Νέο, πιο αυστηρό πλαίσιο εισάγει ο ν. 5265/2026 για την αναβολή στράτευσης λόγω ψυχικής υγείας, διαφοροποιώντας τη διαδικασία από τις υπόλοιπες παθήσεις και επανακαθορίζοντας τον ρόλο των ιατρικών γνωματεύσεων και των υγειονομικών επιτροπών.
Σύμφωνα με το νέο καθεστώς, οι αναβολές για ψυχικές παθήσεις μπορούν να φτάσουν έως και πέντε έτη, όμως χορηγούνται τμηματικά (ανά εξάμηνο ή έτος) και υπό την προϋπόθεση ότι δεν ξεπερνάται το συνολικό ανώτατο όριο αναβολών υγείας. Για τις μη ψυχικές παθήσεις το όριο περιορίζεται στα δύο έτη.
Καθοριστική αλλαγή αποτελεί το γεγονός ότι οι Ειδικές Διακλαδικές Υγειονομικές Ψυχιατρικές Επιτροπές (ΕΔΥΨΕ) δεν δέχονται ως επαρκή μόνο τη γνωμάτευση ιδιώτη ψυχιάτρου. Απαιτείται υποχρεωτικά είτε πιστοποίηση αναπηρίας είτε γνωμάτευση από ψυχίατρο δημόσιας δομής ή δημόσιου νοσοκομείου υψηλής βαθμίδας, ενώ οι ιδιωτικές γνωματεύσεις έχουν πλέον επικουρικό ρόλο.
Για την τελική κρίση ακαταλληλότητας (Ι5), προβλέπεται συνδυασμός παραγόντων όπως η εξάντληση του ανώτατου χρόνου αναβολής και η ύπαρξη επίσημης πιστοποίησης αναπηρίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούνται επιπλέον ψυχομετρικές εξετάσεις ή και νοσηλεία σε στρατιωτική ψυχιατρική μονάδα.
Οι αλλαγές έχουν προκαλέσει αντιδράσεις από ιατρικούς φορείς, οι οποίοι κάνουν λόγο για υποβάθμιση του ρόλου των ιδιωτών ψυχιάτρων και αυξημένη πίεση στις δημόσιες δομές υγείας, ζητώντας τροποποιήσεις στο σχετικό άρθρο.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι η άρνηση συμμετοχής σε εξετάσεις ή νοσηλεία μπορεί να θεωρηθεί μη εμφάνιση στην επιτροπή, με πιθανή συνέπεια την υποχρέωση άμεσης κατάταξης.
