Οι ανεξέλεγκτες τιμές σε βενζίνη και πετρέλαιο πυροδοτούν αλυσιδωτές αντιδράσεις και μαζικές κινητοποιήσεις σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Πολίτες, επαγγελματίες και εργαζόμενοι βγαίνουν μαζικά στους δρόμους, καταγγέλλοντας την εκτίναξη του ενεργειακού κόστους και την απουσία ουσιαστικών κρατικών μέτρων στήριξης απέναντι στην ακρίβεια.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις έχουν εκτοξεύσει ξανά τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ασκώντας αφόρητες πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ενώ στις ανεπτυγμένες χώρες οι καταναλωτές αγωνιούν για τους φουσκωμένους λογαριασμούς και το κόστος θέρμανσης ενόψει χειμώνα, στις λιγότερο πλούσιες χώρες η κατάσταση απειλεί ευθέως την κοινωνική συνοχή και τα δημόσια οικονομικά.
Από τη Συρία μέχρι τις Φιλιππίνες η παγκόσμια έκρηξη διαμαρτυρίας
Στη Συρία οι απότομες αυξήσεις στα καύσιμα -με το ντίζελ να εκτινάσσεται κατά 40% και το φυσικό αέριο πάνω από 25%- προκάλεσαν τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις στη χώρα από την πτώση του καθεστώτος Άσαντ πριν από δύο χρόνια. Οργισμένοι πολίτες έκαψαν ελαστικά και απέκλεισαν βασικούς αυτοκινητόδρομους, όπως τον άξονα Χασάκα–Ντέιρ εζ-Ζορ.
Στην Πορτογαλία, περίπου 80.000 άνθρωποι κατέβηκαν σε πορεία διαμαρτυρίας στην πόλη Εσπίνιο, φτάνοντας μέχρι την κατοικία του πρωθυπουργού, απαιτώντας δραστική μείωση του Φ.Π.Α. στο 6% και κατάργηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα, εν μέσω έντονης δυσαρέσκειας για το κόστος ζωής.
Αλιείς προχώρησαν σε πολύωρο αποκλεισμό κέντρου διανομής καυσίμων στη Φος-σιρ-Μερ στην Γαλλία, συγκρουόμενοι μάλιστα για λίγο με την αστυνομία, με φόντο τη βαθιά κρίση που μαστίζει τον τομέα και απαιτεί άμεση κρατική παρέμβαση.
Οδηγοί φορτηγών και πολίτες απέκλεισαν κεντρικές οδικές αρτηρίες και προκάλεσαν ζημιές στη Γουατεμάλα, απαιτώντας άμεση κυβερνητική δράση και τη θέσπιση νομοσχεδίου για ανώτατο όριο (πλαφόν) στις τιμές των καυσίμων.
Φιλιππίνες: Απεργία στις μεταφορές
Στις Φιλιππίνες, εργαζόμενοι της ένωσης μεταφορών Manibela απήργησαν τη Δευτέρα, αντιδρώντας στις αυξήσεις και ζητώντας κρατικές επιδοτήσεις, καθώς και κατάργηση των φόρων στα καύσιμα. Οι εταιρείες πετρελαιοειδών ανακοίνωσαν νέα αύξηση, η οποία τέθηκε σε ισχύ την Τρίτη. Η τιμή της βενζίνης αυξήθηκε κατά 5,68 πέσος ανά λίτρο, ενώ νέες ανατιμήσεις καταγράφηκαν στο ντίζελ και στην κηροζίνη.
Οι οδηγοί λεωφορείων και οι αυτοκινητιστές αντιμετωπίζουν εδώ και μήνες αυξημένο λειτουργικό κόστος. Τον Μάρτιο, στο αποκορύφωμα της ενεργειακής κρίσης, διαδηλωτές στη Μανίλα είχαν κατευθυνθεί προς το προεδρικό μέγαρο.
Γιατί η ακρίβεια στα καύσιμα προκαλεί ντόμινο ανατιμήσεων
Η αύξηση των τιμών της βενζίνης και του ντίζελ δεν περιορίζεται στο κόστος μετακίνησης. Επηρεάζει την τιμή των τροφίμων, των αγαθών, της βιομηχανικής παραγωγής, των κατασκευών και της γεωργίας.
Σε χώρες όπως ο Λίβανος και το Ιράκ, η ακριβότερη τιμή του ντίζελ μπορεί να αυξήσει ακόμη και το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, λόγω της εξάρτησης από ιδιωτικές γεννήτριες.
Οι συνέπειες είναι ιδιαίτερα βαριές σε χώρες με αδύναμα νομίσματα, υψηλή ανεργία, προβλήματα ηλεκτροδότησης και ήδη αυξημένες τιμές τροφίμων.
Οι κινητοποιήσεις στη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη, τη Λατινική Αμερική και την Ασία δείχνουν πόσο γρήγορα ένα ενεργειακό σοκ μπορεί να μετατραπεί σε ευρύτερη κοινωνική και οικονομική κρίση. Με τις συγκρούσεις να απειλούν τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, οι πιέσεις σε νοικοκυριά και κυβερνήσεις αναμένεται να ενταθούν όσο πλησιάζει ο χειμώνας.
