Η σχέση του καπνίσματος με τον καρκίνο των πνευμόνων είναι ιστορικά τεκμηριωμένη, αλλά χρειάστηκαν σχεδόν 100 χρόνια για να αποδειχθεί επιστημονικά ότι η νικοτίνη βλάπτει σοβαρά τους πνεύμονες. Σήμερα, η νέα ανησυχία στρέφεται στα ηλεκτρονικά τσιγάρα: μπορούν να προκαλέσουν τον ίδιο κίνδυνο;
«Η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων πιθανώς προκαλεί καρκίνο του στόματος και των πνευμόνων», τονίζει ο καθηγητής Μπέρναρντ Στιούαρτ του UNSW Sydney, σε μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση που συγκέντρωσε τα επιστημονικά δεδομένα της τελευταίας οκταετίας.
Τι λένε οι μελέτες
Η έρευνα για το ηλεκτρονικό κάπνισμα είναι ακόμα στα πρώτα της βήματα. Οι περισσότερες μελέτες μέχρι σήμερα επικεντρώνονται στο ρόλο των e-τσιγάρων ως «πύλης» προς το συμβατικό κάπνισμα. Οι χρήστες τους είναι πιο πιθανό να ξεκινήσουν τσιγάρο, αλλά μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε σαφής απόδειξη ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα προκαλούν καρκίνο από μόνα τους.
Η ανασκόπηση του Στιούαρτ και των συνεργατών του εξέτασε μελέτες μεταξύ 2017–2025, αναζητώντας χημικές και βιολογικές ενδείξεις καρκινογένεσης. Το αεροζόλ των e-τσιγάρων περιέχει νικοτίνη, μεταλλικά στοιχεία και οργανικές ενώσεις, πολλά από τα οποία εμφανίζουν χαρακτηριστικά καρκινογόνων ουσιών σύμφωνα με τον ΠΟΥ.
«Οι χρήστες απορροφούν χημικές ουσίες που συνδέονται με τον καρκίνο, ενώ ήδη παρατηρούνται αλλοιώσεις στους ιστούς του στόματος και των πνευμόνων», αναφέρουν οι επιστήμονες.
Βιοδείκτες και πειράματα
Τα ευρήματα δείχνουν μεταλλάξεις στο DNA των χρηστών και αλλαγές στους βιοδείκτες καρκίνου — οι πρώτες «σημάδια συναγερμού» πριν εμφανιστεί ένας όγκος. Πειράματα σε ποντίκια έδειξαν επίσης ότι τα αερολύματα των ηλεκτρονικών τσιγάρων μπορούν να προκαλέσουν όγκους στους πνεύμονες.
«Δεν είναι αμφιβολία ότι το ηλεκτρονικό κάπνισμα αλλοιώνει τους ιστούς του στόματος και των πνευμόνων», επισημαίνουν οι ερευνητές.
Από την αμφιβολία στην ανησυχία
Μεταξύ 2017 και 2019, η πλειονότητα των μελετών υποστήριζε ότι δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία για καρκινογόνο δράση. Σήμερα, όμως, η εικόνα αλλάζει: σχεδόν όλες οι πρόσφατες μελέτες εκφράζουν ανησυχία, και η ιδέα ότι τα e-τσιγάρα είναι «ασφαλέστερα» φαίνεται πλέον αβάσιμη.
«Η νέα μελέτη σηματοδοτεί μια αλλαγή στη γνώση μας για τη σχέση ηλεκτρονικού καπνίσματος και καρκίνου», σημειώνουν οι επιστήμονες.
Τι παραμένει άγνωστο
Η οριστική απόδειξη θα χρειαστεί δεκαετίες. Όπως συνέβη με το συμβατικό κάπνισμα, η μακροχρόνια παρακολούθηση χρηστών ηλεκτρονικών τσιγάρων — χωρίς παράλληλο κάπνισμα — είναι αναγκαία για να προσδιοριστεί ο πραγματικός κίνδυνος καρκίνου.
«Χρειάζονται μεγάλες, προσεκτικά σχεδιασμένες μελέτες για να εντοπιστεί ο καρκίνος σε πρώιμο στάδιο και να προσδιοριστεί αν προκαλείται ή επιδεινώνεται από το ηλεκτρονικό τσιγάρο», καταλήγουν οι ειδικοί.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
ΣΟΚ στην Καλλιθέα: Καθηγήτρια Γυμνασίου συνελήφθη για διακίνηση ναρκωτικών σε μαθητές
Πίνακες εκπαιδευτικών ΑΣΕΠ: Το «στοίχημα» για τη Μεγάλη Εβδομάδα
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
Alfavita Newsroom