Τι έδειξε η έρευνα
Με τη βοήθεια εξελιγμένων τεχνικών απεικόνισης, οι ερευνητές κατέγραψαν γρήγορες και σαφείς μεταβολές στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, το διαφανές υγρό που περιβάλλει τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό.
Κατά τη διάρκεια ενός χασμουρητού παρατηρήθηκε ότι:
Ορισμένες δομές του εγκεφάλου μετακινούνται ελάχιστα
Το υγρό κινείται με συγχρονισμένους παλμούς
Οι μεταβολές αυτές δεν συνδέονται με την αναπνοή ή τα επίπεδα οξυγόνου
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι το χασμουρητό λειτουργεί περισσότερο ως μηχανική διεργασία μέσα στο κρανίο παρά ως καθαρά αναπνευστικό αντανακλαστικό. Μάλιστα, οι μετακινήσεις των υγρών ήταν πιο έντονες σε σχέση με την απλή αναπνοή ή το εκούσιο άνοιγμα του στόματος.
Ο ρόλος του εγκεφαλονωτιαίου υγρού
Το συγκεκριμένο υγρό είναι ζωτικής σημασίας για τη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου, καθώς:
προστατεύει από τραυματισμούς
συμβάλλει στη σταθεροποίηση της ενδοκρανιακής πίεσης
βοηθά στην απομάκρυνση άχρηστων μεταβολικών ουσιών
μεταφέρει απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία
Ακόμη και μικρές, ρυθμικές μετακινήσεις θεωρείται ότι υποστηρίζουν τη μακροχρόνια υγεία του εγκεφάλου. Όταν η ροή του διαταράσσεται, μπορεί να συνδεθεί με σοβαρές παθήσεις, όπως ο υδροκεφαλισμός ή νευροεκφυλιστικές νόσοι.
Η πιθανότητα το χασμουρητό να συμβάλλει σε αυτή τη διαδικασία προσθέτει ένα νέο κομμάτι στο παζλ της καθημερινής εγκεφαλικής λειτουργίας.
Πώς ενεργοποιείται αυτή η διαδικασία
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το χασμουρητό δημιουργεί μια προσωρινή αλλαγή πίεσης μέσα στο κρανίο. Σε αυτό πιθανόν συμβάλλουν:
το έντονο άνοιγμα της γνάθου, που τεντώνει μύες κοντά στη βάση του κρανίου
η βαθιά εισπνοή, η οποία επηρεάζει τη φλεβική κυκλοφορία
η ανεπαίσθητη μετατόπιση του εγκεφάλου, που επιτρέπει στο υγρό να κινηθεί
Σε αντίθεση με την απλή αναπνοή, το χασμουρητό αποτελεί μια συντονισμένη αλληλουχία κινήσεων που μοιάζει να δρα σαν μια ήπια αντλία για το ενδοκρανιακό υγρό.
Μια νέα ματιά σε μια παρεξηγημένη συνήθεια
Συχνά αντιμετωπίζεται ως ένδειξη βαρεμάρας ή αδιαφορίας. Ωστόσο, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι μπορεί να έχει νευρολογική σημασία.
Πιθανόν να βοηθά:
στην καλύτερη κυκλοφορία των υγρών όταν η εγρήγορση μειώνεται
στη ρύθμιση των μεταβολών της πίεσης στο κρανίο
στην αποκατάσταση του εγκεφάλου κατά την κόπωση
Με άλλα λόγια, ίσως πρόκειται για έναν φυσικό μηχανισμό χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης, παρόμοιο με το τέντωμα μετά από παρατεταμένη ακινησία.
Είναι τελικά ωφέλιμο για τον εγκέφαλο;
Η μελέτη δεν υποστηρίζει ότι πρέπει να προκαλούμε συνειδητά το χασμουρητό. Οι επιδράσεις του είναι σύντομες και εμφανίζονται αυθόρμητα, ενώ η μακροπρόθεσμη σημασία τους συνεχίζει να εξετάζεται.
Παράλληλα, ενισχύεται μια βασική αρχή της νευροεπιστήμης: πολλές αυτόματες συμπεριφορές εξυπηρετούν σημαντικές βιολογικές λειτουργίες, ακόμη κι αν δεν το αντιλαμβανόμαστε.
Πώς συνδέεται με όσα ήδη γνωρίζουμε
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι:
η κυκλοφορία των εγκεφαλικών υγρών αυξάνεται στη διάρκεια του ύπνου
η στάση του σώματος επηρεάζει τη ροή τους
οι μηχανικές δυνάμεις παίζουν ρόλο στον καθαρισμό του εγκεφάλου
Το χασμουρητό φαίνεται πλέον να αποτελεί ακόμη έναν κρίκο αυτής της αλυσίδας, συνδέοντας τη μυϊκή δραστηριότητα με τη δυναμική των υγρών του εγκεφάλου.
Συχνές ερωτήσεις
Καθαρίζει το χασμουρητό τον εγκέφαλο όπως ο ύπνος;
Όχι στον ίδιο βαθμό. Ο ύπνος επιτρέπει εκτεταμένη ανταλλαγή υγρών, ενώ το χασμουρητό προκαλεί σύντομες και τοπικές μετακινήσεις.
Το υπερβολικό χασμουρητό είναι ανησυχητικό;
Συνήθως όχι. Αν όμως εμφανίζεται ανεξέλεγκτα ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, καλό είναι να αξιολογείται από γιατρό.
Επηρεάζει αρνητικά αν το καταπιέζουμε;
Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η περιστασιακή καταστολή του προκαλεί βλάβη.
Γιατί χασμουριόμαστε περισσότερο όταν είμαστε κουρασμένοι;
Οι χαμηλοί ρυθμοί εγρήγορσης συνδέονται με αλλαγές στην πίεση και τη ροή του αίματος, και το χασμουρητό ίσως βοηθά τον εγκέφαλο να προσαρμοστεί.
Συμβαίνει το ίδιο και στα ζώα;
Το χασμουρητό παρατηρείται σε πολλά θηλαστικά, κάτι που υποδηλώνει βαθιά βιολογική βάση, αν και οι σχετικές απεικονιστικές μελέτες παραμένουν περιορισμένες.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
