Alfavita Newsroom Δεν είναι λίγες οι φορές που οι χρήστες του διαδικτύου αισθάνονται μια αδιόρατη, αλλά συνεχή «παρακολούθηση». Διαφημίσεις που εμφανίζονται δευτερόλεπτα μετά από μια αναζήτηση ή φίλοι που γνωρίζουν την τοποθεσία μας χωρίς να την έχουμε κοινοποιήσει άμεσα, αποτελούν καθημερινά φαινόμενα. Παρότι η ψηφιακή ιχνηλάτηση είναι μια υπαρκτή πραγματικότητα, η λύση δεν βρίσκεται στον πανικό, αλλά στην υιοθέτηση στοχευμένων πρακτικών ασφαλείας που θωρακίζουν την προσωπική μας ζωή.
Οι αόρατοι μέθοδοι συλλογής δεδομένων
Η παρακολούθηση στον κυβερνοχώρο δεν περιορίζεται σε σενάρια ταινιών με κάμερες και χάκερ. Πραγματοποιείται κυρίως μέσω Cookies, της τεχνικής Browser Fingerprinting, των υπερβολικών αδειών που ζητούν οι εφαρμογές, αλλά και της χρήσης ανασφαλών, δημόσιων δικτύων Wi-Fi.
Κάθε περιήγηση αφήνει πίσω της «ίχνη» τα οποία οι διαφημιστικές εταιρείες συνθέτουν για να δημιουργήσουν ένα λεπτομερές καταναλωτικό προφίλ. Ακόμα και ο πάροχος διαδικτύου (ISP) έχει τη δυνατότητα να καταγράφει το ιστορικό περιήγησης, εφόσον δεν χρησιμοποιούνται μέθοδοι κρυπτογράφησης.
Άμεση θωράκιση λογαριασμών
Το πρώτο και πλέον επείγον βήμα για κάθε χρήστη είναι η διασφάλιση της πρόσβασης στους λογαριασμούς του. Η χρήση μοναδικών και ισχυρών κωδικών για το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τις τραπεζικές υπηρεσίες και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι επιβεβλημένη.
Παράλληλα, η ενεργοποίηση του ελέγχου ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) —ιδανικά μέσω ειδικών εφαρμογών και όχι μόνο μέσω SMS— λειτουργεί ως μια επιπλέον δικλείδα ασφαλείας. Τέλος, συνιστάται ο τακτικός έλεγχος των συνδεδεμένων συσκευών, ώστε να εντοπίζονται άμεσα τυχόν ύποπτες δραστηριότητες.
Infographic on two-factor authentication for secure access.Explanatory infographic of the two-factor authentication process, including password verification and a second factor to enhance security.
VPN: Ένα εργαλείο με προϋποθέσεις
Το VPN (Εικονικό Ιδιωτικό Δίκτυο) αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο, καθώς κρυπτογραφεί τη σύνδεση και αποκρύπτει την διεύθυνση IP του χρήστη. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν: τα δωρεάν ή αναξιόπιστα VPN συχνά συλλέγουν τα ίδια τα δεδομένα που υπόσχονται να προστατεύσουν. Η επιλογή ενός παρόχου πρέπει να γίνεται κατόπιν ανάγνωσης της πολιτικής απορρήτου, ενώ το VPN θα πρέπει να θεωρείται μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής προστασίας και όχι η μοναδική λύση.
Η «διαρροή» από το κινητό τηλέφωνο
Τα smartphone αποτελούν την πιο πλούσια πηγή προσωπικών πληροφοριών. Συχνά, οι εφαρμογές αποκτούν πρόσβαση σε δεδομένα που δεν τους είναι απαραίτητα για τη λειτουργία τους. Οι χρήστες οφείλουν να ελέγχουν τις άδειες των εφαρμογών και να προβαίνουν στις εξής ρυθμίσεις:
Περιορισμός της πρόσβασης στην τοποθεσία μόνο κατά τη χρήση της εφαρμογής.
Απενεργοποίηση του μικροφώνου για apps που δεν απαιτούν φωνητική λειτουργία.
Χρήση Private DNS για τον περιορισμό της ιχνηλάτησης από τρίτους.
Κοινωνική δικτύωση και έκθεση
Η υπερβολική κοινοποίηση προσωπικών στιγμών διευκολύνει την παρακολούθηση. Τα check-in και οι φωτογραφίες που περιέχουν metadata τοποθεσίας αποκαλύπτουν με ακρίβεια την καθημερινότητα του χρήστη. Η ρύθμιση του προφίλ σε «ιδιωτικό», η αφαίρεση της τοποθεσίας από τις αναρτήσεις και ο περιορισμός των αυτοματοποιημένων κοινοποιήσεων από τρίτες εφαρμογές είναι κρίσιμα βήματα για την ανάκτηση του ελέγχου.
Οδηγός διαχείρισης παραβίασης
Σε περίπτωση που υπάρχει υποψία ότι ένας λογαριασμός έχει παραβιαστεί, η ψυχραιμία είναι ο καλύτερος σύμβουλος. Οι ενέργειες που πρέπει να ακολουθηθούν είναι:
Αποσύνδεση από το διαδίκτυο και αλλαγή κωδικών από διαφορετική, ασφαλή συσκευή.
Ενημέρωση των τραπεζικών ιδρυμάτων για πιθανές οικονομικές συναλλαγές.
Ειδοποίηση επαφών για την αποφυγή αποστολής κακόβουλων μηνυμάτων (spam).
Σε ακραίες περιπτώσεις, απαιτείται επαναφορά εργοστασιακών ρυθμίσεων (factory reset) και ανάκτηση δεδομένων από ασφαλές αντίγραφο ασφαλείας.
Checklist ασφαλείας 10 λεπτών
Παρότι η πλήρης «αορατότητα» στο διαδίκτυο είναι πρακτικά ανέφικτη, ο κίνδυνος μειώνεται δραστικά με τα παρακάτω βήματα:
Αλλαγή των δύο σημαντικότερων κωδικών πρόσβασης.
Ενεργοποίηση 2FA παντού.
Εκκαθάριση αδειών (permissions) στο κινητό.
Ενεργοποίηση Private DNS.
Έλεγχος των ρυθμίσεων απορρήτου στα Social Media.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
