Λεωνίδας Βουρλιώτης Ο εντοπισμός συρροής κρουσμάτων χανταϊού (Hantavirus) σε κρουαζιερόπλοιο που πλέει στον Ατλαντικό, με τον τραγικό απολογισμό των τριών νεκρών, έχει πυροδοτήσει κύμα ανησυχίας για το ενδεχόμενο μιας νέας υγειονομικής απειλής.
Ο παθολόγος, ερευνητής και Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Γιώργος Παππάς, παρεμβαίνει με μια εμπεριστατωμένη ανάλυση, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο γύρω από τη μεταδοτικότητα του ιού και τις πιθανότητες μιας νέας πανδημίας.
Σύμφωνα με τον κ. Παππά, οι χανταϊοί αποτελούν μια ομάδα ιών που φιλοξενούνται στα τρωκτικά και μπορούν να προκαλέσουν από νεφρική έως και σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια, με τη θνησιμότητα σε ορισμένες περιπτώσεις (όπως στον ιό Sin Nombre της Αμερικής) να αγγίζει το 30-45%.
Το «θρίλερ» στο κρουαζιερόπλοιο και ο ιός Andes
Η περίπτωση του κρουαζιερόπλοιου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς τα δεδομένα του ΠΟΥ δείχνουν πιθανή μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ο κ. Παππάς εκτιμά πως πρόκειται για τον ιό Andes της Λατινικής Αμερικής, ο οποίος αποτελεί την εξαίρεση στον κανόνα, καθώς μπορεί να μεταδοθεί μέσω πολύ στενής σωματικής επαφής.
Το πρώτο κρούσμα φαίνεται πως είχε μολυνθεί πριν την επιβίβαση, ενώ τα επόμενα περιστατικά εμφανίστηκαν εντός του πλοίου, ακολουθώντας τον χρόνο επώασης των 2-3 εβδομάδων. Παρά την κρισιμότητα της κατάστασης, ο Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων καθησυχάζει το κοινό, τονίζοντας ότι με τη σωστή απομόνωση των κρουσμάτων, ο κίνδυνος για μια ευρεία πανδημία παραμένει εξαιρετικά χαμηλός.
Η κατάσταση στην Ελλάδα
Αναφορικά με τη χώρα μας, ο κ. Παππάς επισημαίνει ότι ο χανταϊός δεν είναι άγνωστος, καθώς στην Ελλάδα καταγράφονται ετησίως 1 έως 3 περιστατικά. Μάλιστα, υπενθυμίζει ότι πριν από δεκαετίες υπήρχε σημαντική παρουσία κρουσμάτων στην περιοχή των Ιωαννίνων, ενώ υπογραμμίζει πως η ταξιδιωτική ιατρική επιβάλλει εγρήγορση για όσους επιστρέφουν από περιοχές υψηλού κινδύνου στη Λατινική Αμερική.
Αναλυτικά η ανάρτησή του
«Hantavirus στο κρουαζιερόπλοιο: Θα έχουμε νέα επιδημία/ πανδημία; Θα πεθάνουμε όλοι;
Όχι, δεν θα έχουμε επιδημία/ πανδημία. Ναι, θα πεθάνουμε όλοι τελικά, αλλά όχι από αυτό.
Τι είναι ο Hantavirus; Ομάδα ιών με διαφορετική γεωγραφική κατανομή ο καθένας, που μπορεί να προκαλέσουν βαριά νόσο και θάνατο, με κοινά χαρακτηριστικά πυρετό και αιμορραγίες και στόχευση στο ενδοθήλιο (την εσωτερική επικάλυψη ας πούμε) των αγγείων μας- κάποιοι προκαλούν νεφρική ανεπάρκεια κυρίως (οι της Ευρώπης και της Ασίας) θνησιμότητα 10% το πολύ (υπάρχουν πολλά ήπια αδιάγνωστα), ενώ άλλοι προκαλούν αναπνευστική ανεπάρκεια (της Αμερικής) και σκοτώνουν στο 30-45% [1, σύνδεσμοι στα σχόλια] , από τον βορειοαμερικανικό Hantavirus, τον Sin Nombre, είχε πεθάνει η σύζυγος του Gene Hackman προ μηνών.
Πού τους βρίσκουμε τους Hantavirus; Στην φύση, βασικά στα τρωκτικά, τα οποία είναι φορείς χωρίς να νοσούν και απεκκρίνουν τον ιό σε όλες τις εκκρίσεις τους. Αν σε δαγκώσει τρωκτικό φορέας, αν σκουπίσεις αποθήκη όπου ζει (και μολύνει τον χώρο) τρωκτικό φορέας, αν κατασκηνώσεις σε περιοχή μολυσμένη από εκκρίσεις τρωκτικού φορέα, μπορεί να εκτεθείς- έχει αρκετή ανθεκτικότητα ο ιός στο περιβάλλον.
Οπότε από άνθρωπο σε άνθρωπο δεν κολλάει; Όχι, κατά κανόνα. Η πολύ στενή επαφή με άνθρωπο μολυσμένο βέβαια, με το σάλιο του πχ σε ένα εγκάρδιο φιλί, δεν αποκλείει την μετάδοση. Υπάρχει μια εξαίρεση, ο Hantavirus της Λατινικής Αμερικής, ο Andes virus, που κολλάει τεκμηριωμένα από άνθρωπο σε άνθρωπο, ειδικότερα σε πολύ πολύ στενή σωματική επαφή (περιλαμβανομένης της σεξουαλικής πράξης και των φιλιών, αλλά και της εγγύτητας στον ύπνο για παράδειγμα). Έχει αποδειχθεί ότι αυτός ο ιός κολλάει από άνθρωπο σε άνθρωπο, τόσο σε συρροή κρουσμάτων της Αργεντινής, όσο και της Χιλής [2,3].
5.. Τι έγινε στο κρουαζιερόπλοιο; Τα στοιχεία που έδωσε σήμερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είναι προσανατολιστικά [4]: Το πλοίο, με 88 επιβαίνοντες και 49 άτομα πλήρωμα, ξεκίνησε από Αργεντινή, 1η Απριλίου και σε πολύ σύντομο διάστημα το πρώτο κρούσμα νόσησε βαριά και πέθανε. Άρα είχε κολλήσει ΠΡΙΝ, γιατί θέλει 2-3 εβδομάδες κατά μέσο όρο από την έκθεση μέχρι να νοσήσεις. Στη συνέχεια, 20 μέρες μετά εμφανίστηκαν τα επόμενα κρούσματα, το πρώτο ήταν η στενότατη επαφή του νεκρού. Οπότε ΥΠΟΘΕΤΟΥΜΕ ότι: Andes virus αφού από Αργεντινή ξεκίνησαν και περιγράφεται με σαφήνεια αναπνευστική ανεπάρκεια (αλλά και διάρροιες που αναφέρονται συχνότερα με τους αμερικανικούς Hanta), μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο στη συνέχεια μέσα στο πλοίο. Επτά πιθανά κρούσματα αυτή τη στιγμή και τρεις νεκροί. Λογικό να ιχνηλατούν το αεροπλάνο που μετέφερε το 2ο κρούσμα στη Νότιο Αφρική για περίθαλψη, λογικά να είναι όλοι στο πλοίο δυνητικά κρούσματα. Θέλει 40 μέρες από το τελευταίο κρούσμα (ή την εφαρμογή αυστηρής απομόνωσης) για να ησυχάσεις ότι μάλλον δεν έχει κολλήσει άλλος.
Και ποιος μας λέει ότι δεν είναι κάποιος άλλος Hanta που να μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο και που τον κόλλησαν σε κάποιο σταθμό του ταξιδιού τους, σε διάφορα νησάκια που ανήκουν στην Ανταρκτική ή στην Αγία Ελένη που ήταν και ο Ναπολέων εξορία; Κανείς, απλά το προηγούμενο σενάριο έχει μια βάση, κυρίως το διάστημα μεταξύ 1ου και επόμενων κρουσμάτων. Ότι πρέπει να μπουν σε αυστηρή παρακολούθηση και οι εκτός κρουαζιερόπλοιου που ήρθαν σε επαφή με κρούσματα, πρέπει πάντως. Και φυσικά μάσκες πρώτα και πλύσιμο χεριών μετά, θα έπρεπε να σημειώνει ο ΠΟΥ, ως προφύλαξη, καλού κακού.
Δηλαδή στην Ελλάδα δεν έχουμε Hanta; Πώς δεν έχουμε. Ετησίως δηλώνουμε 1-3 περιστατικά, το 2021 δηλώσαμε 4, η Γερμανία και η Φονλανδία δηλώνουν εκατοντάδες κάθε χρόνο [5]. Πριν 30-40 χρόνια είχαμε δεκάδες κρούσματα στα Ιωάννινα, κάποια σποραδικά αργότερα τα έχουμε περιγράψει με τον δάσκαλο (και παντοτινά στο νου μας) Νίκο Ακριτίδη [6] .
Θα έρθει αυτός ο Hanta του κρουαζιερόπλοιου εδώ; Πώς να έρθει, αν υπάρξει αυστηρή και σωστή απομόνωση των κρουσμάτων; Όχι. Μπορεί οποιαδήποτε στιγμή να κολλήσει κάποιος ταξιδιώτης Έλληνας στη Λατινική Αμερική και να επιστρέψει με τον ιό πριν εμφανίσει συμπτώματα; Φυσικά, καλώς ήρθατε στην ταξιδιωτική ιατρική.
Υπάρχει θεραπεία; Όχι Υπάρχει εμβόλιο; Όχι. Πώς προλαμβάνουμε; έχουμε στο νου μας την ύπαρξή του, σε πιθανές εκθέσεις σε χώρους τρωκτικών (δεν είναι τα μόνα παθογόνα που κολλάς σε τέτοιες εκθέσεις άλλωστε).
Θα τον ξεχάσουμε σε 2-3 εβδομάδες; Εξαρτάται από το πόσο άσχημα θα εξελιχθεί η συρροή κρουσμάτων στο κρουαζιερόπλοιο. Από την έκθεση στο 2ο ή το 3ο κρούσμα π.χ. μπορεί να δεις νέα κρούσματα γύρω στις 15 Μαΐου. Να το βρούμε μπροστά μας, δίπλα μας, θέλει προσπάθεια.
Υ.Γ. η εικόνα αναπόφευκτα από το Ταξίδι των Καταραμένων, Λίγο Faye Dunaway δεν έβλαψε ποτέ άλλωστε».
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Συναγερμός ΕΦΕΤ: Ανάκληση σε πασίγνωστη φέτας λόγω Λιστέριας
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
