Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει η «διαρροή εγκεφάλων» στον χώρο της υγείας, καθώς περισσότεροι από 5.400 Έλληνες γιατροί εγκατέλειψαν τη χώρα την τελευταία πενταετία, αναζητώντας καλύτερες επαγγελματικές και εκπαιδευτικές συνθήκες στο εξωτερικό. Το φαινόμενο, που πλήττει κυρίως νέους και υψηλά καταρτισμένους επιστήμονες, εντείνει τις ήδη υπάρχουσες ελλείψεις και θέτει υπό πίεση τη βιωσιμότητα του δημόσιου συστήματος υγείας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, η τάση παραμένει σταθερά ανοδική, με το 2024 να καταγράφεται σημαντική αύξηση στις αποχωρήσεις. Μόνο την περασμένη χρονιά εκδόθηκαν περισσότερα από 1.000 πιστοποιητικά γιατρούς που επέλεξαν να εργαστούν εκτός Ελλάδας, ενώ η Αγγλία εξακολουθεί να αποτελεί τον κυριότερο προορισμό, ακολουθούμενη από την Κύπρο και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Όπως επισημαίνεται, οι λόγοι της φυγής δεν είναι τυχαίοι. Οι νέοι γιατροί στρέφονται σε χώρες όπου διασφαλίζονται καλύτερες αμοιβές, σύγχρονες συνθήκες εκπαίδευσης και σαφής επαγγελματική προοπτική. Αντίθετα, στην Ελλάδα έρχονται αντιμέτωποι με χαμηλές απολαβές, περιορισμένες δυνατότητες εξέλιξης και ένα περιβάλλον επαγγελματικής αβεβαιότητας.
Ο πρόεδρος του ΙΣΑ, Γιώργος Πατούλης, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι η απώλεια αυτού του δυναμικού δεν είναι μόνο αριθμητική, αλλά βαθιά ποιοτική και στρατηγική. Όπως αναφέρει, αν δεν υπάρξουν άμεσα μέτρα για τη δημιουργία ενός σύγχρονου και ανταγωνιστικού πλαισίου εργασίας, η χώρα θα συνεχίσει να χάνει το πιο παραγωγικό κομμάτι του ιατρικού της δυναμικού.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνονται συγκεκριμένες παρεμβάσεις για την αντιστροφή του brain drain, όπως η ενίσχυση των αμοιβών, η δημιουργία νέων θέσεων ειδικευομένων, η αναβάθμιση της ιατρικής εκπαίδευσης και η διαμόρφωση ενός σταθερού και αξιοκρατικού επαγγελματικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, τίθεται ως προτεραιότητα η κατάργηση στρεβλώσεων που επιβαρύνουν το επάγγελμα.
Την ίδια στιγμή, αναδεικνύεται και η προοπτική αξιοποίησης του υψηλού επιπέδου του ελληνικού ιατρικού δυναμικού, με την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού και τη μετατροπή της χώρας σε διεθνή προορισμό υγείας. Ωστόσο, βασική προϋπόθεση για κάθε αναπτυξιακή στρατηγική παραμένει η συγκράτηση και η επιστροφή των νέων επιστημόνων.
Η πρόκληση για την Ελλάδα είναι πλέον ξεκάθαρη: από χώρα εξαγωγής επιστημόνων να μετατραπεί σε χώρα που προσφέρει ευκαιρίες. Και αυτό, όπως επισημαίνουν οι εκπρόσωποι του ιατρικού κόσμου, απαιτεί πολιτική βούληση, συνέπεια και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
