Η συνεχής άνοδος των ενοικίων έχει μετατρέψει τη στέγαση σε μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές προκλήσεις για χιλιάδες νοικοκυριά. Δεν είναι λίγοι οι ενοικιαστές που έρχονται αντιμέτωποι με αιτήματα για αυξήσεις στα μισθώματα, χωρίς όμως να γνωρίζουν αν αυτά είναι νόμιμα ή αν έχουν το δικαίωμα να τα αρνηθούν.
Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ) διευκρινίζει τι προβλέπει το ισχύον νομικό πλαίσιο και ποια είναι τα βασικά δικαιώματα και οι υποχρεώσεις τόσο των ιδιοκτητών όσο και των ενοικιαστών.
Πότε επιτρέπεται η αύξηση του ενοικίου
Βασική προϋπόθεση για να είναι νόμιμη μια αύξηση είναι να προβλέπεται ρητά στη γραπτή σύμβαση μίσθωσης που έχουν υπογράψει και τα δύο μέρη.
Για παράδειγμα, εάν στο συμβόλαιο αναφέρεται ότι το μίσθωμα θα αυξάνεται κάθε χρόνο κατά συγκεκριμένο ποσοστό (π.χ. 3%), τότε ο ιδιοκτήτης μπορεί να εφαρμόσει τη συμφωνημένη αναπροσαρμογή.
Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της ισχύος του συμβολαίου ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να επιβάλει μονομερώς νέα αύξηση που δεν προβλέπεται στη σύμβαση.
Οι περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να ζητηθεί νέα τιμή
Η δυνατότητα αναπροσαρμογής του ενοικίου εξαρτάται από το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η μίσθωση:
- Κατά τη διάρκεια της σύμβασης, μόνο εφόσον υπάρχει σχετικός όρος στο συμφωνητικό.
- Μετά τη λήξη της μίσθωσης, ο ιδιοκτήτης μπορεί να προτείνει νέο μίσθωμα για την υπογραφή νέας σύμβασης.
- Σε σιωπηρή παράταση της μίσθωσης, μπορεί να ζητήσει διαφορετικό ποσό, χωρίς όμως να το επιβάλει μονομερώς, καθώς απαιτείται η συναίνεση του ενοικιαστή.
Μπορεί ο ενοικιαστής να αρνηθεί;
Εφόσον η μίσθωση βρίσκεται ακόμη σε ισχύ και δεν υπάρχει πρόβλεψη στο συμβόλαιο για αύξηση, ο ενοικιαστής έχει κάθε δικαίωμα να αρνηθεί την αλλαγή και να συνεχίσει να καταβάλλει το συμφωνημένο μίσθωμα.
Ωστόσο, μετά τη λήξη της σύμβασης, ο ιδιοκτήτης μπορεί να επιλέξει να μην την ανανεώσει ή να ακολουθήσει τις νόμιμες διαδικασίες για τη λήξη της μίσθωσης.
Η ΕΕΚΕ επισημαίνει τρία βασικά σημεία:
- Η καταβολή του αυξημένου ενοικίου για αρκετούς μήνες χωρίς αντίρρηση μπορεί να θεωρηθεί σιωπηρή αποδοχή της νέας συμφωνίας.
- Κάθε αλλαγή στο ύψος του μισθώματος πρέπει να καταγράφεται εγγράφως, μέσω τροποποιητικού συμφωνητικού ή νέας σύμβασης.
- Μια αύξηση δεν θεωρείται παράνομη όταν αποτελεί αποτέλεσμα ελεύθερης συμφωνίας μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή.
Σε περιπτώσεις διαφορών ή αμφισβήτησης σχετικά με το ύψος του ενοικίου, οι πολίτες μπορούν να ζητήσουν ενημέρωση ή να υποβάλουν καταγγελία στην Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ), η οποία παρέχει συμβουλευτική υποστήριξη σε ζητήματα μισθώσεων και προστασίας των καταναλωτών.
