Μετά το χριστουγεννιάτικο τραπέζι, σχεδόν κάθε σπίτι βρίσκεται μπροστά στο ίδιο ερώτημα: είναι ασφαλές να καταναλώσουμε τα φαγητά που περίσσεψαν και για πόσο διάστημα;
Η απάντηση δεν είναι μία για όλα τα τρόφιμα. Εξαρτάται από τη σωστή διαχείριση, τη θερμοκρασία και τον χρόνο αποθήκευσης – παράγοντες που συχνά υποτιμούμε. Να τι συμβουλεύει ο Αλέξανδρος Παντελάκης στο enikos.gr
Τα τρόφιμα αλλοιώνονται κυρίως λόγω της ανάπτυξης μικροοργανισμών (βακτήρια, μύκητες, ζύμες) και βιοχημικών αντιδράσεων που επηρεάζουν τη γεύση, την οσμή και την υφή τους.
Σύμφωνα με επιστημονικές δημοσιεύσεις στο International Journal of Food Microbiology, οι παράγοντες που επηρεάζουν την αλλοίωση χωρίζονται σε:
Εσωτερικούς: pH, ενεργότητα νερού, σύσταση, φυσικά ένζυμα.
Εξωτερικούς: θερμοκρασία, οξυγόνο, υγρασία, επιμολύνσεις κατά τον χειρισμό και την αποθήκευση.
Σε ευνοϊκές συνθήκες, λίγοι μικροοργανισμοί επικρατούν και οδηγούν σε δυσοσμία, αποχρωματισμό, «γλίτσα» ή αλλοίωση της γεύσης – σημάδια ότι το τρόφιμο δεν είναι πλέον ασφαλές.
Η «ζώνη κινδύνου» που πρέπει να θυμόμαστε
Η Dr Kim-Yen Phan-Thien από τη Σχολή Επιστημών του Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ εξηγεί ότι ο έλεγχος της θερμοκρασίας είναι καθοριστικός:
Ασφαλείς θερμοκρασίες:
Πάνω από 60°C για ζεστά φαγητά
Κάτω από 5°C για κρύα φαγητά
Ζώνη κινδύνου: από 5°C έως 60°C, όπου τα μικρόβια πολλαπλασιάζονται ταχύτατα.
Αν ένα φαγητό μείνει:
έως 2 ώρες σε θερμοκρασία δωματίου → μπορεί να μπει στο ψυγείο και να καταναλωθεί αργότερα
πάνω από 4 ώρες → δεν πρέπει να καταναλωθεί
Πόσες μέρες κρατούν τα χριστουγεννιάτικα φαγητά
Αφού μπουν έγκαιρα στο ψυγείο και φυλαχτούν σωστά, τα περισσότερα περισσεύματα είναι ασφαλή για 2–4 ημέρες. Ενδεικτικά:
| Τρόφιμο | Πόσο διατηρείται | Πώς το διατηρούμε |
|---|---|---|
| Χοιρινό ή γαλοπούλα ψητή | 3–4 ημέρες | Σε αεροστεγές δοχείο, καλά σκεπασμένα |
| Αρνί / κατσίκι | έως 3 ημέρες | Στο πιο κρύο ράφι του ψυγείου |
| Κοκορέτσι | 1–2 ημέρες | Σφιχτά τυλιγμένο |
| Πατάτες φούρνου | 2–3 ημέρες | Σε κλειστό δοχείο |
| Σαλάτες με μαγιονέζα | έως 24 ώρες | Μόνο στο ψυγείο |
| Τυριά σκληρά | 2–3 εβδομάδες | Τυλιγμένα σε λαδόκολλα |
| Μελομακάρονα | 10–15 ημέρες | Σε μεταλλικό κουτί |
| Κουραμπιέδες | 2–3 εβδομάδες | Μακριά από υγρασία |
Τα πιο συχνά λάθη που κάνουμε
Αφήνουμε το φαγητό ώρες πάνω στο τραπέζι.
Βάζουμε ζεστό φαγητό κατευθείαν σε βαθιά δοχεία, καθυστερώντας την ψύξη.
Ζεσταίνουμε τα περισσεύματα χωρίς να φτάσουν σε υψηλή θερμοκρασία σε όλο το φαγητό.
Τι να θυμάστε με μία ματιά
Μικρότερες ποσότητες στο τραπέζι, το υπόλοιπο στο ψυγείο.
Γρήγορη ψύξη και αεροστεγή δοχεία.
Κατανάλωση μέσα σε 2–3 ημέρες (εκτός αν καταψυχθούν).
Όταν υπάρχει αμφιβολία, καλύτερα να πεταχτεί το φαγητό παρά να ρισκάρουμε την υγεία μας.
Τα χριστουγεννιάτικα περισσεύματα είναι από τις μικρές χαρές των γιορτών – αρκεί να τα διαχειριστούμε σωστά. Έτσι αποφεύγουμε τη σπατάλη τροφίμων, χωρίς να βάζουμε σε κίνδυνο τον οργανισμό μας.
