Τα πλαστικά έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας — από τις συσκευασίες τροφίμων μέχρι τα καλλυντικά και τα προϊόντα υγιεινής. Πολλοί θεωρούν πλέον αδύνατο να αποφύγουν την έκθεση στις χημικές ουσίες που σχετίζονται με αυτά. Ωστόσο, νέα επιστημονική έρευνα έρχεται να δείξει ότι ακόμη και μικρές αλλαγές στις καθημερινές μας συνήθειες μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine, η μείωση της επαφής με πλαστικά μέσω της διατροφής και των προϊόντων προσωπικής φροντίδας μπορεί να περιορίσει αισθητά τα επίπεδα επιβλαβών χημικών στον οργανισμό μέσα σε μόλις επτά ημέρες.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Δυτικής Αυστραλίας διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που περιόρισαν την έκθεσή τους σε πλαστικά εμφάνισαν έως και 60% χαμηλότερα επίπεδα σχετικών ουσιών στα ούρα τους.
Η ανησυχία των επιστημόνων δεν αφορά μόνο τα μικροπλαστικά, αλλά και χημικές ενώσεις όπως οι φθαλικές ουσίες και η δισφαινόλη Α (BPA), που χρησιμοποιούνται ευρέως στις πλαστικές συσκευασίες.
Οι ουσίες αυτές μπορούν να μεταφερθούν από τα πλαστικά στα τρόφιμα, τα ποτά ή ακόμη και στα καλλυντικά προϊόντα, να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος και να επηρεάσουν τη λειτουργία των ορμονών.
Πολλές από αυτές χαρακτηρίζονται ως ενδοκρινικοί διαταράκτες και έχουν συνδεθεί με μεταβολικές διαταραχές, καρδιαγγειακά προβλήματα και άλλες επιπτώσεις στην υγεία.
Οι 3 αλλαγές που έφεραν τη μεγαλύτερη μείωση
Οι συμμετέχοντες της μελέτης ακολούθησαν διατροφή με όσο το δυνατόν μικρότερη επαφή με πλαστικά σε όλα τα στάδια παραγωγής και αποθήκευσης τροφίμων.
Οι τρεις βασικές αλλαγές που φάνηκε να έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση ήταν:
1. Αποφυγή πλαστικών συσκευασιών
Ακόμη και τα φρέσκα τρόφιμα που είναι τυλιγμένα σε πλαστικό φαίνεται να αυξάνουν την έκθεση σε χημικές ουσίες. Οι ειδικοί προτείνουν επιλογή προϊόντων χύμα ή σε γυάλινες και χάρτινες συσκευασίες όπου είναι δυνατόν.
2. Περιορισμός κονσερβοποιημένων τροφίμων
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι κάθε κονσερβοποιημένο προϊόν που καταναλωνόταν καθημερινά συνδεόταν με αύξηση των επιπέδων BPA στον οργανισμό. Οι εσωτερικές επιστρώσεις πολλών κονσερβών περιέχουν σχετικές χημικές ουσίες.
3. Μείωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων
Τα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα περνούν συνήθως από περισσότερα στάδια επαφής με πλαστικά κατά την παραγωγή και συσκευασία τους, αυξάνοντας έτσι την πιθανή επιβάρυνση.
Προσοχή και στα προϊόντα προσωπικής φροντίδας
Η μελέτη έδειξε ότι σημαντική πηγή έκθεσης αποτελούν και προϊόντα καθημερινής χρήσης όπως:
- σαμπουάν,
- οδοντόκρεμες,
- καλλυντικά,
- προϊόντα γυναικείας υγιεινής.
Οι συμμετέχοντες που αντικατέστησαν αυτά τα προϊόντα με εναλλακτικές επιλογές χωρίς συγκεκριμένες χημικές ουσίες εμφάνισαν μείωση έως και 35% σε ορισμένες φθαλικές ενώσεις.
Οι επιστήμονες συμβουλεύουν την επιλογή προϊόντων χωρίς συνθετικά αρώματα, καθώς αποτελούν συχνή πηγή τέτοιων χημικών.
Παρότι οι ερευνητές τονίζουν ότι η προστασία της δημόσιας υγείας απαιτεί ευρύτερες πολιτικές παρεμβάσεις και αυστηρότερους κανονισμούς, επισημαίνουν ότι οι ατομικές επιλογές μπορούν επίσης να παίξουν σημαντικό ρόλο.
Ακόμη και μικρές καθημερινές αλλαγές μπορούν να μειώσουν αισθητά την έκθεση του οργανισμού σε επιβλαβείς χημικές ουσίες από τα πλαστικά — και μάλιστα πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο πιστεύαμε.
