Όταν κάποιος φεύγει από τη ζωή χωρίς να αφήσει διαθήκη, η νομική διαδικασία της κληρονομιάς καθορίζεται από τον Αστικό Κώδικα. Η περιουσία δεν μένει αδιάθετη, αλλά διανέμεται βάσει προδιαγεγραμμένων κανόνων στους συγγενείς του εκλιπόντος.
Ο δικηγόρος Γιώργος Νικολακόπουλος εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο οι κληρονόμοι κατανέμονται ανά τάξεις και πότε η περιουσία περνά στο Δημόσιο.
Ο νόμος καθορίζει έξι τάξεις κληρονόμων, ανάλογα με τη συγγενική σχέση:
Πρώτη τάξη: Τα τέκνα και ο/η σύζυγος.
Ο σύζυγος αρχικά κληρονομεί το 1/4, ενώ τα παιδιά τα 3/4 της περιουσίας.
Με την πρόσφατη τροποποίηση του κληρονομικού δικαίου, ο σύζυγος θα κληρονομεί πλέον το 1/3.
Δεύτερη τάξη: Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν τέκνα, η κληρονομιά πηγαίνει στα αδέλφια και τους γονείς του θανόντος.
Σε αυτή την τάξη, ο σύζυγος κληρονομεί το 1/2 της περιουσίας.
Τρίτη και τέταρτη τάξη: Οι κληρονόμοι επεκτείνονται σε παππούδες, γιαγιάδες, προπαππούδες, προγιαγιάδες, θείους και πρώτα ξαδέρφια.
Πέμπτη τάξη: Ο σύζυγος αποκτά το σύνολο της περιουσίας, εάν δεν υπάρχουν κληρονόμοι των προηγούμενων τάξεων.
Έκτη τάξη: Όλη η περιουσία περνά στο Δημόσιο όταν δεν υπάρχουν κληρονόμοι.
Ο κ. Νικολακόπουλος εξηγεί ότι ο κληρονόμος μπορεί να αρνηθεί την κληρονομιά, ιδιαίτερα όταν περιλαμβάνει χρέη. Η διαδικασία γίνεται εντός τεσσάρων μηνών από τον θάνατο ή από τη γνώση της κληρονομίας, ενώ πλέον είναι δυνατή και ηλεκτρονική αποποίηση μέσω gov.gr με ψηφιακή υπογραφή.
Η σιωπηρή αποδοχή εξακολουθεί να ισχύει, αλλά οι πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές περιορίζουν τον κίνδυνο απώλειας προσωπικής περιουσίας, καθώς ο κληρονόμος φέρει ευθύνη μόνο για τα χρέη που κληρονόμησε.
Η αποποίηση δεν απαιτεί δικηγόρο, αν και η νομική συμβολή είναι χρήσιμη όταν η περιουσία είναι σύνθετη ή περιλαμβάνει χρέη.
Οι κληρονόμοι μπορούν να προστατεύσουν την προσωπική τους περιουσία από τα χρέη της κληρονομιάς με τους εξής τρόπους:
Διαπραγμάτευση με δανειστές: Τράπεζες, Εφορία, ασφαλιστικά ταμεία ή ιδιώτες.
Χρήση Εξωδικαστικού Μηχανισμού: Όταν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Δικαστική διαδικασία: Προστασία ακινήτων και απαλλαγή από παράνομες ή παραγεγραμμένες οφειλές.
