Αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης και αξιοποίησης των ακινήτων προωθεί το υπουργείο Δικαιοσύνης μέσω του νέου Κώδικα Ιδιοκτησίας, ο οποίος βρίσκεται υπό επεξεργασία. Στόχος είναι να συγκεντρωθούν σε ένα ενιαίο πλαίσιο οι διατάξεις που ισχύουν σήμερα και να αντιμετωπιστούν ζητήματα που αφορούν την ιδιοκτησία, τις ανακαινίσεις και την αξιοποίηση κατοικιών.
Στο επίκεντρο των προτεινόμενων ρυθμίσεων βρίσκονται η κατάτμηση και η συνένωση διαμερισμάτων, οι ενεργειακές αναβαθμίσεις, οι παρεμβάσεις σε κοινόχρηστους και κοινόκτητους χώρους, η αξιοποίηση κοινών οικοπέδων και το δικαίωμα υψούν.
Ωστόσο, οι αλλαγές δεν σημαίνουν ότι οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να προχωρούν ελεύθερα σε οποιαδήποτε εργασία. Κάθε παρέμβαση θα εξακολουθεί να εξετάζεται με βάση τις ιδιοκτησιακές, τεχνικές και πολεοδομικές προϋποθέσεις, ενώ θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και τα δικαιώματα των υπόλοιπων συνιδιοκτητών.
Κατάτμηση και συνένωση διαμερισμάτων
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τη δυνατότητα διαίρεσης ενός μεγάλου διαμερίσματος σε δύο μικρότερες κατοικίες, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου ο κανονισμός της πολυκατοικίας προβλέπει σχετική απαγόρευση. Η ρύθμιση συνδέεται με την αξιοποίηση μεγάλων κατοικιών και την ενίσχυση της διαθέσιμης κατοικίας, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Η διαδικασία, πάντως, δεν θα είναι αυτόματη. Θα πρέπει να διαπιστώνεται ότι οι νέες κατοικίες είναι λειτουργικά ανεξάρτητες και ότι πληρούνται οι απαιτήσεις για φωτισμό, αερισμό, ανεξάρτητες παροχές και εγκαταστάσεις. Ανάλογα με την περίπτωση, ενδέχεται να απαιτείται οικοδομική άδεια ή τροποποίηση της σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας.
Αντίστοιχοι έλεγχοι προβλέπονται και για τη συνένωση δύο διαμερισμάτων, ιδιαίτερα όταν οι εργασίες επηρεάζουν φέροντα στοιχεία του κτιρίου ή τις κοινές εγκαταστάσεις.
Ενεργειακές παρεμβάσεις και κοινόχρηστοι χώροι
Το νέο πλαίσιο αναμένεται να διευκολύνει τις διαδικασίες για εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης, όπως η θερμομόνωση, η αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών ή αντλιών θερμότητας.
Παράλληλα, οι παρεμβάσεις αυτές θα εξακολουθούν να απαιτούν την απαραίτητη τεχνική τεκμηρίωση, καθώς ενδέχεται να επηρεάζουν τις όψεις των κτιρίων, τους κοινόχρηστους χώρους ή άλλες βασικές υποδομές.
Παραμένουν επίσης οι περιορισμοί στις εργασίες που αφορούν τον φέροντα οργανισμό, τις κοινές εγκαταστάσεις και τους κοινόχρηστους χώρους, όπως οι ταράτσες, οι πιλοτές, τα κλιμακοστάσια και οι ακάλυπτοι χώροι.
Τι ισχύει για το δικαίωμα υψούν
Το υπουργείο εξετάζει ακόμη αλλαγές που αφορούν το δικαίωμα υψούν. Η ύπαρξη σχετικής πρόβλεψης σε συμβόλαιο δεν αρκεί από μόνη της για την ανέγερση νέου ορόφου, καθώς απαιτείται έλεγχος του συντελεστή δόμησης, του επιτρεπόμενου ύψους, της στατικής επάρκειας και της πολεοδομικής νομιμότητας του κτιρίου.
Πριν από οποιαδήποτε εργασία, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να διαθέτουν όλα τα απαραίτητα έγγραφα, όπως τον τίτλο ιδιοκτησίας, τη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας, τον κανονισμό της πολυκατοικίας, τα σχέδια της οικοδομικής άδειας, την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και τα στοιχεία του Κτηματολογίου.
