Ερευνητές από τα Πανεπιστήμια Cornell και Penn State μελέτησαν τη σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση νερού κατά τη διάρκεια του φαγητού και στην ποσότητα τροφής που καταναλώνουμε. Τα αποτελέσματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Appetite, έδειξαν ότι όσοι έπιναν περισσότερο νερό την ώρα του γεύματος δεν έτρωγαν απαραίτητα λιγότερο. Αντίθετα, σε αρκετές περιπτώσεις κατανάλωναν μεγαλύτερη ποσότητα φαγητού και περισσότερες θερμίδες.
Περισσότερο νερό, μεγαλύτερη κατανάλωση φαγητού
Στη μελέτη συμμετείχαν 86 ενήλικες, οι οποίοι έλαβαν μέρος σε δύο διαφορετικά γεύματα σε ελεγχόμενες συνθήκες. Οι ερευνητές κατέγραψαν λεπτομερώς τόσο την ποσότητα φαγητού όσο και την ποσότητα νερού που κατανάλωσαν οι συμμετέχοντες.
Τα γεύματα περιλάμβαναν μεγάλες μερίδες, όπως μοσχαρίσιο τσίλι ή κοτόπουλο tikka masala, συνοδευόμενες από νερό. Οι ποσότητες ήταν μεγαλύτερες από τις συνηθισμένες, ώστε οι συμμετέχοντες να μην περιορίζονταν επειδή τελείωσε το φαγητό.
Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι για κάθε επιπλέον 100 γραμμάρια νερού που έπιναν οι συμμετέχοντες, κατανάλωναν κατά μέσο όρο περίπου 39 γραμμάρια περισσότερου φαγητού, γεγονός που αντιστοιχούσε σε περίπου 49 επιπλέον θερμίδες.
Το εύρημα προκαλεί ενδιαφέρον, καθώς το νερό από μόνο του δεν περιέχει θερμίδες. Η αύξηση της πρόσληψης ενέργειας προερχόταν αποκλειστικά από τη μεγαλύτερη ποσότητα τροφής.
Το παράδοξο με το αίσθημα κορεσμού
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έρευνας ήταν ότι το νερό φαίνεται πως έκανε τους συμμετέχοντες να αισθάνονται πιο χορτάτοι. Παρότι δήλωναν μεγαλύτερο αίσθημα πληρότητας μετά το γεύμα, αυτό δεν τους εμπόδιζε να συνεχίσουν να τρώνε περισσότερο.
Με άλλα λόγια, η αίσθηση ότι το στομάχι είναι γεμάτο δεν συνοδευόταν απαραίτητα από μείωση της ποσότητας φαγητού.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα αποτελέσματα αυτά δεν επιβεβαιώνουν την ευρέως διαδεδομένη άποψη πως το νερό κατά τη διάρκεια του γεύματος λειτουργεί ως φυσικό φρένο στην όρεξη.
Οι γουλιές ανάμεσα στις μπουκιές ίσως παίζουν ρόλο
Οι επιστήμονες παρατήρησαν επίσης τη συμπεριφορά των συμμετεχόντων την ώρα που έτρωγαν. Εξέτασαν πόσο συχνά σταματούσαν για να πιουν νερό ανάμεσα στις μπουκιές.
Διαπιστώθηκε ότι όσο περισσότερες φορές εναλλάσσονταν οι μπουκιές με τις γουλιές, τόσο αυξανόταν η ποσότητα φαγητού που καταναλωνόταν.
Μια πιθανή εξήγηση είναι το φαινόμενο του αισθητηριακά ειδικού κορεσμού. Πρόκειται για τη φυσιολογική μείωση της απόλαυσης ενός φαγητού όσο συνεχίζουμε να το τρώμε. Το νερό ανάμεσα στις μπουκιές μπορεί να καθαρίζει τη γεύση στο στόμα και να κάνει το φαγητό να παραμένει πιο ελκυστικό για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Οι ερευνητές, ωστόσο, διευκρινίζουν ότι αυτή είναι μόνο μια πιθανή ερμηνεία και χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί.
Πότε το νερό συνδέθηκε με λιγότερο φαγητό
Παρά τα γενικά ευρήματα, υπήρξε και μια ενδιαφέρουσα εξαίρεση. Τα άτομα που έπιναν το νερό πιο γρήγορα φάνηκε να καταναλώνουν μικρότερη ποσότητα τροφής.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όταν αυξανόταν ο ρυθμός κατανάλωσης νερού, μειωνόταν ελαφρώς η ποσότητα φαγητού. Ωστόσο, δεν είναι ακόμη σαφές γιατί συνέβαινε αυτό.
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι όσοι έπιναν γρήγορα νερό ολοκλήρωναν νωρίτερα το γεύμα τους και είχαν λιγότερο χρόνο διαθέσιμο για να συνεχίσουν να τρώνε.
Παίζει ρόλο αν πίνουμε νερό πριν ή κατά τη διάρκεια του γεύματος;
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η χρονική στιγμή κατανάλωσης του νερού μπορεί να είναι σημαντική. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι το νερό πριν από το γεύμα ενδέχεται να βοηθά ορισμένα άτομα να καταναλώνουν λιγότερη τροφή, ιδιαίτερα μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους.
Η συγκεκριμένη έρευνα, όμως, εξέτασε μόνο την κατανάλωση νερού κατά τη διάρκεια του γεύματος και όχι πριν από αυτό.
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι το νερό απομακρύνεται σχετικά γρήγορα από το στομάχι, επομένως μπορεί να μην παραμένει αρκετή ώρα ώστε να ενεργοποιήσει έντονα τους μηχανισμούς κορεσμού.
Τι σημαίνουν τελικά τα αποτελέσματα
Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν πως το νερό είναι επιβλαβές ή ότι προκαλεί αύξηση βάρους. Το νερό παραμένει απαραίτητο για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού και η επαρκής ενυδάτωση είναι βασικό στοιχείο μιας υγιεινής διατροφής.
Αυτό που αμφισβητεί η νέα μελέτη είναι η ιδέα ότι ένα ποτήρι νερό την ώρα του φαγητού αρκεί από μόνο του για να μειώσει την πρόσληψη τροφής.
Η διαχείριση της ποσότητας που τρώμε εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η σύνθεση του γεύματος, οι συνήθειες διατροφής, η ταχύτητα κατανάλωσης και τα σήματα πείνας και κορεσμού που στέλνει το σώμα μας.
