Alfavita Newsroom Η καθημερινή χρήση της ελληνικής γλώσσας κρύβει συχνά μικρές αλλά χαρακτηριστικές παγίδες. Άλλοτε από συνήθεια, άλλοτε από παρανόηση, πολλές καθιερωμένες εκφράσεις χρησιμοποιούνται λανθασμένα, με αποτέλεσμα να χάνεται η αρχική τους σημασία. Αφορμή για την καταγραφή τους αποτελεί ένα συχνό λάθος που εμφανίζεται ακόμη και σε επίσημο λόγο: η σύγχυση ανάμεσα στο «έωλα» και το «αίολο» επιχειρήματα.
Το «έωλος» σημαίνει στην πραγματικότητα «παλιός» ή «μπαγιάτικος», ενώ το σωστό για την έννοια του «αστήρικτου» είναι «αίολος». Από εκεί και πέρα, η λίστα των γλωσσικών παρεκκλίσεων είναι μεγάλη και αποκαλυπτική.
Συχνά λάθη που αλλάζουν τη σημασία
Στη σωστή χρήση της γλώσσας, λέμε «έχω απαυδήσει» και όχι «απηυδήσει», καθώς το ρήμα «απαυδώ» δεν παίρνει αύξηση στον παρακείμενο. Αντίστοιχα, σωστό είναι «υπέρ το δέον» και όχι «του δέοντος», αφού η πρόθεση «υπέρ» συντάσσεται με αιτιατική.
Λέμε επίσης «μετά Χριστόν» και όχι «μετά Χριστού», ενώ το αντίθετο ισχύει για το «προ Χριστού». Στον καθημερινό λόγο, η σωστή χρήση είναι «χαίρετε» ως ευχή και όχι «χαίρεται», ενώ το σωστό είναι «με γεια» και όχι «μεγια», αφού προέρχεται από το «με υγεία».
Συχνή παρανόηση αποτελεί και η φράση «ο ασκός του Αιόλου» (όχι «οι ασκοί»), καθώς στην αρχική μυθολογική αναφορά υπάρχει ένας μόνο ασκός. Επίσης, λέμε «κατ’ αρχήν» για τα βασικά σημεία και «κατ’ αρχάς» για το «αρχικά».
Σημαντική είναι και η διάκριση ανάμεσα σε λέξεις που μοιάζουν: το «ό,τι» σημαίνει «οτιδήποτε», ενώ το «ότι» λειτουργεί ως ειδικός σύνδεσμος. Παράλληλα, τα «πού» και «πώς» τονίζονται μόνο όταν χρησιμοποιούνται ερωτηματικά ή σε συγκεκριμένες εκφράσεις όπως «πού και πού».
Η ορθότητα επεκτείνεται και στις αντωνυμίες: το «μου» τονίζεται όταν υπάρχει πιθανότητα σύγχυσης με κτητική χρήση, όπως στη φράση «η μαμά μού ζήτησε», ενώ χωρίς τόνο δηλώνει κτήση («η μαμά μου»).
Η σημασία της ακρίβειας στον λόγο
Από τις λόγιες εκφράσεις μέχρι την καθημερινή επικοινωνία, η σωστή χρήση της γλώσσας δεν είναι απλώς ζήτημα τυπικότητας, αλλά ουσίας. Φράσεις όπως «εκ των ων ουκ άνευ», «μέτρον άριστον» ή «εξ απαλών ονύχων» διατηρούν το αρχικό τους νόημα μόνο όταν χρησιμοποιούνται σωστά.
Σε έναν κόσμο όπου ο προφορικός και γραπτός λόγος αλλάζει συνεχώς, η επιστροφή στη γλωσσική ακρίβεια δεν είναι αναχρονισμός, αλλά τρόπος διατήρησης της συνέχειας της ελληνικής γλώσσας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Μήνυση Διευθυντή σε 4 εκπαιδευτικούς: Το σχολείο μπροστά σε ένα επικίνδυνο μονοπάτι!
Επίδομα 300 ευρώ: Διευρύνονται οι δικαιούχοι – Πότε πληρώνεται και ποιοι το λαμβάνουν
