Πολλοί δείκτες μπορούν να φανερώσουν το μορφωτικό μας επίπεδο ως σύγχρονων Ελλήνων: το πεδίο της τέχνης και του πολιτισμού, η άνθηση των Γραμμάτων, το εκπαιδευτικό μας σύστημα, η θέση του ουμανισμού στην κοινωνία μας, η διεθνής πνευματική ακτινοβολία της χώρας μας κλπ.
Θεωρώ όμως ότι μπορεί να προσεγγιστεί και από τη σχέση μας με τα βιβλία και το διάβασμα, με τις βιβλιοθήκες μας και πιο ειδικά με την Εθνική Βιβλιοθήκη (ΕΒΕ). Δυστυχώς δεν έχουμε κάνει αυτό τον εθνικό μας θησαυρό την ψυχή της κοινωνικής ζωής μας, την πνοή του πολιτισμού μας. Ο λόγος είναι απλός. Δεν έχουμε κάνει το όλο διακύβευμα της Γνώσης, των Βιβλίων και του Διαβάσματος υπόθεση πρωταρχική. Και αυτά σε εποχές Κοινωνιών Γνώσης και Μάθησης!
Όμως οι σπόροι και οι ιδέες για τη σύλληψη της ΕΒΕ υπήρξαν ακόμα και μέσα στο καμίνι της Επανάστασης του 1821, πριν απελευθερωθούμε. Ήταν βαθιά συνειδητοποίηση των επαναστατών μας ότι η Ελευθερία θα ολοκληρωθεί με την άρρηκτη σχέση μας με τον κόσμο των Γραμμάτων. Ας δούμε ένα σχετικό απόσπασμα από την ιστοσελίδα της.
“Η ανάγκη για τη δημιουργία Εθνικής Βιβλιοθήκης χρονολογείται από τα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης όταν στο Μεσολόγγι το 1824 δημοσιεύεται στην εφημερίδα Ελληνικά Χρονικά άρθρο με τίτλο «Σκέψεις περί σχηματισμού Εθνικής Ελληνικής Βιβλιοθήκης» από τον Ελβετό φιλέλληνα Ιωάννη-Ιάκωβο Μάγερ. Η λειτουργία της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος ξεκίνησε ουσιαστικά με την ίδρυση του Ορφανοτροφείου της Αίγινας το 1829, όταν αυτό ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια. Επίσημα, ωστόσο, συστάθηκε ως «Δημόσια Βιβλιοθήκη» με το υπ’ αριθ. 11 Διάταγμα της Διοικητικής Επιτροπής της Ελλάδος στις 15 Μαΐου 1832.
Το 1842 ενώθηκε προσωρινά με την Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη μέχρι το 1866 οπότε οι δύο Βιβλιοθήκες συγχωνεύτηκαν σε μία με την ονομασία Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος. Από το 1903 στεγάζεται στο Βαλλιάνειο Μέγαρο επί της οδού Πανεπιστημίου. Αποτελεί τον θεματοφύλακα της γραπτής παρακαταθήκης των Ελλήνων με τον αριθμό των τεκμηρίων της να ανέρχεται σήμερα σε περίπου 1.000.000. Η συλλογή των 5.500 χειρογράφων της, που χρονολογούνται από τον 9ο έως τον 20ο αιώνα, είναι μία από τις μεγαλύτερες διεθνώς. Το 2018 πραγματοποιήθηκε η μετεγκατάσταση της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος στο νέο κτίριο στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ)”.
Φυσικά, το παραδοσιακό κτήριό της στην Πανεπιστημίου, ως μέρος της θαυμαστής και ιστορικής τριλογίας μας (ομού με τα Προπύλαια και με την Ακαδημία), λειτουργεί υπηρετώντας τους ίδιους πάντα εθνικούς σκοπούς. Υπάρχει ένα νήμα που μπορεί να γίνει πιο ισχυρό, για να γίνει πολύ πιο γόνιμη η σχέση μας με την Εθνική Βιβλιοθήκη. Είναι η όλη λειτουργία των Σχολικών Βιβλιοθηκών, των εκπαιδευτικών και των μαθητών.
Στο πλαίσιο καλλιέργειας της φιλαναγνωσίας και της βιβλιοφιλίας η ανάπτυξη “δεσμών” παιδιών και νέων με την Ε.Β.Ε. είναι σημαντική κίνηση, που θα γοητεύσει, θα εμπνεύσει, θα φωτίσει ιδέες και σκέψεις για μια ουσιαστική πνευματική κουλτούρα. Ο ίδιος ο χώρος της, η αισθητική της και το όλο μεγαλείο της συνθέτουν μια πρόκληση στην ψυχή και στο πνεύμα μας. Μπορεί ο Παγκόσμιος Ιστός να είναι ισχυρό δέλεαρ – ιδιαίτερα στη νέα γενιά – αλλά δεν παύει να δίνει το βάρος του προς την Πληροφορία, ενώ τα βιβλία και οι βιβλιοθήκες έχουν στραμμένο το “πρόσωπό τους” προς τη Γνώση και την Μόρφωση.
Έχει κριθεί η σχέση του έντυπου βιβλίου με το αντίστοιχο ψηφιακό. Είναι μια σχέση, που δεν ανατρέπει τον καθοριστικό ρόλο του πρώτου. Εδώ αρκετά χρόνια η αναγνωστική συμπεριφορά στη χώρα μας και στην Ευρώπη παραμένει προσηλωμένη στο “χαρτί”. Και δεν είναι μια νοσταλγική συμπεριφορά για τις μεγάλες ηλικίες αλλά και προνομιακή επιλογή για τους νέους.
Αν θέλουμε να έχουμε πραγματική πρόοδο, η αγαστή σχέση μας με τη Γνώση και με το διάβασμα, με τα βιβλία και με τις βιβλιοθήκες, με την Εθνική μας Βιβλιοθήκη είναι η “βασιλική οδός”. Ας θυμηθούμε που εδραιώθηκε παλιά η πολιτιστική ανθοφορία μας. Στην αρχαία Ελλάδα, και ειδικότερα στην Αθήνα, η παραγωγή των βιβλίων έφθασε σε τέτοιο βαθμό, που όπως σημειώνει ο Αριστοφάνης στους Βατράχους, «γέμισε η Αθήνα με γραφιάδες».
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αναδρομικά έως 3.500 ευρώ και αυξήσεις συντάξεων: Ποιοι πληρώνονται
Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google
Νίκος Τσούλιας