, όσες δεν πρόλαβαν να κατοχυρώσουν δικαίωμα μέχρι το τέλος του 2012 ακολουθούν πλέον τα γενικά όρια ηλικίας.
Δημόσιο και ειδικά Ταμεία
Αντίστοιχες δυνατότητες διατηρούν και δημόσιοι υπάλληλοι που είχαν συμπληρώσει 25ετία έως το 2012 και στη συνέχεια συγκέντρωσαν τον απαιτούμενο συνολικό χρόνο ασφάλισης. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορούν να αποχωρήσουν με πλήρη σύνταξη πριν από τη συμπλήρωση των 62 ετών, εφόσον πληρούν τις μεταβατικές προϋποθέσεις.
Ευνοϊκές ρυθμίσεις εξακολουθούν επίσης να ισχύουν για γονείς ανηλίκων, τρίτεκνους δημοσίους υπαλλήλους και ασφαλισμένους των πρώην ειδικών Ταμείων.
Τι ισχύει για τα Βαρέα και Ανθυγιεινά
Οι εργαζόμενοι που ασφαλίζονται στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα εξακολουθούν να υπάγονται σε ειδικό καθεστώς συνταξιοδότησης. Εφόσον έχουν συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης σε ΒΑΕ και πληρούν τις υπόλοιπες προϋποθέσεις, μπορούν να αποχωρήσουν σε μικρότερη ηλικία από τους υπόλοιπους ασφαλισμένους.
Για όσους ασφαλίστηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 1993 ή δεν είχαν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα έως το τέλος του 2012, εφαρμόζονται πλέον τα γενικά όρια ηλικίας. Δηλαδή πλήρης σύνταξη στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης ή στα 62 με 40 χρόνια εργασίας.
Υπάρχει επίσης η δυνατότητα λήψης μειωμένης σύνταξης στα 62, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με τη μείωση όμως να παραμένει μόνιμη στο ποσό της σύνταξης.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κάθε ασφαλιστική περίπτωση εξετάζεται ξεχωριστά. Η διαδοχική ασφάλιση, η αναγνώριση πλασματικών ετών, η οικογενειακή κατάσταση και ο χρόνος θεμελίωσης δικαιώματος μπορούν να διαφοροποιήσουν σημαντικά την ηλικία συνταξιοδότησης.
Για τον λόγο αυτό, πριν από οποιαδήποτε απόφαση αποχώρησης, οι ασφαλισμένοι καλούνται να ελέγχουν προσεκτικά το ασφαλιστικό τους ιστορικό, ώστε να διαπιστώσουν αν μπορούν να αξιοποιήσουν τις μεταβατικές διατάξεις και να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα από τα γενικά όρια ηλικίας.
